Την ιστορία αυτήν, μου την διηγήθηκε πριν αρκετά χρόνια, ένας πολύ καλός μου θείος, ο οποίος συγχωρέθηκε πρόωρα. Όταν μου την διηγήθηκε, την κατάλαβα μεν και με άγγιξε συναισθηματικά, δεν περίμενα όμως ότι θα είχε τόση μεγάλη πνευματική αξία.
Θα ήθελα να αφιερώσω αυτή την ιστορία, στη σημερινή εποχή, στη σημερινή αγχωτική κοινωνία, σε όλους όσους με ανησυχία βλέπουν το μέλλον, αυτούς που σκύβουν το κεφάλι και υποτάσσονται στο θέλημα της νέας εποχής, του οικουμενισμού και της παγκόσμιας διακυβέρνησης.
Θα γράψω αυτή την ιστορία, όπως την θυμάμαι, επειδή την γνωρίζω μόνο από εκείνη την φορά που μου την διηγήθηκε ο θείος μου.
Κάποτε είπε ο Θεός σε έναν Άγγελό Του.
- Πήγαινε κάτω στη Γη. Στο τάδε μέρος στο τάδε σπίτι, εκεί θα βρεις έναν ετοιμοθάνατο. Βρες τον και φέρε μου την ψυχή του!
Ξεκίνησε ο Άγγελος και πήγε στο μέρος που του είπε ο Θεός. Ήταν ένα φτωχικό λιτό δωμάτιο, χωρίς πολλά έπιπλα, υγρό, κρύο και μουντό. Εκεί βρισκόταν ο ετοιμοθάνατος, ένας άντρας στο κρεβάτι και δίπλα του ήταν ένα παιδί που έκλαιγε με λυγμούς κρατώντας το χέρι του άντρα. Προφανώς ήταν ο γιος του ετοιμοθάνατου. Το θέαμα τραγικό. Δεν άντεξε ο Άγγελος και γύρισε στον Θεό με άδεια χέρια.
- Που είναι η ψυχή που σου ζήτησα; Τον ρώτησε ο Θεός;
- Δεν άντεξα να πάρω την ψυχή αυτού του ανθρώπου, απάντησε ο Άγγελος. Αυτός ο ετοιμοθάνατος, έχει έναν γιο και είναι ο μοναδικός άνθρωπος που έχει δίπλα του. Αν του πάρω τον πατέρα, τότε τί θα απογίνει ο μικρός; Ποιός θα τον φροντίζει;
- Πολύ καλά λοιπόν. Πήγαινε στον ωκεανό, στο πιο βαθύ σημείο του. Εκεί θα δεις μία πέτρα. Σήκωσέ την και από κάτω θα βρεις ένα μικρό σκουλήκι. Πάρτο και φέρτο μου.
Ξεκινάει ο Άγγελος και πηγαίνει στον βυθό του ωκεανού. Βρίσκει την πέτρα, βρίσκει το μικρό σκουλήκι, το παίρνει και το πηγαίνει στον Θεό.
Το παίρνει ο Θεός και του λέει δείχνοντάς του το.
- Ποιός νομίζεις ότι φροντίζει γιαυτή την μικρή ύπαρξη στο βυθό του ωκεανού;! Πήγαινε τώρα να μου φέρεις την ψυχή που σου ζήτησα.
Αυτή η ιστορία, θίγει βασικά ζητήματα. Πίστη, ελπίδα, αγάπη, υπακοή, εμπιστοσύνη, αμφιβολία.
Ο Θεός είναι πανταχού παρών και τα πάντα πληρών. Δεν είναι μόνο εδώ ή εκεί. Ο Θεός φροντίζει για τα πάντα. Για όλη την πλάση, για όλον τον μακρόκοσμο και όλον τον μικρόκοσμο. Η βαθιά και χωρίς αμφιβολία πίστη στον Θεό είναι ζωτικής σημασίας για τον άνθρωπο. Η Ορθή πίστη είναι η βάση της σωτηρίας. Όχι η χλιαρή πίστη, όχι η θεωρία, ή η ιδεολογία, όχι η προσωπική ερμηνεία. Τα πράγματα είναι ξεκάθαρα, το θέλημα του Θεού δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, ούτε να κριθεί, ούτε να διορθωθεί, δεν μπορεί να συζητηθεί, ούτε μπορεί να μην εκπληρωθεί.
Ο Άγγελος, στην ιστορία αυτήν, δεν υπακούει στο θέλημα του Θεού, βασιζόμενος στην προσωπική του κρίση. Αναλύει ο ίδιος την κατάσταση που αντικρύζει και αποφασίζει να παρακούσει το θέλημα Του, και στη συνέχεια επιδιώκει να διορθώσει την απόφαση Του, προφασιζόμενος το τραγικό της κατάστασης, προβάλλοντας την ανησυχία του για το μέλλον του παιδιού.
Αυτή θα μπορούσε να ήταν η πλοκή μίας χολυγουντιανής ταινίας, ή μίας ιστορίας ανυπέρβλητου συναισθηματισμού της δυτικής κουλτούρας της νέας εποχής, μιας και η νέα εποχή, αρέσκεται στο να διορθώνει συνεχώς τον Θεό και να τον πλάθει στα μέτρα της.
Σε μία τέτοια ιστορία δυτικού σεναρίου και συναισθηματικού ξεχειλίσματος, ο κεντρικός πρωταγωνιστής είναι ο Άγγελος, ο οποίος στο τέλος δικαιώνεται, αφού καταφέρνει να λυγίσει το (λανθασμένο) σκληρό θέλημα του απόλυτου Θεού, και να σώσει το κακόμοιρο παιδί (από την μοναξιά και την έλλειψη φροντίδας) καθώς και την ψυχή του ετοιμοθάνατου (από ποιον;). Στο τέλος μαζεύονται όλοι, κοιτάζουν ευτυχισμένοι και αγκαλιασμένοι στην κάμερα με πλατύ χαμόγελο και μεγάλη συγκίνηση και μας χαιρετάνε. Απαλή μουσική υπόκρουση από αρμόνιο συνοδεύει τους τίτλους τέλους, η κάμερα κάνει zoom-out σιγά σιγά και ζήσαν αυτοί καλά και μεις καλλίτερα.
Θα μπορούσαμε επίσης να παραλληλίσουμε αυτή την ανησυχία του Αγγέλου για το μέλλον του παιδιού, με την δική μας ανησυχία για το μέλλον μας, για τις βιωτικές μας ανάγκες, σε σχέση με τις επιταγές της νέας εποχής και της διάθεσής (ή αδιαθεσίας) μας να αντισταθούμε (βλ. ΑΜΚΑ). Κάνοντας τον παραλληλισμό αυτόν, μπορούμε να δούμε κατά κάποιον τρόπο, πόσο κοντά μας νιώθουμε την παρουσία του Θεού, πόσο βαθιά πιστεύουμε και κατά πόσο αυτή η πίστη μας είναι ορθή. Μπορούμε να μετρήσουμε την εμπιστοσύνη, που έχουμε στο Θεό, η οποία είναι αποτέλεσμα της πίστης μας. Άραγε γνωρίζουμε πραγματικά το θέλημά Του, και πόσο διατεθιμένοι είμαστε να το υπακούσουμε;
Η ιστορία αυτή είναι μία πολύ καλή απάντηση στην οικουμενιστική διάθεση της εποχής, θίγοντας το θέμα της αληθινής εν Θεώ αγάπης. Ο Θεός είναι η αγάπη και η δικαιοσύνη. Στο τέλος τους δικαιώνει όλους. Από την μία τον ετοιμοθάνατο, αφού παίρνει την ψυχή του κοντά Του και από την άλλη τον γιο αφού αναλαμβάνει την κηδεμονία του. Ο Άγγελος ορμώμενος ίσως από τον αυθορμητισμό του και τον συναισθηματισμό του, δεν κάνει τίποτε άλλο από το να δικαιώνει τον εαυτό του. Είναι μία επιπόλαια κίνηση, αφού ο Άγγελος ούτε σωτήρας είναι, ούτε κηδεμόνας μπορεί να γίνει, αλλά ούτε και τα μέλλοντα γνωρίζει. Ουσιαστικά δεν κινείται με αυθεντικά κριτήρια αγάπης, αλλά με εγωιστική διάθεση, με προσωπική κρίση αφού ερμηνεύει αυθαίρετα μία κατάσταση και πάει να επέμβει στο θέλημα του Θεού δείχνοντας να μην γνωρίζει πως ο παντοδύναμος Θεός είναι αυτός που θα αναλάβει πλέον την φροντίδα του παιδιού που θα μείνει ορφανό.
Κάπως έτσι λειτουργούν και οι οικουμενιστές. Κάνουν στην άκρη τον Θεό (απορρίπτοντας σχεδόν όλη την Ιερά Παράδοση, μεταφράζοντας τα αρχαία λειτουργικά κείμενα στα νέα ελληνικά κτλ), ερμηνεύουν όπως θέλουν την κατάσταση (με αγαπολογίες και συναισθηματισμούς, με ποιηματάκια και χαμογελάκια.) και αντικαθιστούν διακριτικά και υποχθόνια το θέλημά Του με το δικό τους θέλημα (όλοι μας είμαστε μέρος μίας παγκόσμιας αλήθειας.)
Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου κ. Ιεροθέου
Θρησκευτική και εκκλησιαστική παιδεία*
Το Συνέδριο αυτό που γίνεται προς τους Καθηγητάς Θεολόγους της Περιφερείας μας, με την ευκαιρία της εορτής των Τριών Ιεραρχών και με θέμα «Το μάθημα των Θρησκευτικών στην Εκπαίδευση σήμερα και αύριο» πιστεύω ότι θα αποτελέση σταθμό στα σύγχρονα γεγονότα, διότι πάνω στο θέμα αυτό γίνεται σοβαρός προβληματισμός από πολλούς ανθρώπους. Η προσπάθεια του εκκλησιαστικού αποχρωματισμού της κοινωνίας μας και ο αγώνας για πολιτιστικό εκσυγχρονισμό έχουν συνέπειες και στο μάθημα των Θρησκευτικών στην Στοιχειώδη και Μέση Εκπαίδευση. Γι' αυτό και οι εισηγήσεις που θα ακουστούν στο Συνέδριο αυτό θα είναι σημαντικές και θα παίξουν σπουδαίο ρόλο στην μετέπειτα εξέλιξη.
Η δική μου εισήγηση είναι γενική και θα έλεγα εισαγωγική και αναφέρεται στο θέμα «θρησκευτική και εκκλησιαστική παιδεία». Κατά την ανάπτυξη αυτού του θέματος θα αποδειχθή ότι άλλο είναι η θρησκευτική και άλλο είναι η εκκλησιαστική παιδεία και αγωγή.
1. Θρησκεία και Εκκλησία
Από μια γενική άποψη όλες οι οργανωμένες ομάδες ανθρώπων που έχουν έντονα θρησκευτικά βιώματα και μεταφυσικές αναζητήσεις καλούνται Θρησκείες. Επομένως, με μια γενική έννοια και ο Χριστιανισμός μπορεί να ονομασθή Θρησκεία. Όμως αν δούμε το πράγμα αυτό από λεπτότερη προοπτική, θα διαπιστώσουμε ότι υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ Θρησκείας και Εκκλησίας. Θα μπορούσαμε να εντοπίσουμε τις διαφορές σε πέντε συγκεκριμένα σημεία.
α) Η Θρησκεία φροντίζει να οδηγήση τον άνθρωπο στον Θεό, να λύση δηλαδή τις εσωτερικές και κοινωνικές του ανασφάλειες. Το υπόβαθρο αυτής της άποψης είναι ότι ο Θεός είναι μια ανώτερη δύναμη που κατοικεί στους ουρανούς και από εκεί διευθύνει τον κόσμο, ότι υπάρχει ένας διαχωριστικός τοίχος μεταξύ της ανώτερης αυτής δύναμης και του ανθρώπου, και επομένως ο άνθρωπος με την βοήθεια της Θρησκείας πρέπει να κάνη τα πάντα για να υπερβή αυτό το τείχος και να φθάση τον Θεό, στην πραγματικότητα να εξιλεωθή.
Η Εκκλησία όμως δεν κάνει λόγο για ένα αφηρημένο Θεό, αλλά για τον Τριαδικό Θεό, ο Οποίος αγάπησε τον κόσμο και ενδιαφέρθηκε προσωπικά για την σωτηρία του, αφού ο Πατήρ απέστειλε τον Υιόν Του, ο Υιός δέχθηκε να ενανθρωπήση και αυτή η ενανθρώπηση έγινε με την ενέργεια του Παναγίου Πνεύματος. Έτσι, ο Θεάνθρωπος Χριστός, που ενώνει το άκτιστο και το κτιστό στην υπόστασή Του, αφού ο Λόγος έγινε η υπόσταση της ανθρώπινης φύσης, είναι η Κεφαλή μας και εμείς, όταν ζούμε μυστηριακά και ασκητικά στον χώρο της Εκκλησίας, είμαστε τα μέλη Του. Άλλωστε, η λέξη Εκκλησία προέρχεται από το εκκαλέω-ώ, που σημαίνει προσκαλώ κάποιον να εξέλθη. Έτσι, λοιπόν, η Εκκλησία είναι μια πρόσκληση για κοινωνία, μία έξοδος από την αμορφία και ένωση με τον Χριστό, είναι μια οικογένεια εν Χριστώ, ένας κόσμος μέσα στον ευρύτερο κόσμο, και μάλιστα ο δεύτερος αγιάζεται και ευλογείται από τον κόσμο αυτό.
β) Η Θρησκεία είναι δημιούργημα ανθρώπινο, αφού ο άνθρωπος έχει μέσα του την αίσθηση του χαμένου παραδείσου. Πράγματι, ο Αδάμ με την παράβαση του θελήματος του Θεού, δηλαδή με την απώλεια της θεοκοινωνίας, έζησε το τραγικό γεγονός της σκοτίσεως του νου και την έξαψη της λογικής, του ορθού λόγου, βίωσε την έξαψη των παθών και της φαντασίας. Έχοντας σκοτισμένο νου, προσπαθούσε με την λογική, τον ορθό λόγο, αλλά και με την βοήθεια και την ενέργεια των παθών και της φαντασίας να πλάση τον Θεό, ως υποκατάστατο του αληθινού Θεού. Μέσα σε αυτήν την προοπτική αναπτύχθηκαν διάφορες θρησκείες, οι οποίες προσπάθησαν να λύσουν τα τραγικά προβλήματα και τα φοβερά αδιέξοδα που έχουν σχέση με τον πόνο, το κακό που υπάρχει στον κόσμο, την βασανιστική παρουσία του θανάτου. Έτσι, λοιπόν, από το γεγονός ότι η Θρησκεία είναι η φορά του ανθρώπου προς τον Θεό, και ότι αναπτύσσεται μέσα σε μια ανθρωποκεντρική ατμόσφαιρα είναι φυσικό να καλλιεργήται έντονα ο ευδαιμονισμός, η ηδονοκρατία και ο ορθολογισμός.
Η Εκκλησία, όμως, είναι το Σώμα του Χριστού, στην οποία υπάρχει η Αποκάλυψη που δόθηκε από τον Θεό στους αγίους. Η Εκκλησία δεν είναι μια ομάδα πιστών που αναζητούν τον Θεό, αλλά το Σώμα του Χριστού, το οποίο ο Χριστός προσέλαβε από την Παναγία, και στο οποίο εντάσσονται όσοι δέχονται το Βάπτισμα και τα μυστήρια της Εκκλησίας. Υπάρχει, δηλαδή, πραγματική βρώση του Χριστού. Κεφαλή της Εκκλησίας είναι ο Θεάνθρωπος Χριστός, τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος. Έτσι, αν η Θρησκεία γενικά είναι η κίνηση του ανθρώπου προς τον Θεό, η Εκκλησία είναι η κίνηση του Θεού προς τον άνθρωπο, δηλαδή είναι εξ αποκαλύψεως αλήθεια. Εντασσόμενος ο άνθρωπος στην Εκκλησία απαλλάσσεται από την ευδαιμονία και τον ηδονισμό, στην πραγματικότητα μεταμορφώνει όλα τα πάθη και ζη την καινή ζωή, χωρίς να απορρίπτει τον κόσμο.
γ) Η Θρησκεία καλλιεργεί έντονα τα θρησκευτικά συναισθήματα, έναν επίπλαστο και εξωτερικό τρόπο ζωής, που δεν αγγίζει τον πυρήνα της υπάρξεως του ανθρώπου. Η λατρεία και η διδασκαλία της θρησκείας αναφέρονται σε μια κοινωνική συμπεριφορά και όχι τόσο στην αλλαγή του τρόπου ζωής του ανθρώπου και την μεταμόρφωση της προσωπικότητός του. Στις Θρησκείες γίνεται λόγος για καθήκοντα στον Θεό και τους ανθρώπους, και όλα κινούνται μέσα σε ένα δεοντολογικό πλαίσιο, εν ονόματι μιας σωτηρίας, η οποία βέβαια υπονοείται, στις περισσότερες περιπτώσεις, ως έξοδος της ψυχής από το σώμα, το οποίο είναι κακό, και ως απόρριψη του υλικού κόσμου, μέσα στον οποίο υπάρχει το κακό.
Η Εκκλησία, όμως, κινείται σε ένα διαφορετικό πλαίσιο, αφού επιδιώκει να οδηγήση τα μέλη της στην θέωση, που δεν είναι τίποτε άλλο παρά η θεωρία του ακτίστου Φωτός στην ανθρώπινη σάρκα του Λόγου. Οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν κάνουν λόγο για εξιλέωση του Θεού, αλλά για θέωση του ανθρώπου, και βέβαια αυτό εννοείται ως θέωση ψυχής και σώματος. Για να επιτευχθή αυτή η θέωση, όπως την βλέπουμε στην ζωή των αγίων, απαιτείται άσκηση, η οποία συνίσταται στον ησυχασμό ή στην νηπτική θεολογία. Τα δόγματα της Εκκλησίας προϋποθέτουν αυτόν τον ησυχαστικό τρόπο ζωής, που συνδέεται με την κάθαρση της καρδιάς, τον φωτισμό του νου και την πορεία προς την θέωση. Αυτή η μέθοδος φαίνεται σε πολλά κείμενα της Αγίας Γραφής και των Πατέρων της Εκκλησίας, θα αρκεστώ, όμως, στην παρουσίαση ενός στίχου από τον ύμνο του Συμεών του Νέου Θεολόγου, που λέγεται κατά την προετοιμασία για την μετάληψη του Σώματος και του Αίματος του Χριστού: «και καθαίρεις και λαμπρύνεις και φωτός ποιείς μετόχους...». Επομένως, η Εκκλησία δεν κινείται σε ένα συναισθηματικό χώρο και ένα νομικιστικό πλαίσιο, αλλά σε θεραπευτικό, αφού θεραπεύει τον άνθρωπο για να φθάση στον Θεό.
δ) Συνέχεια και συνέπεια των προηγουμένων είναι ότι η Θρησκεία προσπαθεί να θεραπεύση τις ενοχές που έχει ο άνθρωπος έναντι του Θεού. Το ανθρώπινο «εγώ» αισθάνεται πολύ τεταπεινωμένο, μειωμένο, μειονεκτικό και ανασφαλές έναντι του θείου «Συ», πράγμα το οποίο αυξάνει τις ενοχές. Ο λάτρης διαφόρων θρησκειών στέκεται εκστατικός μπροστά στο μεγαλείο του Θεού και την μικρότητά του. Έτσι, υπάρχει έντονη διαλεκτική αντίθεση μεταξύ Θεού και ανθρώπου.
Στην Εκκλησία όμως δεν αγωνιζόμαστε να θεραπεύσουμε τις ένοχες μας, αλλά να βιώσουμε την αγάπη του Θεού στην προσωπική μας ζωή. Δεν κάνουμε λόγο για ενοχές, αλλά για τύψεις και πνευματικές ασθένειες που πρέπει να θεραπευθούν. Υπάρχει δε τεράστια διαφορά μεταξύ ενοχής και τύψης. Η ενοχή τίθεται σε νομικιστικά πλαίσια, προϋποθέτει την παράβαση του νόμου και την οργή του Θεού, που ζητά τιμωρία του ενόχου, υπονοεί την βαθυτάτη αίσθηση ότι ο άνθρωπος είναι ένοχος θανάτου έναντι του Θεού. Οι τύψεις όμως ερμηνεύονται διαφορετικά, αφού αισθανόμαστε ότι με δική μας αστοχία, και με προσωπικές εσφαλμένες κινήσεις χάσαμε την κοινωνία με τον Θεό, αισθανόμαστε τύψεις έναντι της μεγάλης αγάπης του Θεού, που την έδειξε πλουσιοπάροχα τόσο κατά την δημιουργία, όσο και κατά την αναδημιουργία μας, όπως και σε διάφορες φάσεις της προσωπικής μας ζωής. Έχοντας, λοιπόν, τύψεις ότι απομακρυνθήκαμε από έναν Θεό αγάπης, ο οποίος εξακολουθεί να μας αγαπά, αγωνιζόμαστε με την Χάρη Του να θεραπευθούμε, ώστε να βιώσουμε την φιλανθρωπία Του.
ε) Η Θρησκεία αποτελείται από άτομα, τα οποία όλα μαζί αποτελούν την μάζα, την οργάνωση, την ομάδα. Το άτομο δεν διακρίνεται από αγάπη, δεν εκφράζει την ελευθερία και δεν εκδηλώνει την ιδιαιτερότητά του. Στην μάζα, επίσης, επικρατούν ανταγωνισμοί, φανατισμοί και επιθετικότητες, είναι χαρακτηριστικό αυτό που λέγει ο Γκάρι Μπέκερ, κάτοχος του Νόμπελ Οικονομικών: «ο ανταγωνισμός είναι καλός για την Θρησκεία, όπως ακριβώς και για τα άλλα εμπορεύματα, διότι μ' αυτό τον τρόπο οι θρησκευτικές οργανώσεις μαθαίνουν πώς να ικανοποιούν καλύτερα τις ανάγκες των μελών τους από ό,τι όταν έχουν μονοπωλιακή θέση»1. Αυτό μπορεί να το δη κανείς σε όλα τα επίπεδα. Στην λατρεία εξαφανίζεται ο λάτρης κάτω από την συναισθηματική φόρτιση της μουσικής, παύει δε να λειτουργή η λογική. Στην προσπάθεια να εξιλεωθή απορρίπτει προσωπικά του πράγματα, αντιμετωπίζοντάς τα μανιχαϊκά. Η Θρησκεία για να συγκροτηθή σε οργανωμένες ομάδες θυσιάζει την ελευθερία του ανθρώπου και «μπλοκάρει» τους οπαδούς σε μαζικά συστήματα, σε φυλακές τρομακτικές. Χρησιμοποιούνται δε διάφορα μέσα και τρόποι που μετατρέπουν τον άνθρωπο σε αντικείμενο το οποίο πρέπει να θυσιασθή για το εμπόρευμα και την αγορά.
Στην Εκκλησία, όμως, αφού αυτή λειτουργεί ως κοινωνία και αληθινή οικογένεια, ο άνθρωπος από άτομο γίνεται πρόσωπο, διότι αισθάνεται την αγάπη του Θεού και του ανθρώπου, προσφέρει αγάπη στον Θεό και τον άνθρωπο, διατηρεί την ελευθερία του, δεν απορρίπτει τίποτε ως κακό, μόνο ζη την άσκηση ως υπέρβαση της αναγκαιότητος του ενστίκτου και της βιολογικής ζωής, δεν υποτάσσεται σε σκοπιμότητες, ούτε μπορούν να εξασκηθούν πιέσεις πάνω σε αυτόν.
Υπάρχουν και άλλες διαφορές. Θα ήθελα όμως να επιμείνω μόνο σε αυτές τις πέντε και να προσθέσω ότι όπου λειτουργεί και η Εκκλησία ως Θρησκεία και όπου η Εκκλησία διακατέχεται από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της Θρησκείας και αποβάλλει τα δικά της, τότε χάνει τον προσανατολισμό της. Όπως έχουμε αληθινές και αποτυχημένες οικογένειες, όπως υπάρχει υγιές και άρρωστο σώμα, το ίδιο μπορεί να υπάρχη και μια Εκκλησία με τα αρρωστημένα γνωρίσματα της Θρησκείας. Το γεγονός είναι ότι ο άνθρωπος με την πτώση του περιέπεσε σε μια θρησκευτική κατάσταση ή θα έλεγα καλύτερα σε μια θρησκειοποίηση της ζωής, που συνδέεται και με την ειδωλοποίηση, ενώ με την πνευματική του ανάσταση και αναγέννηση περνά από την θρησκειοποίηση στην εκκλησιοποίηση.
Η διαφορά μεταξύ Θρησκείας και Εκκλησίας φαίνεται καθαρά στην διάκριση μεταξύ του θρησκειοποιημένου Χριστιανισμού της Δύσεως και της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Στην Δύση βιώθηκε το φαινόμενο της θρησκειοποίησης του Χριστιανισμού, ενώ στην Ανατολή ζούμε την εκκλησιοποίηση της Θρησκείας. Βέβαια, όπως λέγαμε και προηγουμένως, είναι δυνατόν και μερικές Ορθόδοξες Εκκλησίες, να διακρίνονται από μερικά σημεία του θρησκειοποιημένου Χριστιανισμού, αλλά πρέπει να παρατηρηθή ότι στην Δύση η θρησκειοποίηση της Χριστιανικής ζωής είναι θεσμοθετημένη, ενώ η θρησκειοποίηση της Εκκλησίας στην Ανατολή λειτουργεί μέσα στο πλαίσιο και την ατμόσφαιρα της εκκοσμίκευσης. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία υπάρχει υγιής διδασκαλία και κυρίως έντονη ησυχαστική και νηπτική ζωή, η οποία μπορεί να αποβάλη τυχόν θρησκειοποιημένες καταστάσεις, ενώ δεν συμβαίνει το ίδιο στην Δύση, αφού η θεολογία έχει οριοθετηθή και στεγανοποιηθή.
Πράγματι, υπάρχει διαφορά μεταξύ δυτικής και ορθόδοξης θεολογίας. Η δυτική θεολογία δίνει προτεραιότητα στην ουσία, και υποτάσσει το πρόσωπο σε αυτήν, όπως αποδεικνύει το δόγμα του Filioque, ενώ η Ορθόδοξη θεολογία δίνει μεγάλη σημασία στο πρόσωπο, που το βλέπει μέσα από σωστή οντολογία και όχι μέσα από το πρίσμα ενός αφηρημένου περσοναλισμού. Στην Δύση ως κριτήριο πάντων ενεργεί ο ορθολογισμός, αφού γίνεται λόγος για ορθολογική γνωσιολογία, ενώ στην Ανατολή καλλιεργείται έντονα ο αποφατισμός, όχι βέβαια με την έννοια του αγνωστικισμού, αλλά με την έννοια της προσωπικής εμπειρίας στο βάθος της καρδιάς. Στην Δύση παρατηρείται έντονα η νομική, ποινική και δικανική ηθική, όπως την βλέπουμε στον τρόπο της μετανοίας, ενώ στην Ορθόδοξη Εκκλησία λειτουργεί η ιατρική, ιαματική και θεραπευτική ασκητική. Στην Δύση εκφράζεται ο παπισμός ως σύστημα ή ως ατομοκρατικός τρόπος ζωής (Προτεσταντισμός), ενώ στην Ορθοδοξία λειτουργεί σε όλα τα επίπεδα η συνοδικότητα με την έννοια του ιεραρχικού πολιτεύματος. Στην Δύση γεννήθηκε η μεσαιωνική φεουδαρχία με όλες τις φοβερές συνέπειες, ενώ στην Ρωμηοσύνη αναπτύχθηκε έντονα η πρόνοια, ως συνάρτηση της φιλοθεΐας και της φιλανθρωπίας2.
Επομένως, η διαφορά μεταξύ Εκκλησίας και Θρησκείας δείχνει την διαφορά μεταξύ θρησκευτικής και εκκλησιαστικής παιδείας.
2. Ο Θεάνθρωπος Χριστός και η Θρησκεία
Από όσα είδαμε μέχρι τώρα φαίνεται ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ Θρησκείας και Εκκλησίας. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να παραθέσουμε την άποψη του π. Ιωάννου Ρωμανίδη, που κινείται μέσα στα πατερικά πλαίσια και πιστεύω ότι είναι πρωτότυπη για την εποχή μας. Θα παραθέσω τις βασικές έννοιες του π. Ιωάννου.
Οι Πατριάρχες και οι Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, καθώς επίσης και οι Απόστολοι και Προφήτες της Καινής Διαθήκης, γνωρίζουν καλά ότι η Θρησκεία είναι αρρώστια της ανθρώπινης προσωπικότητας και ότι ο μόνος ιατρός που θεραπεύει την ασθένεια αυτή είναι ο Χριστός, ο Κύριος της δόξης, ο Γιαχβέ. Η ενανθρώπηση του Χριστού και όλο το έργο της θείας Οικονομίας συνίσταται στην ελευθέρωση του ανθρώπου από την νόσο της Θρησκείας.
Όταν κάνουμε λόγο για νόσο της Θρησκείας εννοούμε την κατάσταση κατά την οποία η νοερά ενέργεια του ανθρώπου (νους), η οποία στην φυσική της κατάσταση πρέπει να βρίσκεται στην καρδιά και να προσεύχεται, ταυτίζεται με τον εγκέφαλο. Κατά τους Πατέρας άλλη είναι η νοερά ενέργεια και άλλη είναι η εγκεφαλική ενέργεια. Όταν ο νους βρίσκεται σε φυσική λειτουργία τότε η νοερά ενέργεια ρυθμίζει τα πάθη της πείνας, της δίψας, του ύπνου, του ενστίκτου της αυτοσυντήρησης, που είναι ο φόβος του θανάτου, ώστε να παραμένουν αδιάβλητα. Έτσι, στην φυσική της κατάσταση η νοερά ενέργεια ρυθμίζει όλον τον οργανισμό του ανθρώπου, οπότε αυτό έχει κοινωνικές συνέπειες.
Στην Θρησκεία ταυτίζεται η νοερά ενέργεια με την ενέργεια του εγκεφάλου που έχει συνέπεια όλα τα νοήματα του εγκεφάλου, που προέρχονται από το περιβάλλον, να γίνονται νοήματα της νοεράς ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι εικόνες που έρχονται στον εγκέφαλο από το περιβάλλον διά των αισθήσεων, εισέρχονται στον εγκέφαλο από το περιβάλλον διά των αισθήσεων, εισέρχονται και μέσα στην καρδιά. Τότε η νοερά ενέργεια δεν προσεύχεται, διακατέχεται από τα νοήματα και τις εικόνες του περιβάλλοντος, με αποτέλεσμα ο άνθρωπος να γίνεται δούλος του περιβάλλοντος. Ταυτοχρόνως, όμως, φθάνει στο σημείο να ταυτίση ορισμένα νοήματα που προέρχονται από το περιβάλλον με τον Θεό ή τους θεούς του. Οπότε, ο άνθρωπος, διακατεχόμενος από την ασθένεια της Θρησκείας, λατρεύει τα είδωλα, απομακρυνόμενος από τον πραγματικό Θεό.
Αυτό, όμως, έχει και ανθρωπολογικές συνέπειες. Εφ' όσον η νοερά ενέργεια στην φυσική της κατάσταση, με την αδιάλειπτη προσευχή, ρυθμίζει τα πάθη της πείνας, της δίψας, του ύπνου, του φόβου, του θανάτου, ώστε να παραμένουν αδιάβλητα, είναι επόμενο στην παραφύση κατάστασή της, κατά την οποία σκοτίζεται και ταυτίζεται με την ενέργεια του εγκεφάλου και, φυσικά, γεμίζει από τα νοήματα του περιβάλλοντος, να μη μπορή να ρυθμίση τα πάθη, τα οποία γίνονται διαβλητά και πηγή μεγάλων ανωμαλιών και στο ανθρωπολογικό και το κοινωνιολογικό πεδίο. Έτσι, τα διαβλητά πάθη μαζί με την αδέσποτη και αχαλίνωτη φαντασία δημιουργούν μαγικές θρησκείες, είτε για την χαλιναγώγηση των στοιχείων της φύσεως, είτε για την σωτηρία της ψυχής, που εννοείται ως έξοδός της από την ύλη και αιώνια κατάστασή της σε ευδαιμονία, είτε την απόκτηση της ευδαιμονίας της ψυχής μαζί με σώμα3.
Επομένως, ο άσαρκος Λόγος, ο μεγάλης Βουλής Άγγελος στην Παλαιά Διαθήκη, ο σεσαρκωμένος Λόγος στην Καινή Διαθήκη, με την αποκαλυπτική αλήθεια και την μέθοδο που διδάσκει για την βίωση της αλήθειας στα όρια της προσωπικής ζωής, θεραπεύει τον άνθρωπο από την νόσο της Θρησκείας. Όπως αναλύσαμε πιο πάνω η νόσος της Θρησκείας συνίσταται στον σκοτασμό του νου, την ταύτιση της νοεράς ενέργειας με την λογική ενέργεια και την σύγχυση, αλλά και την ταύτιση μεταξύ των κτιστών και ακτίστων ενεργειών, αφού θεοποιείται η κτίση. Με την απώλεια της νοεράς ενεργείας ο άνθρωπος αποδιοργανώνεται πλήρως και δημιουργεί τεράστια προβλήματα και στον κοινωνικό χώρο.
Η θεραπεία της νόσου αυτής συνίσταται στην ενεργοποίηση της νοεράς ενεργείας, η οποία πρέπει να αποκολληθή από τον εγκέφαλο και τα νοήματα που φέρνουν οι αισθήσεις από τον περιβάλλοντα κόσμο σ' αυτόν, και στην αένναη προσευχή που πρέπει να γίνεται μέσα στην καρδιά. Σε αυτήν την κατάσταση ο άνθρωπος κάνει δυο παράλληλες ενέργειες. Και προσεύχεται με την νοερά ενέργεια στην καρδιά και έχει συνείδηση του κόσμου και του περιβάλλοντος με την λογική ενέργεια. Αυτό το βλέπουμε έντονα σε όλα τα κείμενα του αγίου Μαξίμου του Ομολογητού. Μέσα από αυτό το πρίσμα ερμηνεύει και την θεία Λειτουργία. Στην Μυσταγωγία του αναλύει διεξοδικά ότι η θεία λειτουργία είναι βίωση των γεγονότων της θείας Οικονομίας, είναι εικόνα και μέθεξη των επουρανίων, της Βασιλείας του Θεού, αλλά οδηγεί και στην απόκτηση της τελείας γνώσεως διά της επιστροφής του νου μέσα στην καρδιά. Ο άγιος Μάξιμος βλέπει την μέθεξη της Βασιλείας του Θεού μέσα από την νηπτική και ησυχαστική μέθοδο.
Όταν ο άνθρωπος θεραπευθή στον ανθρωπολογικό τομέα, αποκτά την ανιδιοτελή αγάπη προς τον Θεό και τους συνανθρώπους του, γίνεται κοινωνικός παράγοντας, ακόμη στέκεται με σεβασμό απέναντι στην δημιουργία, την κτίση. Έτσι, με τον τρόπο αυτό λύνονται όλα τα υπαρξιακά, οντολογικά, κοινωνικά και οικολογικά προβλήματα.
Ο Χριστός ήλθε για να θεραπεύση αυτήν την νοερά ενέργεια, η οποία στην νοσούσα κατάσταση γεννά αρρωστημένες θρησκείες. Η θεραπεία επιτυγχάνεται μέσα στην Εκκλησία με την πείρα και την καθοδήγηση θεουμένων Πατέρων, οπότε ο άνθρωπος φθάνει στο σημείο να αντιληφθή ότι δεν υπάρχει καμμία σχέση μεταξύ ακτίστου Θεού και κτισμάτων, και ότι, όπως λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, «Θεόν φράσαι αδύνατον, νοήσαι δε αδυνατώτερον», δηλαδή δεν μπορεί κανείς να στοχάζεται για τον Θεό4. Ως γνωστόν η Θρησκεία κάνει αυτήν την τρομερή σύγχυση.
Επομένως, μέσα στην Εκκλησία ο άνθρωπος, με την δύναμη του Θεού, απαλλάσσεται από την νόσο της Θρησκείας. Μέσα από το πρίσμα αυτό μπορούμε να κάνουμε λόγο για εκκλησιαστική παιδεία και αγωγή.
3. Θρησκειολογικό και εκκλησιολογικό μάθημα
Γίνεται τον τελευταίο καιρό συζήτηση για το ποιο πρέπει να είναι το περιεχόμενο του μαθήματος των θρησκευτικών στην Μέση Εκπαίδευση. Μερικοί επιμένουν ότι το θρησκευτικό μάθημα πρέπει να περιορισθή στο θρησκειολογικό ή κοινωνικό πεδίο με αναφορά στα γενικότερα ουμανιστικά προβλήματα, σύμφωνα με το περιεχόμενο της Ευρωπαϊκής παιδείας, και άλλοι επιμένουν ότι στην χώρα μας, όπου η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η επικρατούσα Θρησκεία και έχει χαρακτηρίσει τον πολιτισμό του τόπου, δεν μπορεί το μάθημα των θρησκευτικών να απομακρυνθή από τα βασικά στοιχεία της ελληνορθοδόξου Παραδόσεως.
Έχω την γνώμη ότι ένα τέτοιο ερώτημα θα αντιμετωπισθή από άλλους εισηγητές και δεν πρέπει να επιμείνω τώρα σε αυτό. Άλλωστε, ο βασικός άξονας της εισηγήσεώς μου είναι να διαγραφή η διαφορά μεταξύ θρησκευτικής και εκκλησιαστικής αγωγής και να δούμε την μεγάλη άξια που έχει η εκκλησιαστική παιδεία αφού η πρώτη συνδέεται με την νοσούσα προσωπικότητα, ενώ η δεύτερη αποβλέπει στην θεραπεία της νοσούσης προσωπικότητος, πράγμα το οποίο έχει και κοινωνικές προεκτάσεις.
Γεγονός, όμως είναι ότι δεν μπορούμε εν ονόματι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της κοινής πολιτιστικής παράδοσης να απεμπολούμε τα γνήσια και ουσιαστικά στοιχεία της παραδόσεώς μας. Άλλωστε, αυτό δεν το θέλει ούτε και η συνθήκη της Μάαστριχτ. Στο κεφάλαιο για την Παιδεία, την επαγγελματική εκπαίδευση και νεολαία λέγεται: «Η Κοινότητα συμβάλλει στην ανάπτυξη παιδείας υψηλού επιπέδου, ενθαρρύνοντας την συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και, αν αυτό απαιτείται, υποστηρίζοντας και συμπληρώνοντας την δράση τους, σεβομένη ταυτόχρονα πλήρως την αρμοδιότητα των κρατών μελών για το περιεχόμενο της διδασκαλίας και την οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος καθώς και την πολιτιστική και γλωσσική του πολυμορφία»5. Φαίνεται από το άρθρο αυτό ότι η ιδιαιτερότητα κάθε Μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και μάλιστα η πολιτιστική και γλωσσική πολυμορφία γίνεται πλήρως σεβαστή.
Επειδή έχω υπ' όψη μου όχι μόνο το θρησκευτικό μάθημα στα Σχολεία, αλλά και την Κατήχηση που γίνεται στην Εκκλησία, θα ήθελα να επισημάνω ότι υπάρχουν τρεις δυνατότητες ως προς τον προσανατολισμό της παιδείας και αγωγής.
α) Ο θρησκειολογικός προσανατολισμός. Δηλαδή, με το θρησκευτικό μάθημα αναλύονται οι διάφορες θρησκείες όσο το δυνατόν αυθεντικότερα και ειλικρινέστερα, δηλαδή κατά τρόπο επιστημονικό. Ένα τέτοιο μάθημα θα γίνεται εγκεφαλικά, θα γεμίση τον εγκέφαλο του ανθρώπου με γνώσεις, πράγμα το οποίο στην αδιαμόρφωτη προσωπικότητα του παιδιού είναι δυνατόν να δημιουργήση μεγάλη σύγχυση, γιατί το μάθημα της θρησκειολογίας δεν έχει την ίδια επίδραση στα παιδιά, που έχουν τα άλλα μαθήματα.
β) Ο θρησκευτικός προσανατολισμός. Μια τέτοια παιδεία θα αναφέρεται στην καλλιέργεια των λεγομένων θρησκευτικών συναισθημάτων, με έντονη ανάπτυξη του ορθολογισμού και του ηθικισμού, όπως τα αναλύσαμε στην προηγούμενη ενότητα. Το θρησκευτικό περιεχόμενο της εκπαιδεύσεως θα αναφέρεται στην δεοντολογία, την καθηκοντολογία, την κοινωνιολογία, που θα στερούνται όμως οντολογίας.
γ) Ο εκκλησιολογικός προσανατολισμός. Η εκκλησιαστική παιδεία και αγωγή, θα οδηγή τον νέο στην Εκκλησία, θα αποβλέπη στην λύση των υπαρξιακών του προβλημάτων, την θεραπεία της προσωπικότητός του, την πορεία του από την ατομικότητα στο πρόσωπο και από την μοναξιά στην προσωπική κοινωνία.
Σαφώς η Εκκλησία στην προσπάθειά της να κατηχήση τα παιδιά πρέπει να ακολουθήση την εκκλησιαστική παιδεία και αγωγή, η οποία οδηγεί τον άνθρωπο στην εκκλησιοποίηση, που είναι η θέωση, ο βαθύτερος σκοπός του ανθρώπου. Πρέπει να μάθη στα παιδιά την Ορθόδοξη θεολογία, τί είναι ο Θεός, πώς αποκαλύπτεται στον άνθρωπο, πώς μπορεί να βιωθή στα όρια της προσωπικής ζωής τί είναι ο άνθρωπος και ποιος είναι ο βαθύτερος σκοπός της υπάρξεώς του, τί είναι η κτίση και πώς απαλλάσσεται αυτή από την φθορά, πώς μπορεί κανείς να ζήση αληθινά μέσα στον χώρο της Εκκλησίας.
Επίσης, τα Σχολεία στην χώρα μας πρέπει να διαπνέονται από αυτήν την εκκλησιαστική παιδεία και αγωγή, όπως εκφράστηκε και βιώθηκε από τον λαό μας, προσλαμβάνοντας όμως και μερικά στοιχεία από την θρησκειολογία και την θρησκευτική ζωή.
Πάντως, πρέπει να απαλλαγούμε και όλοι εμείς που εξασκούμε ποιμαντική στους νέους, είτε στον χώρο της Εκκλησίας, είτε στον χώρο του Σχολείου, από την αντίληψη ότι η εκκλησιαστική παιδεία και αγωγή είναι μια στείρα απολογητική ή ένας στυγνός ηθικισμός, πρέπει ακόμη να ελευθερωθούμε από την έννοια ότι όταν μιλάμε για τον Θεό και την Εκκλησία πρέπει να εξαντλούμαστε σε ωραία λόγια και σε θρησκευτικούς στοχασμούς για εσωτερική κατανάλωση.
Από τα πολλά σημεία τα οποία δείχνουν την ανωτερότητα της παιδείας που έχει εκκλησιολογικό προσανατολισμό θα ήθελα να υπογραμμίσω μερικά, τα οποία πρέπει να έχουμε υπ' όψη μας όταν εξασκούμε εκκλησιαστική παιδεία.
Πρώτον. Η Εκκλησία είναι μια κοινότητα, ένωση ανθρώπων και Θεού, είναι μια οικογένεια, μέσα στην οποία λύονται όλα τα προβλήματα, οντολογικά, υπαρξιακά, κοινωνικά και οικολογικά. Βέβαια, δεν λύονται διά μαγείας, αλλά με τον αγώνα και την εν Χριστώ άσκηση. Η εκκλησιαστική οικογένεια έχει κέντρο την θεία Ευχαριστία, αλλά αγκαλιάζει και όλο τον κοινωνικό βίο.
Δεύτερον. Η Ορθόδοξη θεολογία δεν είναι στοχαστική και σχολαστική, αλλά εσωτερική και ταυτόχρονα κοινωνική. Ο διάλογος που έγινε μεταξύ του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και του Σχολαστικού Βαρλαάμ απέδειξε ότι οι Πατέρες της Εκκλησίας χρησιμοποιούσαν διαφορετική μεθοδολογία για τον Θεό και για τα κτιστά πράγματα, ενώ οι σχολαστικοί είχαν ενιαία μεθοδολογία για τις δυο αυτές πραγματικότητες. Το έργο της Ορθοδόξου θεολογίας είναι πολύ μοντέρνο και αποδοτικό.
Τρίτον. Η Εκκλησία δεν κινείται έξω από την κοινωνία, δεν βρίσκεται έξω από τον κόσμο, αλλά είναι ο κατ' εξοχήν κόσμος του κόσμου. Τα μέλη της Εκκλησίας δεν αποδεσμεύονται από το λεγόμενο κοινωνικό γίγνεσθαι. Τα συναξάρια των αγίων αποδεικνύουν ότι οι πραγματικοί Χριστιανοί ενδιαφέρονται και για τα κοινωνικά προβλήματα. Η Εκκλησία εξασκεί την πραγματική πολιτική, αφού αυτή ενδιαφέρεται κυρίως για την πόλη, και την μεταμόρφωση της επιγείας και την βίωση της επουρανίας πολιτείας.
Ο άγιος Συμεών ο Θεσσαλονίκης ήταν γνήσιος ησυχαστής, αλλά ταυτόχρονα ενδιαφέρθηκε πραγματικά και ρεαλιστικά και για την σωτηρία της Θεσσαλονίκης.
Τέταρτον. Η Εκκλησία παρήγαγε και ένα τέλειο πολιτισμό, όπως εκφράζεται στην αγιογραφία, την μουσική, την αρχιτεκτονική κ.λπ., που προσελκύει την προσοχή των συγχρόνων ανθρώπων. Γιατί, οι αγιασμένοι άνθρωποι μπορούν να αγιογραφούν να ψάλλουν, να κατασκευάζουν Ναούς κ.λπ. αγιασμένα και θεραπευμένα, μπορούν να αγιάζουν τον κόσμο.
Πέμπτον. Οι άγιοι, που είναι τα ζωντανά μέλη της Εκκλησίας αισθάνονται στενή και ουσιαστική σχέση με την κτίση. Μέσα στην κτίση, ακριβώς επειδή διαθέτουν καθαρό νου, βλέπουν τους λόγους των όντων, αισθάνονται τον αναστεναγμό της κτίσεως και την οδύνη της και με την δική τους αναγέννηση συντελούν στην ελευθερία της από τη φθορά. Οι άγιοι, με τον τρόπο τους, αποκαθιστούν την αταξία που υπάρχει στην κτίση, λόγω της αποστασίας του ανθρώπου, και συντελούν στην επικράτηση της δικαιοσύνης.
Έκτον. Η Εκκλησία διαπαιδαγωγεί τα μέλη της στο να βλέπουν την παρούσα ζωή μέσα από την εσχατολογική προοπτική. Ούτε απομονώνει τον παρόντα κόσμο από το έσχατο, ούτε αποβλέπει απλώς στο έσχατο παραβλέποντας την παρούσα ζωή. Άλλωστε, μια κοινωνικότητα έξω από την εσχατολογική προοπτική συνιστά την εκκοσμίκευση.
Όλα αυτά είναι ανάγκη να τα διδάσκουμε στα παιδιά με μεθοδικότητα, με προσωπική πίστη, με παραδείγματα από τους βίους των αγίων και μάλιστα μέσα στους χώρους της ζωής που είναι η λατρεία, ιδιαιτέρως η θεία Λειτουργία, όπου δεν αφαιρείται ο λόγος χάρη ενός θρησκευτικού συναισθήματος, ούτε απομονώνονται τα υλικά αγαθά χάρη μιας μανιχαϊκής θεωρήσεως της σωτηρίας, ούτε ακόμη αποδεσμευόμαστε από ένα τμήμα του χρόνου, αλλά ζούμε στο παρόν την οικονομία του παρελθόντος και την εσχατολογία του μέλλοντος.
Συμπέρασμα
Ο σύγχρονος άνθρωπος, ιδιαιτέρως ο σύγχρονος νέος, χρειάζεται την εκκλησιαστική παιδεία και αγωγή. Γιατί μια θρησκευτική αγωγή έχει κουράσει τους ανθρώπους, αφού τους οδηγεί κατ' ευθείαν στον αγνωστικισμό που αφήνει τον άνθρωπο αλύτρωτο και βασανισμένο.
Κάποιος μου είπε: «Αν ο Θεός δεν ήταν Αυτός που διδάσκει η Εκκλησία διά των αγίων, τότε θα ήταν καλύτερα να ήμουν άθεος». Είναι φοβερός ο λόγος αυτός, δείχνει, όμως, ότι μια θρησκευτική παιδεία δεν σώζει τον άνθρωπο, αλλά δημιουργεί ψευδαισθήσεις σωτηρίας που επιτείνουν το πρόβλημα και την αγωνία.
Επομένως, όλοι μας καλούμαστε να εκκλησιοποιηθούμε και να βοηθούμε όσους επιδιώκουν την εκκλησιοποίησή τους, χρησιμοποιώντας εκκλησιαστική παιδεία και αγωγή.
* Εισήγηση στο Θεολογικό Συνέδριο της Ιεράς Μητροπόλεως Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου στο Συνεδριακό Κέντρο της Ι. Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Ναυπάκτου την 1-2-1997.
1. Ελευθεροτυπία 5-2-1996.
2. Βλ. Μάριος Μπέγζος, Η μεταφυσική της ουσιοκρατίας στον Μεσαίωνα και η εκκοσμίκευση, φιλοσοφική κριτική στην Θρησκεία της Ευρώπης, Αθήνα 1989, σελ. 139-162.
3. Ιωάννου Ρωμανίδου, Η Θρησκεία είναι νευροβιολογική ασθένεια, η δε Ορθοδοξία η θεραπεία της, αδημοσίευτο κείμενο.
Χθες Κυριακή, το πρωί πήγαμε στην Ι.Μ. Βηθλεέμ με τη γυναίκα μου. Αφού μεταλάβαμε φύγαμε και πήγαμε στη Νέα Μάκρη, στον Αγ. Εφραίμ. Προσκυνήσαμε, πήραμε άγιασμα και αντίδωρο και φύγαμε.
Και στις δύο μονές, είχε πολύ κόσμο. Όλες τις ηλικίες. Παιδιά, έφηβοι, νέοι, μεσήλικες, ηλικιωμένοι, ήταν εκεί. Ήταν εκεί και σχημάτιζαν ουρές για να προσκυνήσουν και να κοινωνήσουν, να γίνουν, ή να συνεχίσουν να είναι ενεργά μέλη της εκκλησίας του Θεού. Άνθρωποι καθημερινοί εργαζόμενοι, άνθρωποι χαρούμενοι, άνθρωποι λυπημένοι, του γραφείου ή της οικοδομής, της ημέρας ή της νύχτας, άνθρωποι αγράμματοι και άνθρωποι μορφωμένοι, δυνατοί και αδύναμοι, υγιείς και άρρωστοι. Όλοι αυτοί ήταν εκεί, εκκλησιάζονταν και περίμεναν στη θέση τους υπομονετικά μέχρι το «δι ευχών». Πολλοί, κατά τη διάρκεια σιγοψιθύριζαν τα λόγια από τις ψαλμωδίες.
Οι άνθρωποιι πιστεύουν στον Θεό και γεμίζουν τις εκκλησίες. Υπάρχει ένα ποσοστό ανθρώπων που πιστεύει στον Θεό, από ανάγκη. Έχει μήπως σημασία; Μήπως ο Θεός τους έφερε στην ανάγκη; Ίσως να είναι και έτσι. Πάντως όπως και να χει Αυτός σίγουρα θα τους καταλάβει.
Το μεγαλύτερο ποσοστό όμως των πιστών, έχει μια ιστορία να μας πει. Έχει περάσει τουλάχιστον μία αγωνία στο παρελθόν, που ήρθε αναπάντεχα και το στιγμάτισε. Αυτό το ποσοστό των ανθρώπων, στο δύσκολο αγώνα του, στις δύσκολες στιγμές, είδε πώς όλες εκείνες οι θεωρίες, οι φιλοσοφίες και οι ιδεολογίες ήταν σαν εκείνους τους φίλους που είναι μαζί του όταν γελάει αλλά στην δύσκολη ώρα τον αφήνουν και φέυγουν, εξαφανίζονται σαν να μην υπήρξαν ποτέ. Εκείνες τις ώρες της δοκιμασίας της αντοχής του και της υπομονής του, αναγνώρισε ότι δοκιμάζεται. Δοκιμάζεται η αγάπη του. Η αγάπη του για την ζωή και για τον άνθρωπό του. Εκείνες τις στιγμές κατάλαβε πως αυτό που έχει σημασία δεν ήταν αυτό που νόμιζε μέχρι τότε. Την ύστατη στιγμή, με ραγισμένη καρδιά και με πληγωμένο εγωισμό, γονάτισε και έκανε αυτό που δεν του δίδαξε κανένας από τους εξαφανισμένους φίλους του. Γονάτισε με βαριούς αναστεναγμούς μπροστά στον Κύριο και... προσευχήθηκε. Προσευχήθηκε με δάκρυα και με ελπίδα. Έκλαψε, προσπάθησε, πίστεψε και συνέχισε να αγωνίζεται. Και μετά είδε αυτό, το ανέλπιστο. Το θαύμα. Αυτό που όλοι είχαν ξεγράψει, για Εκείνον δεν είναι τίποτα. Αρκεί να του το ζητήσεις.
Το είδαν αυτό οι άνθρωποι, αλλά πολύ περισσότερο το έζησαν. Η πίστη είναι ζωή λένε. Όντως, η πίστη είναι ζωή. Ούτε ο κομμουνισμός, ούτε ο σοσιαλισμός, ούτε ο ανθρωπισμός, ούτε ο Δίας, ούτε ο Απόλλωνας, ούτε ο Κρόνος, ούτε ο Κρομ, ούτε ο διάβολος. Κανένα σύστημα, καμία φιλοσοφία και κανένας ψευτοθεός δεν ήταν εκεί όταν χρειάστηκαν βοήθεια. Αυτά όλα ήταν επιπολαιότητες που απλώς είχαν ενδιαφέρον όσο αυτοί ήταν υγιείς και χανόντουσαν μέσα σε δαιδαλώδεις έννοιες, όταν τους άρεζε να διασκεδάζουν την πλήξη τους, να φουσκώσουν τα πνευμόνια τους με εγωισμό και αλλαζονία, να ξεφύγουν από την ανία, να δώσουν νόημα στην ανυπαρξία τους, να νιώσουν χρήσιμοι με τους κανόνες που αυτοί ήθελαν. Ο νόμος τους Θεού ήταν δύσκολος γιαυτούς. Τελικά όμως κατάλαβαν ότι ο δικός τους ο νόμος, αυτός που θεώρησαν πως είναι βολικός, πως τους άρμοζε, αυτός ο νόμος ήταν απάνθρωπος. Ήταν ένα ψέμα, ένα σύστημα κανόνων, για τους προνομιούχους. Όσο ήταν οι ίδιοι προνομιούχοι, οι κανόνες τους βόλευαν. Μέχρι που μια μέρα χάθηκαν τα προνόμια και από Δαρβινικές μαϊμούδες, μετατράπηκαν σε αυτό που είπε ο Αβραάμ στον Θεό του, Γη και σποδός είμαι Κύριε.
Αυτοί τουλάχιστον το κατάλαβαν, το ένιωσαν. Άλλαξαν τρόπο σκέψης, μετανόησαν.
Ο μύθος του χωρισμού μεταξύ Κράτους και Εκκλησίας
Του Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου Ιεροθέου
Tο θέμα του χωρισμού Κράτους και Εκκλησίας βρίσκεται στην επικαιρότητα, κατά περίεργο τρόπο, γιατί παραπέμπει στην άποψη ότι δήθεν τα υπαρκτά και ανύπαρκτα σκάνδαλα μέσα στο χώρο της Εκκλησίας, από άρρωστα μέλη της, κληρικούς και λαϊκούς, θεωρείται ότι οφείλονται στη σχέση μεταξύ Κράτους και Εκκλησίας, όπως λειτουργεί σήμερα. Αυτό είναι λάθος. Στη συνέχεια, θα υπογραμμίσω μερικά σημεία, τα οποία μπορούν να ξεκαθαρίσουν λίγο το θέμα αυτό, το οποίο όσο περνά ο καιρός σκοτίζεται ακόμη περισσότερο από τις ποικίλες γνώμες και απόψεις, έγκυρες και μη, που διατυπώνονται. Γενικώς, επί του θέματος φαίνεται να κυριαρχεί η άγνοια ή η ημιμάθεια.
1. Κράτος και Εκκλησία
Όταν κάνουμε λόγο για χωρισμό Κράτους και Εκκλησίας πολλοί εννοούν δύο θεσμούς που είναι μεταξύ τους ενωμένοι και πρέπει να χωρίσουν. Θα πρέπει να δούμε ποιοι είναι αυτοί που πρόκειται να χωρίσουν.
Όταν λέμε Κράτος-Πολιτεία εννοούμε όλη τη συντεταγμένη Πολιτεία με τα όργανά της, εννοούμε τους πολίτες μιας χώρας μαζί με τους εκλεγμένους άρχοντες, αλλά και τους νόμους επί τη βάσει των οποίων λειτουργεί η Πολιτεία αυτή.
Και όταν λέμε Εκκλησία εννοούμε όλα τα μέλη της που είναι βαπτισμένα και κατά ποικίλους τρόπους και βαθμούς ζουν μέσα στην Εκκλησία, καθώς επίσης και τα όργανά της, Ιερά Σύνοδος, Μητροπόλεις, Ενορίες, Μονές, που έχουν ρυθμισθεί να λειτουργούν σύμφωνα με τους Κανόνες της Εκκλησίας.
Έχοντες αυτά υπόψη, τουλάχιστον ως προς την Εκκλησία που πρέπει να χωρίσει από το Κράτος, εννοούμε τρεις πραγματικότητες. Η μία είναι τα μέλη της, η δεύτερη είναι η διοίκησή της και η τρίτη είναι η παράδοσή της.
Τα μέλη της Εκκλησίας προφανώς δεν μπορούν να χωρίσουν από το Κράτος, γιατί είναι ταυτοχρόνως πολίτες του συγκεκριμένου Κράτους, ακόμη και πολιτικοί Ηγέτες. Η παράδοση της ελληνικής κοινωνίας που έχει εμποτισθεί από την Ορθόδοξη Εκκλησία είναι δύσκολο να χωρισθεί από το Κράτος, αφού αυτή η παράδοση έχει γίνει εν πολλοίς ήθη και έθιμα των κατοίκων της Πολιτείας και δεν μπορεί εύκολα η Πολιτεία να αποδεσμευθεί από αυτήν, διότι οι πολίτες επιθυμούν να τηρούν αυτές τις παραδόσεις που έχουν σχέση με τις εορτές και τον τρόπο ζωής.
Οπότε, απομένει ως χωρισμό της Εκκλησίας από το Κράτος να εννοούμε το χωρισμό της διοίκησης της Εκκλησίας από τη διοίκηση του Κράτους.
Αυτό εν πολλοίς υπάρχει σήμερα, αρκεί να τηρούνται καλά τα νενομισμένα και ακόμη ίσως χρειασθεί να γίνουν μερικές αλλαγές και οριοθετήσεις για την καλύτερη λειτουργία των σχέσεων μεταξύ τους.
2. Χωρισμός ή αναθεώρηση - οριοθέτηση των σχέσεων;
Η έννοια του χωρισμού έχει σχέση με τον αποχωρισμό και αυτό ερμηνεύεται με την έννοια του διαζυγίου, δηλαδή τελεία διακοπή των σχέσεων. Θα πρέπει το Κράτος, σύμφωνα με την άποψη αυτή, να αποσπασθεί από τη σχέση του με την Εκκλησία ή η Εκκλησία να χωρισθεί από το Κράτος. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να γίνει σε μια συντεταγμένη Πολιτεία.
Αυτό λέγεται από την άποψη ότι ούτως ή άλλως η Εκκλησία ως ένας οργανισμός θα πρέπει να έχει κάποια σχέση με το Κράτος, αφού δεν μπορεί να είναι τελείως ανεξάρτητη. Τίποτε μέσα σε ένα Κράτος δεν μπορεί να είναι τελείως ανεξάρτητο, γιατί τότε αυτό θα ήταν ένα Κράτος εν Κρατεί. Κάθε οργανισμός πρέπει να έχει μια νομική προσωπικότητα, δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, θα πρέπει να έχει κάποια σχέση με το Κράτος.
Οπότε, δεν μπορούμε να μιλούμε για χωρισμό, αλλά για μια ενδεχόμενη αναθεώρηση ή νέα οριοθέτηση των σχέσεων μεταξύ εκκλησιαστικής και πολιτικής διοικήσεως σε δύο σημεία, ήτοι στον Καταστατικό Χάρτη και την εκκλησιαστική δικαιοσύνη. Δεν μπορούμε διαφορετικά να εννοήσουμε την έννοια του χωρισμού.
Ακριβώς γι' αυτόν το λόγο είναι λάθος η φράση «χωρισμός Εκκλησίας και Πολιτείας» και από την άποψη των όρων Εκκλησία και Πολιτεία και από την άποψη του χωρισμού.
3. Οι σχέσεις της Ελληνικής Πολιτείας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο
Μιλώντας για χωρισμό ή αναθεώρηση-οριοθέτηση των σχέσεων μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας πρέπει οπωσδήποτε να συζητήσουμε και την ενδεχόμενη αναθεώρηση των σχέσεων της Ελληνικής Πολιτείας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Προλαβαίνω εδώ να υπογραμμίσω ότι δεν θεωρώ ότι η Ελληνική Πολιτεία πρέπει να προχωρήσει σε συζήτηση για αναθεώρηση των σχέσεών της με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, γιατί αυτό θα είναι «έγκλημα» εναντίον του Ελληνισμού γενικότερα. Αλλά το χρησιμοποιώ μόνον ως επιχείρημα από την άποψη ότι δεν είναι εύκολο να ζητεί η Ελληνική Πολιτεία την αναθεώρηση των σχέσεών της με την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος και να μη συζητά το θέμα αυτό με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, στο οποίο υπάγονται πολλές Μητροπόλεις που ευρίσκονται στο Ελληνικό Κράτος.
Πάντως, δεν είναι δυνατόν να αναθεωρηθούν και υποβιβασθούν οι σχέσεις του Κράτους με την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος και να αγνοείται το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αφού σε αυτό ανήκουν πνευματικώς οι Μητροπόλεις των λεγομένων Νέων Χωρών, που χαρακτηρίζονται Μητροπόλεις του Οικουμενικού Θρόνου εν Ελλάδι και συναποτελούν μαζί με την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος την όλη Εκκλησία της Ελλάδος, σε αυτό ανήκει κατευθείαν το Άγιον Όρος και οι Μητροπόλεις της Δωδεκανήσου και σε αυτό υπάγεται η ημιαυτόνομη Εκκλησία της Κρήτης. Και είναι γνωστό ότι οι σχέσεις της Ελληνικής Πολιτείας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι σχέσεις ομοταξίας και καθορίζονται από το Σύνταγμα της Ελλάδος.
Και το ερώτημα που τίθεται είναι εάν είναι εύκολη η αναθεώρηση των σχέσεων της Ελληνικής Πολιτείας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο;
Εν πάση περιπτώσει, επειδή το Οικουμενικό Πατριαρχείο ασκεί μια συνδιοίκηση με την Εκκλησία της Ελλάδος, λόγω των Μητροπόλεων των λεγομένων Νέων Χωρών, διερωτώμαι πώς μπορεί να γίνει οποιαδήποτε αναθεώρηση της σχέσεως σε βάρος της Εκκλησίας, χωρίς τη γνώμη του Οικουμενικού Πατριαρχείου; Νομίζω ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν θα παραμείνει απαθές σε τέτοιες ενέργειες.
4.Σχέσεις με τουςΜουσουλμάνους της Θράκης
Θα πρέπει να ρυθμισθούν ανάλογα και οι σχέσεις της Ελληνικής Πολιτείας με τους Μουσουλμάνους της Θράκης και να μελετηθεί το θέμα αυτό σε σχέση με τη Συνθήκη της Λωζάννης, σύμφωνα με την οποία οι θρησκευτικοί αρχηγοί (μουφτής) θεωρούνται ως «δημόσιοι λειτουργοί». Ακόμη και οι Ισραηλιτικές Κοινότητες είναι Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου.
Έτσι, δεν είναι ορθό να υποβιβασθεί η Εκκλησία της Ελλάδος, χωρίς να αναθεωρηθούν οι σχέσεις της Ελληνικής Πολιτείας με τους Μουσουλμάνους, και αυτό δε το τελευταίο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, γιατί δεν το επιτρέπει η Συνθήκη της Λωζάννης και επομένως μια διαφορετική ρύθμιση θα έχει οδυνηρές συνέπειες στην όλη εξωτερική πολιτική της Ελλάδος.
Μέσα στα πλαίσια αυτά πρέπει να αντιμετωπισθούν και οι σχέσεις με όλες τις άλλες θρησκείες και ομολογίες.
5.Υπάρχει πολιτική βούληση για το χωρισμό;
Ο λεγόμενος όμως χωρισμός χρησιμοποιείται πολλές φορές για πολιτική σκοπιμότητα, αλλά τελικά όσες φορές χρειάσθηκε να προχωρήσει κάτι σταμάτησε από τους ίδιους τους πολιτικούς.
Νομίζω, λοιπόν, ότι υπάρχουν υποσχέσεις και προγράμματα των κομμάτων για το χωρισμό «Εκκλησίας και Πολιτείας», αλλά ούτε καθορίζεται τι είναι χωρισμός ούτε υπάρχει πολιτική βούληση για ένα τέτοιο έργο. Η ιστορία του θέματος αυτού το αποδεικνύει περίτρανα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1987 συστήθηκε μεικτή Επιτροπή για τη μελέτη του θέματος, η οποία ύστερα από 36 πολύωρες συνεδριάσεις κατέληξε στα εξής βασικά σημεία: Να γίνει μια συμφωνία μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας που θα καθορίζονται μερικά πλαίσια βασικών αρχών, να καταρτισθεί νέος νόμος που να έχει λίγα άρθρα και πολλές εξουσιοδοτήσεις κανονιστικού περιεχομένου και να χαρακτηρισθεί η Εκκλησία ως Εκκλησιαστικό Νομικό Πρόσωπο ειδικού χαρακτήρα. Όμως αυτή η συμφωνία παρέμεινε στα συρτάρια κάποιου γραφείου και δεν προχώρησε στην υλοποίηση.
Και η δυσπραγία αυτή γίνεται φανερή από ένα σημαντικό λόγο. Η Πολιτεία δεν θα ήθελε ποτέ μια ανεξέλεγκτη και ελεύθερη Εκκλησία, γιατί δεν γνωρίζει πού θα μπορούσε να οδηγήσει αυτή η ελευθερία, ήτοι θα μπορούσε να ευνοήσει την ασυδοσία μερικών Μητροπολιτών ή την ανταρσία μερικών Πρεσβυτέρων και μοναχών.
Άλλωστε, όπως έχει παρατηρηθεί, ο χαρακτηρισμός της Εκκλησίας της Ελλάδος με όλες τις επί μέρους κοινότητες ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου έγινε για να ελέγχει το Κράτος την Εκκλησία.
Ο Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας της Ελλάδος και γενικά όλη η σύγχρονη εκκλησιαστική νομοθεσία αποτελούν σήμερα, παρά την ανικανότητα μερικών διατάξεων, ασφαλιστική δικλίδα για διάφορες ανταρσίες, σχίσματα και διαιρέσεις μέσα στην Εκκλησία, ακόμη και για επιθετικότητες εναντίον της Πολιτείας.
Αμφιβάλλω εάν οι πολιτικοί θα ήθελαν τα πράγματα να εξελιχθούν ελεύθερα και απρόβλεπτα με συνέπειες για την Ορθόδοξη Εκκλησία την ενότητα της Ελληνικής Πολιτείας και τον Ελληνισμό.
6. Μισθοδοσία του Κλήρου
Εάν ο λεγόμενος χωρισμός προϋποθέτει και τη διακοπή της μισθοδοσίας του Κλήρου από το Κράτος, τότε θα πρέπει αφενός μεν να καταργηθούν όλες οι συμβάσεις με τις οποίες το Κράτος απαλλοτρίωσε την περιουσία της Εκκλησίας, χωρίς να την αποζημιώσει, αφετέρου δε θα πρέπει να επιστραφούν οι περιουσίες αυτές ή να αποτιμηθεί η αξία τους με σημερινά δεδομένα και να δοθούν τα χρήματα στην Εκκλησία για τη μισθοδοσία του Κλήρου.
Δεν μπορούμε να εννοήσουμε χωρισμό και στο σημείο αυτό εάν δεν εξετασθεί και αυτή η σημαντική πλευρά του θέματος. Γιατί αν δεν λυθεί και αυτό το θέμα, τότε το Κράτος θα είναι υπεύθυνο για την κατάσταση στην οποία θα περιέλθουν οι κληρικοί με τις οικογένειες τους, με φοβερές συνέπειες για την ίδια την Πολιτεία.
Υπάρχουν και άλλα σημεία που θα μπορούσαν να εντοπισθούν, αλλά παραμένω σε αυτά μόνο, προς το παρόν, στα οποία φαίνεται ότι πράγματι ο λεγόμενος χωρισμός Κράτους και Εκκλησίας είναι ένας «μύθος» που χρησιμοποιείται από πολλούς για ιδεολογικούς λόγους. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η σημερινή κυβέρνηση αντιμετωπίζει το θέμα αυτό με ψυχραιμία και σωφροσύνη.
Εκείνο που μπορεί να γίνει στις σύγχρονες ανάγκες είναι να επαναπροσδιορισθούν και οριοθετηθούν εκ νέου οι σχέσεις μεταξύ εκκλησιαστικής και πολιτικής διοικήσεως, να δούμε δηλαδή ποια σημεία ανήκουν στην αρμοδιότητα της πολιτικής διοικήσεως, ποια σημεία ανήκουν στην αρμοδιότητα της εκκλησιαστικής διοικήσεως και ποια σημεία χρειάζονται κοινή αντιμετώπιση, μέσα στα πλαίσια της ευνομούμενης Πολιτείας και μέσα στις σύγχρονες ευρωπαϊκές προδιαγραφές.
Και πρέπει να γίνει το συντομότερο αυτό για να μην αφήνονται κενά.
Έχουμε παρανοήσει τα πράγματα. Τη σωτηρία του κόσμου ο Θεός την ανέθεσε στον Υιό Του και όχι σε εμάς... Εμείς κοιτάζουμε πρωτίστως την ψυχή μας και αν μπορούμε ας βοηθήσουμε και 5-6 ανθρώπους γύρω μας.
Το καθ΄αυτό έργο του Κληρικού δεν είναι το κοινωνικό, αλλά το να διαμορφώνει πραγματικούς Χριστιανούς. το κοινωνικό έργο θα βγει στη συνέχεια μέσα από τους ίδιους τους Χριστιανούς.
Όλα τα γεγονότα της ζωής μας πρέπει να τα βλέπουμε υπό το πρίσμα της αιωνιότητος. Τότε μπορούμε να διακρίνουμε τις πραγματικές τους διαστάσεις.
Δεν υπάρχουν πολλά ή λίγα, ούτε μικρά ή μεγάλα προβλήματα. Το μόνο πρόβλημα είναι η απουσία του Χριστού από τη ζωή μας.
«Πάντα ματαιότης τα ανθρώπινα». Πάντα ανεξαιρέτως; Όχι! «Μόνο όσα ουχ υπάρχει μετά θάνατον» (Νεκρώσιμος ακολουθία».
Ο πλούτος, η δόξα, το κάλλος είναι ματαιότης, διότι μένουν εδώ. Η ελεημοσύνη όμως, η υπομονή, η ανεξικακία και γενικώς οι αρετές δεν είναι ματαιότης, διότι σε συνοδεύουν και στην άλλη ζωή.
Ο Χριστιανισμός έχει αξία όταν μας κοστίζει.
Μην καθηλώνεστε μπροστά στην τηλοψία. Μην ξεχνάτε ότι το κουμπί δεν χρησιμεύει μόνο για ν την ανοίγουμε, αλλά και για να την κλείνουμε. Φυλαχθήτε από τα μέσα μαζικής τυφλώσεως.
Οι άνθρωποι διοικούνται με δύο προσόντα: με την ταπείνωση και την αγάπη.
Σε αυτούς που τον ρωτούσαν συνεχώς για τον χρόνο της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου, έλεγε χαρακτηριστικά: «Μην πολυασχολείσθε με αυτά τα πράγματα. Σε τί θα σας ωφελήσει η γνώσις του χρόνου της Δευτέρας Παρουσίας; Μήπως για να προλάβετε να μετανοήσετε; Να ξέρετε πως η ημέρα του θανάτου είναι στην ουσία και η Ημέρα της Κρίσεως για τον καθένα μας, αφού από κει και μετά δεν μπορούμε να προσθέσουμε στα πεπραγμένα μας ούτε να αφαιρέσουμε από αυτά. Και επειδή η ημέρα του θανάτου μας μπορεί να είναι και η σημερινή, ας είμαστε έτοιμοι.
Τον ταπεινόφρονα δεν τον φοβούμαι. Και τις χειρότερες και αισχρότερες αμαρτίες να πράξει, ο Θεός θα τονελεήσει. Η ταπείνωσις δεν πάει ποτέ χαμένη.
Τότε μπρούμε να βρούμε την ελπίδα μας στον Θεό, όταν απελπισθούμε τελείως από τον εαυτό μας.
Οι άνθρωποι έχουν πολλά ελαττώματα και ιδιοτροπίες. Να τους διορθώσουμε όλους είναι αδύνατο. Δεν μένει, λοιπόν, άλλη λύσις από το να μάθουμε να υπομένουμε και να τους ανεχώμαστε όλους.
Όταν σας αδικούν οι άνθρωποι, να ξέρετε ότι αποκτάτε μετοχές στον ουρανό.
Η πείρα είναι μεγάλο πράγμα, αλλά δεν μαθαίνεται, παθαίνεται.
Από της 23 Αυγούστου, ήρθαμε κι εμείς (η γυναίκα μου κι εγώ) να προστεθούμε στον μακρύ κατάλογο των παντρεμένων. Είμαστε πια, επισήμως και με την ευλογία του Θεού (το σημαντικότερον) σύζυγοι.
ΔΕΝ κρεμαστήκαμε, ούτε πνιγήκαμε, και μάλιστα ρωτήσαμε πολύ καλά πρίν προβούμε εις γάμου κοινωνίαν. Ρωτήσαμε τις καρδούλες μας και αυτές μας απάντησαν πως η συνάντηση αυτή ήταν εξαρχής θέλημα Θεού και με ανάλογο τρόπο έπρεπε να συνεχίσει να υπάρχει.
Μέγα μυστήριον ο γάμος, λένε οι πατέρες της εκκλησίας. Και πως να μην είναι άλλοστε. Δρόμος σωτηρίας.
Ο άντρας να αγαπάει την γυναίκα του, όπως και ο Χριστός αγάπησε την εκκλησία και θυσιάστηκε γιαυτήν, ο αίρων την αμαρτίαν του κόσμου. Ο άντρας να αγαπάει την γυναίκα του, όπως αγαπάει το σώμα του, διότι κανείς ποτέ δεν θέλησε να βασανίσει το σώμα του, αντιθέτως φροντίζει να το περιποιείται και να το προσέχει. Έτσι ώστε η γυναίκα να σέβεται τον άντρα της (η δε γυνή ινα φοβήται τον άντρα).
Ο γάμος είναι ένα μεγάλο χαστούκι για την νέα εποχή, μια ηχηρή απάντηση στον παραλογισμό της, ένα σθεναρό ταρακούνημα στην διαστροφή της και αποτελεί επίσης θεμέλιο ελευθερίας εν αντιθέσει με τον ανόητο φιλελευθερισμό της νέας εποχής, καλοστημένο παιχνίδι για επιπόλαιους (ελευθερία των πάντων).
Ους ο Θεός συνέζευξε, άνθρωπος μη χωριζέτω.
Να είμαστε καλά όλοι και σε όσους είναι ακόμη ανύπαντροι εύχομαι
Μου συνέστισε κάποια στιγμή ένας καλός και θεοσεβούμενος συγγραφέας, να γράφω τις σκέψεις μου (να γράφεις, είναι γλυκό).
Να μη γράφω όμως για τους άλλους, να μη γράφω για να γίνω αποδεκτός ή κατανοητός από αυτούς, αλλά όπως μου αποτυπώνονται οι σκέψεις στο μυαλό. Αυθεντικός και ειλικρινής.
Πραγματικά, όταν γράφεις για τους άλλους, χάνεις τον εαυτό σου.
Και η νέα εποχή, ενώ σου επιτρέπει να γίνεις όποιος θελήσεις (από τα πρότυπά της) σου απαγορεύει να είσαι ο εαυτός σου.
Της μεταμόρφωσης σήμερα.
Η μεγαλύτερη απόδειξη της Θεότητας του Σωτήρα μας. Μια πολύ μεγάλη γιορτή ελπίδας και μετάνοιας.
Ας μεταμορφωθούμε λοιπόν κι εμείς, στον καινούριο άνθρωπο, αφήνοντας τον παλιό εαυτό μας πίσω, ας αλλάξουμε τρόπο σκέψης και ας σκεφτούμε ποιοί είμαστε. Ας αναλογιστούμε τον συνάνθρωπο και ότι για εκείνον ίσως αποτελούμε εμείς μια σανίδα σωτηρίας, με μια βοήθεια, με μια καλή πράξη, μια καλή κουβέντα, έναν τρόπο ένδειξης ότι βρεθήκαμε εκεί δίπλα του για εκείνον τον ίδιο και όχι ως αποτέλεσμα της τυχαίοτητας που οφείλεται στους γρήγορους και αγχωτικούς ρυθμούς της μάταιας ζωής μας.
Ας μη δούμε τα χέρια μας πλέον σαν όργανα παροχής υπηρεσιών, αλλά ως χείρες βοηθείας, χωρίς να κρίνουμε τους ανθρώπους.
Ας θυσιάσουμε ένα μέρος του εαυτού μας για τον άλλον.
Ας τον αγαπήσουμε ως είναι, με όλη μας την καρδιά.
Όπως μας αγάπησε ο Χριστός, όλους ανεξαιρέτως, μας συγχώρησε και θυσιάστηκε για εμάς.
Ο Ιησούς Χριστός όταν ανάστησε τον Λάζαρο, ζήτησε εις τους παριστάμενους να μετακινήσουν τον λίθο. Το «παράδοξο» είναι πως, ως Θεός ο ίδιος, και ενώ ετοιμάζεται να αναστήσει ένα νεκρό, τον Λάζαρο, ζητά την βοήθεια των ανθρώπων να μετακινήσουν τον λίθο που βράζει τον τάφο. Δεν θα μπορούσε να το πράξει μοναχός Του όντας Θεός και ενώ ετοιμάζεται να επιτελέσει κάτι σπουδαιότερο, και δηλαδή την ανάσταση του Λαζάρου;
Ασφαλώς ναι. Εκείνο όμως που ζητά είναι και η προσπάθεια του ανθρώπου. Ο Θεός ακούει και τις προσευχές και τα αιτήματα του ανθρώπου. Αλλά θέλει να δει και προσπάθεια από τον τελευταίο.
Βάλε, του λέει, εσύ όσο μπορείς ως άνθρωπος και Εγώ ο Ναζωραίος θα βάλω ΟΛΑ τα ΥΠΟΛΟΙΠΑ ως Θεός σου.
Ποια όμως είναι τα γνωρίσματα του αυθεντικού χριστιανικού βιώματος;
Αφορμή θα πάρουμε από το τέλος του πρώτου κεφαλαίου του κατά Ιωάννην ευαγγελίου, από την περικοπή της κλήσεως των μαθητών. Αυτή η περικοπή έχει ένα ενδιαφέρον ιδιαίτερο. Και τούτο διότι αποτελεί μια εικόνα του πώς καλεί ο Χριστός τον κάθε χριστιανό ξεχωριστά και τί τελικά μας προσφέρει η χάρις και η αγάπη του Θεού μέσα στην κιβωτό της σωτηρίας, την Εκκλησία.
Στη συγκεκριμένη ευαγγελική περικοπή παρουσιάζονται τρεις κλήσεις, τρία προσκλητήρια προς τρεις μαθητές. Τα ένα είναι του αποστόλου Ανδρέα , το δεύτερο του Φιλίππου και τι τρίτο του Ναθαναήλ.
Κατ' αρχάς ,και οι τρεις ανταποκρίνονται στην κλήση με μια έκρηξη πνευματικού ενθουσιασμού. Ο Ανδρέας αναφωνεί ότι «ευρήκαμεν τον Μεσσίαν» ο Φίλιππος τρέχει στον Ναθαναήλ και του λέγει: «ον έγραψε Μωυσής εν τω νόμω και οι προφήται ευρήκαμεν, Ιησούν», ο δε Ναθαναήλ απευθύνεται στον Κύριο και του λέγει: «συ ει ο Υιός του Θεού, συ ει ο Βασιλεύς του Ισραήλ».
Το πρώτο γνώρισμα του αυθεντικού βιώματος είναι η αίσθηση της εκ Θεού κλήσεως και η αυθόρμητη ανταπόκριση σ' αυτήν, κάτι που εδράζεται στο άδολον της ψυχής. Ευθέως, αμέσως, χωρίς δισταγμό, χωρίς ορθολογιστικές σκέψεις, η ψυχή ανταποκρίνεται στη κλήση Του. Το είπε ο Κύριος «ίδε αγαθός Ισραηλίτης, εν ω δόλος ουκ έστι» δεν υπάρχει πονηρία, δεν υπάρχει μπέρδεμα, σύγχυση, πολυπλοκότητα, αλλά αυτό που κυριαρχεί στην καρδιά του Ναθαναήλ είναι η καθαρότητα και η απλοϊκότητα.
Η χριστιανική ζωή δεν είναι προσωπική ανακάλυψη ή επιλογή, αλλά φιλότιμη ανταπόκριση σε θεϊκό κάλεσμα. Δεν είναι τρόπος ζωής αλλά κατάσταση χάριτος. Δεν φανερώνει έναν καλό άνθρωπο με ορθό κριτήριο και καλό χαρακτήρα, αλλά αποτελεί απόδειξη της αγάπης του Θεού στον άνθρωπο και του θεϊκού προορισμού του τελευταίου.
Αυτές οι αυθόρμητες πνευματικές εκρήξεις, σύμφωνα με το υπόμνημα της εορτής του αποστόλου Ανδρέου, είναι αποτέλεσμα «ψυχής ωδινούσης» και «προσδοκώσης» «την παρουσίαν Εκείνου». Αυτό μας οδηγεί σε δύο επόμενα γνωρίσματα. Το ένα είναι ο έμπονος πόθος, η επιθυμία για τον Θεό, η αίσθηση της ανάγκης Του. Και το άλλο ,η προσδοκία της ελεύσεως του Κυρίου και της επισκέψεώς Του.
Αυτή η οδύνη της ψυχής και η εσωτερική λαχτάρα και αναμονή, η βαθιά ενδόμυχη προσδοκία, αυτό που οι Πατέρες ονομάζουν «τρώσιν», φάγωμα της ψυχής, η διαρκής ετοιμότητα ότι έρχεται ο Κύριος να επισκεφθεί και τη δική μου ψυχή, να μπει και στη δική μου ζωή, έρχεται να αλλάξει, να μεταστρέψει, να μεταμορφώσει, να ανακαινίσει τα χαρακτηριστικά και του δικού μου βίου, και τα ιδιώματα και του δικού μου προσώπου, αυτές οι εμπειρίες αποτελούν απόδειξη αυθεντικού χριστιανικού βιώματος.
Δεν είναι η αλλαγή που προκαλεί το γνήσιο χριστιανικό βίωμα. Αυτή θα μπορούσε να γεννήσει και έπαρση και υπερηφάνεια. Αλλά είναι ο ενεργών την αλλαγή. Αυτός που αποτελεί την εγγύηση του βιώματος και την απόδειξη του παράλληλου μεγαλείου του, Αυτός που φανερώνεται μέσα από αυτήν.
Στο σημείο αυτό, αξίζει να σημειωθεί ότι ο ενθουσιασμός των αποστόλων δεν ήταν μια απλή έκφραση χαράς και έκπληξης ή αγνής διαθέσεως, αλλά είχε τα στοιχεία μιας μεγαλειώδους ομολογίας πίστεως , ομολογίας την οποία κρατάει η Εκκλησία ως θησαυρό στα χέρια της. Τον ομολόγησαν από την αρχή ως Θεό ως τον Μεσσία ο Ανδρέας, ως Αυτόν για τον οποίον έγραψαν οι προφήτες ο Φίλιππος , ως τον Υιό του Θεού του Ζώντος, ως τον Χριστό, ο Ναθαναήλ.
Και όχι μόνο αυτό. Έκαναν ακόμη ένα βήμα: κατέστησαν κοινωνούς της δικής τους πίστεως και τους ανθρώπους του περιβάλλοντός τους. Διέσωσαν αμέσως το μήνυμα ,το κοινοποίησαν . Ο Ανδρέας «ήγαγε τον Σίμωνα προς τον Ιησούν», ο Φίλιππος απευθύνεται στον Ναθαναήλ: «έρχου και ίδε», έλα και συ να δεις, έλα και συ να γευθείς. Αυτό το στοιχείο της κοινωνία του θησαυρού της αγάπης του Θεού, που ξεχειλίζει από μέσα μας και εκφράζεται ως η πιο λεπτή και η πιο ωραία εκδήλωση της δικής μας αγάπης προς τους συνανθρώπους και τους αδελφούς μας, αυτό αποτελεί ένα ακόμη γνώρισμα του αυθεντικού χριστιανικού βιώματος.
Θα κλείσουμε με ένα επιπλέον γνώρισμα τη διάθεση του μαρτυρίου. Όλοι αυτοί οι απόστολοι μαρτύρησαν. Επισφράγισαν την κλήση τους με το μαρτύριο του αίματός τους. Είχαν τέτοια πηγαιότητα που, ενώ ήταν πολύ εύκολη η αρχή- «ευθέως» δέχθηκαν το μήνυμα και την πρόσκληση του Κυρίου- ήταν εξίσου εύκολο και το τέλος- πρόθυμα έχυσαν το αίμα τους γι' Αυτόν. Του έδωσαν τη ζωή τους και, όσο εύκολα Τον ακολούθησαν στην επίγεια πορεία Του, τόσο πρόθυμα Τον ακολουθούν αιωνίως ενωμένοι μαζί του και στη Βασιλεία Του.
Η αυθεντικότητα του βιώματος δεν ταυτίζεται με πομπώδη έκφραση, πληθωρικό εντυπωσιασμό, αιφνιδιασμό και έκπληξη ή κοσμικό θαυμασμό. Το χριστιανικό βίωμα είναι μυστικό, είναι βαθύ και εσωτερικό. Το βίωμα της Χαναναίας, η οποία δέχθηκε ο Κύριος να τη συγκρίνει με τα σκυλάκια, του Ζακχαίου που ομολόγησε δημόσια τις αδικίες του, της αιμορροούσης που κρυφά απέσπασε δύναμη από τον Θεό, αποτελούν υποδείγματα αυθεντικότητας. Κανείς δεν πρόσεξε αυτούς τους ανθρώπους. Ούτε οι μαθητές. Ο Κύριος όμως ακούει τις κραυγές της Χαναναίας, βλέπει και καλεί ο ίδιος τον Ζακχαίο, αισθάνεται το άγγιγμα της αιμορροούσης. Γι' αυτό και ξεχώρισε τη Χαναναία παρακάμπτοντας τους απόστολους, τον Ζακχαίο διακρίνοντας τον μέσα από το πλήθος, την αιμορροούσα αισθανόμενος την ιδιαιτερότητα του αγγίγματός της. Το αυθεντικό βίωμα πείθει και επιβάλλεται και στις δυσκολότερες και πιο αντίξοες συνθήκες. Επισύρει επάνω του το βλέμμα του θεού, ξεχωρίζει τον άνθρωπο κι όταν αυτός σκεπάζεται από το πλήθος, την αδιαφορία του κόσμου, τη δική του ασημαντότητα.
Ο γνήσιος χριστιανός είναι ασφαλής, δεν φοβάται τίποτε, εμπιστεύεται εύκολα, συμπαθεί, κατανοεί, αναδίδει σιγουριά και αίσθηση καθαρότητος.
Από το βιβλίο: «ΝΙΚΟΛΑΟΥ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ
ΚΑΙ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ
Άνθρωπος μεθόριος
Από τα αναπάντητα διλήμματα
Στα περάσματα της «άλλης λογικής»
Εκδόσεις: «Εν πλω»
Πολλοί που μας μιλούν ρομαντικά για τον "αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό", έτσι αόριστα, σαν να πρόκειται για μια τέλεια κοινωνία, μπερδεύουν την υψηλή (για την εποχή εκείνη) φιλοσοφία και τέχνη με την βάρβαρη πολυθεϊστική θρησκεία τών αρχαίων ειδωλολατρών. Ποτέ δεν μας μίλησαν όλοι αυτοί για τον ΚΑΝΙΒΑΛΙΣΜΟ και τις ΑΝΘΡΩΠΟΘΥΣΙΕΣ τών αρχαίων μας ειδωλολατρών προγόνων!
Οι Νεοειδωλολάτρες, προσπαθούν να επιβάλλουν στη χώρα μας την αρχαιοελληνική βάρβαρη θρησκεία, που στο όνομα των δαιμονικών θεών τους, θυσίαζε, ακόμα και έτρωγε ανθρώπους! Μια ιδέα για τη βαρβαρότητα από την οποία μας ελευθέρωσε ο Ιησούς Χριστός, μπορείτε να πάρετε από τα παρακάτω μικρά παραδείγματα του ήθους και της θρησκείας των Νεοειδωλολατρών:
Στην Αχαϊα, οι τρεις οικισμοί: Αρόη, Μεσάτις και Άνθεια, κατοικήθηκαν από Ίωνες. Οι τρεις πόλεις συνδέθηκαν έχοντας κοινή λατρεία της Άρτεμης της Τρικλαρίας, που τιμούσαν κάθε χρόνο με γιορτές στο ιερό της κοντά στο ποτάμι Μείλιχο (στα μετέπειτα Συχαινά) όπου το είδε στον καιρό του ο Παυσανίας. Όπως και αλλού, πρόσφεραν στη θεά ανθρώπινα θύματα. Και επίσης όπως κι αλλού, οι ανθρωποθυσίες αντικαταστάθηκαν με θυσίες ζώων εκέι γύρω στα χρόνια του Τρωικού πολέμου (ελάφι αντί για την Ιφιγένεια στην Αυλίδα).
Στην Αχαϊα τα πράγματα έγιναν κάπως αλλιώς: Η Κομαιθώ, ιέρεια στον ναό της παρθένας θεάς, ερωτεύτηκε τον ήρωα Μελάνιππο. Οι δύο τους μετέτρεψαν τον ναό σε ερωτική φωλιά. Φυσικά και εξοργίστηκε η Άρτεμη. Οι άνθρωποι της περιοχής άρχισαν να πεθαίνουν ανεξήγητα, η γη έπαψε να καρποφορεί. Το μαντείο των Δελφών που ρωτήθηκε, απάντησε ότι το κακό θα σταματούσε μόνο αν ο Μελάνιππος και η Κομαιθώ θυσιάζονταν στην Άρτεμη και στο εξής κάθε χρόνο ένας νέος και μια παρθένα από τις ωραιότερες.
Οι ανθρωποθυσίες εκεί, σταμάτησαν μετά από καιρό, μετά από την πτώση της Τροίας, όταν ο Ευρύπυλος κατέθεσε εκεί τη λάρνακα με το άγαλμα του Διονύσου, κατά τη στιγμή που θυσιαζόταν ένα αγόρι και ένα κορίτσι στην αχαϊκή παραλία. Από τότε, ο Ευρύπυλος τιμάτο μαζί με τον Διόνυσο ως λυτρωτής τους. (Πατριδογνωσία τεύχος 87 σελ. 3144).
Έχουμε φυσικά και το πασίγνωστο παράδειγμα ανθρωποθυσίας, που οι Σαλαμινομάχοι τού Χρυσού (;;;) Αιώνα τής αρχαίας Αθήνας, θυσίασαν πριν από τη Ναυμαχία τής Σαλαμίνας στον ανθρωποκτόνο δαίμονα Διόνυσο, τρία παλικάρια!
«Ενώ ο Θεμιστοκλής προσέφερε κοντά στη ναυαρχίδα θυσία, του έφεραν τρεις αιχμαλώτους, οι οποίοι ήταν ωραιότατοι και στολισμένοι μεγαλοπρεπώς (...) Όταν τους είδε ο μάντης Ευφραντίδης, επειδή εκείνη την ώρα υψώθηκε από τα ιερά μεγάλη και λαμπρή φλόγα, ταυτόχρονα δε κάποιο φτέρνισμα από τα δεξιά έδωσε το σημάδι, τον συμβούλευσε να αρχίσει από τους νέους αιχμαλώτους και αφού προσευχηθεί, να τους θυσιάσει όλους στον Ωμηστή Διόνυσο. Έτσι, είπε, θα εξασφαλιστεί στους Έλληνες η νίκη συγχρόνως και η σωτηρία. (...) Και ο Θεμιστοκλής εξεπλάγη, (....) αλλά το πλήθος άρχισε με ομαδικές φωνές να επικαλείται τη βοήθεια του θεού, ωδήγησε βιαίως τους αιχμαλώτους στο βωμό και επέβαλε να εκτελεστεί η θυσία, όπως συμβούλευσε ο μάντης.
Αυτά τα διηγείται εκ των ιστορικών ο Φανίας ο Λέσβιος, ο οποίος ήταν φιλόσοφος και όχι άπειρος στα ιστορικά ζητήματα» (ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ, ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ, 13).
Παρατηρητέο, ότι, όπως οι ανώτεροι εκ των Ελλήνων, οι φιλόσοφοι ειρωνευόντουσαν τον παγανισμό σε αντίθεση με τον όχλο των Παγανιστών που τους εδίωκε γι' αυτό, έτσι κι εδώ, ο ανώτερος Θεμιστοκλής εκπλήσσεται με την διαταγή του μάντη, ενώ ο συνηθισμένος στην αρχαία παγανιστική φρίκη όχλος των Παγανιστών, άρον-άρον εκτελεί τη θυσία. Η δαιμονική φρίκη και δεισιδαιμονία τού αρχαιοελληνικού παγανισμού σε όλο της το μεγαλείο!
Η εγκυκλοπαίδεια «Πάπυρος Λάρους Μπριτάννικα» αναφέρει:
«(..) Στον Τάφο του Φιλοποιμένος θυσιάζονται Μεσσήνιοι αιχμάλωτοι (183 π.Χ.) Κορυφαία θέση έχει η θυσία βρέφους επάνω στο βωμό του Λυκαίου Διός στην Αρκαδία, κατά την οποία ακολουθούσε διανομή και βρώση των ψημένων τεμαχίων του θυσιασθέντος βρέφους. Ο Λυκούργος δια νόμου κατάργησε τις ανθρωποθυσίες που γίνονταν στη Σπάρτη προς τιμήν της Αρτέμιδος. Στη Χίο και τη Λέσβο αναφέρονται συχνές ανθρωποθυσίες που γίνονταν κάθε χρόνο για να τιμήσουν τον Δία και τον Διόνυσο( ...;)»
Για τις Ανθρωποθυσίες αυτές παραθέτουμε και τις αρχαίες μαρτυρίες του Παυσανία ( 2ος μ.Χ. αιώνας) από το σύγγραμμά του «Ελλάδος Περιήγησις» (οι αριθμοί σημαίνουν: Βιβλίο. Κεφάλαιο. Στίχος): Παυσανίας, Αρκαδικά 38, 7:
«Στο βωμό αυτόν προσφέρουν μυστική θυσία στον Λύκαιο Δία. Δεν είχα όμως καμιά διάθεση να μιλήσω σχετικά με αυτή τη θυσία. Ας μείνει όπως είναι κι όπως ήταν από την αρχή.»
Ο καημένος ο Παυσανίας, ντρέπεται ακόμα και να πει τι συνέβαινε στο Λύκαιο όρος, σε αντίθεση με τους σημερινούς Νεοειδωλολάτρες που τολμούν ξεδιάντροπα να αξιώνουν την λατρεία τέτοιων βδελυρών θεών.
Η εγκυκλοπαίδεια «Υδρία» αναφέρει:
«(..)Υπάρχουν αρκετές μαρτυρίες για ανθρωποθυσίες στην Αρχαία Ελλάδα. Τα κυριότερα κέντρα ανθρωποθυσιών ήταν: Στο Λύκαιο όρος της Πελοποννήσου όπου το ιερό του Λύκαιου Δία. Εδώ οι ανθρωποθυσίες συνεχίστηκαν ως τον 3ο μ.Χ. αιώνα (...)" .
Το «Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν λεξικόν του Ήλιου» αναφέρει τα εξής:
«(...) Απαντώμεν ανθρωποθυσίας επίσης εις την Μεσσηνίαν, εις την Πέλλην της Θεσσαλίας, εις την Αρκαδίαν, εις την οποίαν ο Ζευς εδέχετο ανθρώπινα θύματα και μετά την εμφάνισιν του Χριστιανισμού(...)"
Το τεύχος 84 της Πατριδογνωσίας (21 Σεπτεμβρίου 2003 σελ. 3039-3041), αφού αναφέρει το μύθο του Λυκάονα με τη βρεφοφαγία, καταλήγει με τα εξής λόγια:
«Οπωσδήποτε, το γεύμα με ανθρώπινες σάρκες, αντίστοιχο εκείνου που παρέθεσε ο Ατρέας στον Θυέστη, (βλ. «Ιστορία Αργολίδας»: Η κατάρα των Ατρειδών), ερμηνεύεται ως απόηχος παλαιότερης εποχής, κατά την οποία ίσχυαν οι ανθρωποθυσίες. Η αηδία του Δία, αντιστοιχεί στην αποστροφή των Ελλήνων της κλασικής εποχής σ αυτές τις πρακτικές των προγόνων τους».
Φυσικά προφανώς ο κειμενογράφος της Πατριδογνωσίας, αγνοεί ότι οι ανθρωποθυσίες συνεχίζονταν ως τον 3ο αιώνα μ.Χ. εκεί πάνω:
Χωρίο του Πορφυρίου, Νεοπλατωνικού φιλοσόφου εκ Τύρου, του 3ου αιώνα μ.Χ. στο έργο του Περί Αποχής των εμψύχων:
"Αφ ου μέχρι του νυνουκ εν Αρκαδία μόνον τοις Λυκαίοις, ούδ εν Καρχηδόνι τω Κρονω, κοινή πάντες ανθρωποθυτούσι,αλλά κατά περίοδον της του νομιμου χάριν μνήμης εμφύλιον αεί αίμα φαίνουσιν προς τους βωμούς, καίπερ τοις παρ αυτοίς οσίας εξειγούσης των Ιερών, τοις περιρραντηρίοις κηρύγματι, ει τις αίματος ανθρωπείου μεταίτιος".
Παντού μας λέει ο Πορφύριος, οι αρχαίοι Έλληνες ειδωλολάτρες, έδειχναν το αρχαιοελληνικό ήθος τους και τον πολιτισμό τους, ΑΝΘΡΩΠΟΘΥΤΩΝΤΑΣ! (Θεόφραστος στον Πορφύριο, Περί αποχής εμψύχων 2, 27 καθώς και: Ηρόδοτος 7, 197, Πλάτ., Μίνως 315c, Θεόφραστος στον Πορφύριο, Περί αποχής εμψύχων 2, 27).
ΚΑΙ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΤΟΝ ΤΡΙΤΟ ΑΙΩΝΑ μ.Χ!!!
Αναρωτιόμαστε αν ο κος Βλάσης Ρασιάς τού ΥΣΕΕ είχε κάτι τέτοιο υπόψιν του, όταν προσπάθησε προ ετών να αναβιώσει την αρχαία ειδωλολατρική πρακτική στο Λύκαιο Όρος!
Παραθέτουμε ένα απόσπασμα από παγανιστικό κείμενο για το γεγονός αυτό:
"'Αναψε πάλι η ιερή φλόγα στην ιερή και φωτεινή κορυφή του Λυκαίου όρους, όπου κατά την Αρκαδική παράδοση, γεννήθηκε στην θέση του βουνού "Κρητέα", ο κραταιός Δίας, που ονομάσθηκε Λύκαιος Δίας και τον οποίον ανέθρεψαν και προστάτευσαν οι Νύμφες Αγνώ, Νέδα και Θεισόα.
Το φωτοντυμένο Λύκαιον όρος, που βρίσκεται στο κέντρο της Πελοποννήσου, έχει μεγάλη λατρευτική, και πολιτιστική ιστορία που την καταγράφει ο Παυσανίας καί άλλοι αρχαίοι συγγραφείς αλλά και την επιβεβαιώνουν οι διάφορες ανασκαφές. Εκεί ελατρεύετο ο Λύκαιος Δίας (Φωτοδότης) και ο Αρκαδικός Θεός Παν, το δε βουνό εθεωρείτο ιερόν και ονομαζόταν ό Όλυμπος των Αρκάδων...
...Η τελετή ξεκίνησε με επιβλητική πομπή ιερέων, νεανίδων και χλαμυδοφόρων η οποία κατέληξε στο κέντρο του σταδίου όπου ο βωμός και η τράπεζα των προσφορών. Πρωθιερέας της θρησκευτικής τελετής που επηκολούθησε ήταν ο γνωστός συγγραφεύς Βλάσης Ρασιάς...
...Δυστυχώς δεν εσυνεχίσθη ο θεσμός των Λυκαίων με τον τρόπο που εξελίσσετο. Δηλαδή με το αρχαιότροπο ή καλύτερο ελληνότροπο θεοσεβικό περιεχόμενο. Αντί γι' αυτό, υπό την "δαμόκλειο σπάθη" του εβραιοχριστιανικού αφορισμού, το 2001 οι γιορτές ήταν μία φολκλορική φιέστα τουριστικού τύπου με ουδαίο πολιτιστικό περιεχόμενο και τοποτηρητή τον γιαχβίτη αντιπρόσωπο ...;"
Πράγματι! Οι Χριστιανοί είναι το ΕΜΠΟΔΙΟ που δεν αφήνουν τους Παγανιστές να αναβιώσουν με "αρχαιότροπο" και "ελληνότροπο" περιεχόμενό τους, τις αρχαίες κανιβαλικές τελετουργίες τών Παγανιστών. Μόνο το φως τού Χριστού εμποδίζει τους πιστούς τών δαιμόνων να θυσιάσουν και να κατασπαράξουν παιδάκια και πάλι, στον 21ο αιώνα, προς τιμήν τού δαιμονικού ανθρωποθυσιαστικού θεού τους του Δία!
Η βαρβαρότητα αυτή των ειδωλολατρών, εκθέτει διεθνώς τους σκοτεινούς αιώνες της ειδωλολατρικής Ελλάδος, όσο και αν προσπαθούν οι Νεοειδωλολάτρες να προσεταιριστούν την ανωτερότητα των Φιλοσόφων (μονοθεϊστών στην πλειονότητά τους), τους οποίους οι ίδιοι δίωξαν.
Αν και παρά τις σαφείς και πολλές αρχαίες μαρτυρίες, ακόμα δεν βρέθηκαν στο Λύκαιο όρος κόκαλα από τα θυσιασμένα και κανιβαλισμένα παιδάκια (φαίνεται οι κανίβαλοι ειδωλολάτρες δεν άφηναν ούτε κοκαλάκι από τη λαιμαργία τους), βρέθηκαν σε άλλες περιοχές, έτσι ώστε να μην υπάρχει γι' αυτούς δικαιολογία και περιθώριο άρνησης.
Παράδειγμα της διεθνούς έκθεσης των ειδωλολατρών από τις βαρβαρότητές τους, μπορούμε να βρούμε στο παρακάτω αρχαιολογικό κείμενο:
Το 1979, σε μια αρχαιολογική αποστολή στην Κνωσό, στην Κρήτη, ο καθηγητής της αρχαιολογίας με το όνομα Peter Warren ανακάλυψε σπίτια όπου το ταβάνι τους είχε πέσει στο πάτωμα. Ανακάλυψε μερικά σπιτικά αντικείμενα όπως και ένα μεγάλο βάζο που περιείχε κατάλοιπα από τροφές, καμένη γη και οστά ανθρώπου (σπόνδυλο) με σημάδια από κοψίματα.
Ερευνώντας περισσότερο στο διπλανό δωμάτιο, ανακάλυψαν 251 οστά από ζώα (πρόβατα, γουρούνια, σκύλους, κ.λ.π.)μαζί με 371 ανθρώπινα κόκαλα και θραύσματα από κόκαλα, όλα όμως ήταν κόκαλα παιδιών.Όλα αυτά τα κόκαλα είχαν σημάδια από κοψίματα.
Ο Warren συμπέρανε πως επρόκειτο για κάποιο είδοςκαvνιβαλισμού, μιας και τα σημάδια των οστών έμοιαζαν με εκείνα που παρουσιάζονται όταν κάποιος προσπαθεί να αφαιρέσει το κρέας από αυτά. Κάποιο μακάβριο είδος λατρείας, με τον θάνατο και το φάγωμα των παιδιών για θρησκευτικούς σκοπούς, έδινε υπόσταση στο μύθο του ανθρωποφάγου Μινώταυρου.
Επίσης, πολλά στοιχεία βρέθηκαν που υποστήριζαν την άποψη ότι οι Μινωίτες συμμετείχαν σε ταυρομαχίες για θρησκευτικούς σκοπούς κατά τις οποίες ακροβάτες προσπαθούσαν να πηδήξουν πάνω από τους επιτιθέμενους ταύρους χωρίς να κτυπήσουν στα κέρατά τους. Ο Λαβύρινθος θα μπορούσε να είχε εμπνευστεί στο παλάτι της Κνωσού το οποίο αποτελούνταν από ένα μεγάλο σύμπλεγμα από αλληλοσυνδεόμενα προαύλια και διαμερίσματα. (Πηγή: Ancient Mysteries by Peter James and Nick Thorpe)
Βορειοδυτικά των Αρχανών σε απόσταση 5 xλμ. στους βόρειους πρόποδες του όρους Γιούχτα στη θέση Ανεμοσπηλιά ανασκάφηκε μικρό οικοδόμημα, μινωικό ιερό με τρία δωμάτια στο νότιο μέρος του και μακρύ διάδρομο. Το πιο ενδιαφέρον δωμάτιο είναι το δυτικό όπου βρέθηκαν τρεις ανθρώπινοι σκελετοί, ένας γυναικείος ένας ανδρικός με κοσμήματα ίσως ιερέως και ένας τρίτος νέου ανδρός πάνω σε ένα βωμό με ένα χάλκινο εγχειρίδιο καρφωμένο στο στήθος. Κατά τους ανασκαφείς πρόκειται για ανθρωποθυσία η πρώτη στο Αιγαίο - Κρήτη. Το ιερό καταστράφηκε γύρω στα 1700 π.Χ. Η ανθρώπινη θυσία έλαβε χώρα την ώρα της καταστροφής, και έτσι αποθανατίστηκε παρέχοντας ατράνταχτη μαρτυρία για τη βαρβαρότητα τών ειδωλολατρών τής αρχαίας Ελλάδος.
Πειστήρια του εγκλήματος όσα βρέθηκαν στο δυτικό δωμάτιο του ναού στα Aνεμόσπηλια: η χάλκινη λόγχη, το αγγείο με την πλαστική μορφή του ταύρου, το ξόανο, και κυρίως η στάση του νεκρού ήταν σε τέτοια θέση που θα πρέπει να ήταν δεμένα τα πόδια του.
Οι ιατροδικαστές αναγνωρίζουν στη λόγχη το όργανο της θυσίας. Φαντάζονται πως ο τοποθετημένος στο βωμό δεμένος άνθρωπος σκοτώθηκε με ένα χτύπημα στην αριστερή πλευρά του λαιμού, στην καρωτίδα. Δεν συγχρονίζουν όμως την ανθρωποθυσία με την καταστροφή του ναού και με το θάνατο των άλλων ατόμων που βρέθηκαν στον ίδιο χώρο, γιατί παρατηρούν πως ο ιερέας που σκοτώθηκε δίπλα στο βωμό, βρίσκεται στη θέση του θύτη και πλάι κάδοι για τη συλλογή του αίματος, όπως γινόταν για κάθε θυσία.
Βρέθηκαν επίσης ενδείξεις ανθρωποθυσίας και στη βόρεια οικία της Κνωσσού. ( «Η αρχαιολογία και η κοινωνική ταυτότητα του φύλου, προσεγγίσεις στην αιγαιακή προϊστορία» σελ. 111, Δήμητρα Κοκκινίδου, Μαρία Νικολαΐδου. Εκδ. Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2003.
Δεν είναι οι πρώτοι αρχαιολόγοι του προϊστορικού Aιγαίου που γράφουν ότι ανέσκαψαν μια ανθρωποθυσία. Πρώτος ο X. Tσούντας έγραψε πως σε δύο σημεία των Mυκηνών σημείωσε, πολλαπλές μάλιστα, ανθρωποθυσίες κι ακολούθησαν πολλοί άλλοι, Eλληνες και ξένοι ανασκαφείς. Και αναφέρονται οι: A.J.B. Wace στις Mυκήνες, C. Blegen στην Πρόσυμνα, Vollgraff στο Άργος, A. Persson στα Δενδρά, E. Πρωτονοταρίου-Δεϊλάκη στην Kαζάρμα, ενώ στους πεπεισμένους συγκαταλέγεται και ο M. Aνδρόνικος, ο οποίος μάλιστα "θεωρεί πιθανότατο πως οι ίδιοι οι Mηκυναίοι εισήγαγαν το έθιμο της ανθρωποθυσίας στην Kύπρο, όπου επανειλημμένως έχει διαπιστωθεί ανασκαφικά".
Μετά από όλα αυτά, έρχονται κάποιοι σήμερα, στη Χριστιανική εποχή του φωτός, να μας μιλήσουν για αρχαίους δαίμονες. Έρχεται ο κύριος Ρασιάς και το ΥΣΕΕ να ξαναφέρουν σε λειτουργία τις "αρχαιοπρεπείς" λατρείες τού Λυκαίου Δία! Χόρτασε όμως εδώ και αιώνες η Ελλάδα από τους φόνους τους και το μισάνθρωπο σκοτάδι τών ειδωλολατρών, και είναι ελεύθερη από αυτό το κανιβαλικό σκοτάδι 17 αιώνες!
Τι εννοεί η Αγία Γραφή και οι Πατέρες όταν μιλούν περί δικαιοσύνης του Θεού; Με ποιο τρόπο η δυτική θεολογία διέστρεψε την άποψη που έχουμε για τον Θεό; Ποια είναι η "τιμωρία" του Θεού για τον αμαρτωλό; Πως θα κρίνει ο Ιησούς Χριστός κατά την δευτέρα παρουσία; Σε αυτές και σε άλλες ερωτήσεις απαντάει η μελέτη αυτή. Τα στοιχεία ελήφθησαν από το βιβλίο του Α. Καλόμοιρου "Πύρινος Ποταμός" , καθώς και από το βιβλίο "Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου , Λόγοι, τόμος Δ'
Η Έννοια του κακού στην δυτική θεολογία
Τι είναι κακό; Δεν είναι αποξένωση από το Θεό, ο οποίος είναι Ζωή; Δεν είναι ο θάνατος; Τι διδάσκει η δυτική θεολογία για το θάνατο; Όλοι οι ρωμαιοκαθολικοί και οι περισσότεροι προτεστάντες θεωρούν το θάνατο σαν μια τιμωρία του Θεού. Ότι οΘεός έκρινε όλους τους ανθρώπους ενόχους για την αμαρτία του Αδάμ και τους τιμώρησε με θάνατο, δηλ. τους απέκοψε από τον εαυτό του, τους στέρησε τη Ζωοποιό Του ενέργεια και έτσι τους σκότωσε πρώτα πνευματικά και αργότερα σωματικά, με κάποιο είδος πνευματικού λιμού. Ο πατέρας της δυτικής θεολογίας Αυγουστίνος μεταφράζει το χωρίο της Γένεσης: ";΄Ηη δ' αν ημέρα φάγητε απ' αυτού (του καρπού) θανάτω, αποθανείσθε"; ως εξής: ";Εάν φάτε από τον καρπό του δέντρου αυτού θα σάς σκοτώσω";(!).
Η ειδωλολατρική αντίληψη για τη δικαιοσύνη του Θεού, που απαιτεί άπειρες θυσίες για να εξευμενιστεί, καθιστά το Θεό πραγματικό εχθρό μας και την αιτία όλων των κακοτυχιών μας. Επί πλέον είναι μια δικαιοσύνη που δεν είναι καθόλου δίκαιη αφού τιμωρεί και απαιτεί ικανοποίηση από πρόσωπα που δεν ήταν καθόλου υπεύθυνα για την αμαρτία των προγόνων τους. Με άλλα λόγια, εκείνο που οι δυτικοί καλούν δικαιοσύνη έπρεπε μάλλον να καλείται μνησικακίακαι εκδίκηση του χειρίστου είδους. Ακόμα και η αγάπη και η θυσία του Χριστού χάνουν το νόημά τους και τη λογική τους μ' αυτή τη σχιζοφρενική ιδέα ενός Θεού που σκοτώνει το Θεό για να ικανοποιήσει τη λεγόμενη δικαιοσύνη του Θεού
Αυτή η νομικίστικη αντίληψη για το Θεό, αυτή η τελείως διεστραμμένη ερμηνεία της δικαιοσύνης του Θεού δεν ήταν τίποτε άλλο παρά η προβολή των ανθρώπινων παθών στη θεολογία. Ήταν μια επιστροφή στην ειδωλολατρική μέθοδο της ανθρωποποίησης του Θεού και θεοποίησης του ανθρώπου. Οι άνθρωποι οργίζονται και εξαγριώνονται όταν δεν τους παίρνουν στα σοβαρά και αυτό το θεωρούν ταπείνωση που μπορεί να ξεπλύνει μόνο η εκδίκηση, είτε αυτή εκτελείται με έγκλημα είτε με μονομαχία. Αυτή ήταν η κοσμική, εμπαθής ιδέα για τη δικαιοσύνη που επικρατούσε στα μυαλά μιας λεγόμενης ";χριστιανικής"; κοινωνίας.
Οι χριστιανοί της δύσης έβλεπαν τη δικαιοσύνη του Θεού με τον ίδιο τρόπο. Ο Θεός, η άπειρη Ύπαρξη, προσβλήθηκε άπειρα από την ανυπακοή του Αδάμ. Αποφάσισε ότι η ενοχή της ανυπακοής του Αδάμ πρέπει να περάσει εξίσου και σε όλους τους απογόνους του και ότι όλοι πρέπει να καταδικαστούν σε θάνατο για την αμαρτία του Αδάμ, την οποία δε διέπραξαν οι ίδιοι. Η δικαιοσύνη του Θεού λειτουργούσε για τους δυτικούς σαν βεντέτα. Όχι μόνο ο άνθρωπος που σε πρόσβαλε αλλά και όλη η οικογένειά του πρέπει να πεθάνει. Και αυτό που ήταν τραγικό για τους ανθρώπους, σε σημείο απελπισίας, ήταν ότι κανένας άνθρωπος, ούτε ακόμα και η ανθρωπότητα ολόκληρη, δεν μπορούσε να εξευμενίσει την προσβλημένη αξιοπρέπεια του Θεού, ακόμα και αν θυσιάζονταν όλοι οι άνθρωποι. Η αξιοπρέπεια του Θεού θα μπορούσε να σωθεί μόνο αν μπορούσε να τιμωρήσει κάποιον που είχε την ίδια αξία με Εκείνον. Έτσι, για να σωθεί τόσο η αξιοπρέπεια του Θεού όσο και το ανθρώπινο γένος δεν υπήρχε άλλη λύση από την ενσάρκωση του Υιού Του, ώστε να θυσιαστεί ένας άνθρωπος με θεϊκή αξιοπρέπεια για να διασώσει την τιμή του Θεού.
Οι δυτικοί μιλούν συχνά για τον ";Καλό Θεό";. Παρά ταύτα, η Δυτική Ευρώπη και η Αμερική ποτέ δεν πείσθηκαν για την ύπαρξη ενός τέτοιου Καλού Θεού. Αντίθετα αποκαλούσαν το Θεό Καλό με τον ίδιο τρόπο που οι Έλληνες αποκαλούσαν ";ευλογία"; μια λοιμώδη εξανθηματική αρρώστια, γιά να την εξορκίσουν και να την αποδιώξουν. Για την ίδια αιτία η Μαύρη Θάλασσα αποκλήθηκε Εύξεινος (φιλόξενος) Πόντος, αν και στην πραγματικότητα ήταν μια θάλασσα φοβερή και ύπουλη. Βαθιά μέσα της η δυτική ψυχή αισθανόταν το Θεό σαν κακό κριτή που δεν ξεχνούσε ποτέ ακόμα και την παραμικρότερη προσβολή που του γινόταν από μας με την παράβαση των εντολών του.
Στον πρώτο τόμο της Φιλοκαλίας υπάρχει το εξής θαυμάσιο κείμενο του αγίου Αντωνίου:
"Ο Θεός είναι αγαθός και απαθής και αμετάβλητος. Αν δε κανείς αυτό το θεωρεί εύλογο και αληθές, αλλ' απορεί πώς ο Θεός χαίρεται μεν για τους αγαθούς ενώ αποστρέφεται τους κακούς και πώς οργίζεται εναντίον εκείνων που αμαρτάνουν ενώ γίνεται ίλεως σε κείνους που τον υπηρετούν και τον λατρεύουν, πρέπει να πούμε ότιο Θεός ούτε χαίρεται ούτε οργίζεταιγιατί η λύπη και η χαρά είναι πάθη. Ούτε με δώρα θεραπεύεται, γιατί αυτό θα σήμαινε ότι νικιέται με την ηδονή. Δεν πρέπει να κρίνουμε το Θεό με ανθρώπινα μέτρα.Εκείνος είναι αγαθός και ωφελεί μόνο,ποτέ δε βλάπτει, παραμένει πάντα απαθής. Ενώ εμείς εφόσον παραμένουμε αγαθοί, ομοιάζοντες του Θεού, ενωνόμαστε μαζί Του κι όταν γινόμαστε κακοί χωριζόμαστε από το Θεό, σαν ανόμοιοί Του.Όταν ζούμε με αρετή ακολουθούμε το Θεό, ενώ όταν γινόμαστε κακοί τον κάνουμε εχθρό μας και βέβαια δεν οργίζεται χωρίς λόγο, γιατί τα αμαρτήματα δεν αφήνουν το Θεό να μας φωτίζει εσωτερικά αλλά μας ενώνουν με τους τιμωρούς δαίμονες. Αν δε με προσευχές και ελεημοσύνες κερδίζουμε την άφεση των αμαρτιών μας, δε σημαίνει ότι κολακεύουμε και μεταβάλλουμε το Θεό αλλά ότι με τα καλά μας έργα και την επιστροφή μας σ' Αυτόν γιατρεύουμε την κακία μας και απολαμβάνουμε πάλι την αγαθότητα του Θεού.'Ωστε το να λέμε ότι ο Θεός αποστρέφεται τους κακούς είναι σαν να λέμε ότι ο ήλιος κρύβει το φως του από τους τυφλούς";.
Ο διάβολος, όπως βλέπετε, κατόρθωσε να κάνει τους ανθρώπους να πιστέψουν ότι ο Θεός δε μας αγαπά πραγματικά, ότι ουσιαστικά αγαπά μόνο τον εαυτό του και ότι μας δέχεται μόνο αν συμπεριφερόμαστε όπως Εκείνος θέλει να συμπεριφερόμαστε. Τους έπεισε ότι ο Θεός μας μισεί αν δε συμπεριφερόμαστε όπως Εκείνος μας πρόσταξε και προσβάλλεται σε τέτοιο σημείο από την ανυπακοή μας, ώστε πρέπει να πληρώσουμε γι' αυτήν με αιώνια βάσανα, τα οποία Εκείνος δημιούργησε γι' αυτό το σκοπό. Ποιος μπορεί ν' αγαπήσει ένα βασανιστή; Ακόμα και κείνοι που αγωνίζονται σκληρά για να σωθούν από την οργή του Θεού δεν μπορούν να τον αγαπήσουν πραγματικά. Αγαπούν μόνο τον εαυτό τους και προσπαθούν να ξεφύγουν από την εκδίκηση του Θεού και ν' αποκτήσουν την αιώνια μακαριότητα, επιχειρώντας να εξευμενίσουν αυτό το φοβερό και εξαιρετικά επικίνδυνο Δημιουργό. Αντιλαμβάνεστε τη συκοφαντία του σατανά για τον πανοικτίρμονα και πανεύσπλαχνο, τον πανάγαθο Θεό μας; Να γιατί στην ελληνική γλώσσα δόθηκε στο σατανά το όνομα διάβολος (διαβολέας, συκοφάντης).
Έχει καμιά σχέση η ιδέα αυτή για τη δικαιοσύνη με τη δικαιοσύνη που μας αποκάλυψε ο Θεός; Ο όρος ";δικαιοσύνη του Θεού"; έχει αυτή τη σημασία στην Παλαιά και Καινή Διαθήκη;
Ίσως η αρχή για την παρερμηνεία της λέξης αυτής στην Παλαιά Διαθήκη της Αγίας Γραφής ήταν η μετάφρασή της στα ελληνικά με την ελληνική λέξη ";δικαιοσύνη";. Όχι ότι η ερμηνεία αυτή είναι λαθεμένη, αλλά γιατί η λέξη αυτή, προερχόμενη από τον ειδωλολατρικό, ανθρωπιστικό, ελληνικό πολιτισμό, ήταν φορτισμένη με ανθρώπινες έννοιες που εύκολα μπορούσαν να οδηγήσουν σε παρερμηνείες.
Πρώτ' απ' όλα, η λέξη ";δικαιοσύνη"; φέρνει στο νου μια ίση κατανομή, γι' αυτό και συμβολίζεται με το ζυγό. Οι καλοί ανταμείβονται και οι κακοί τιμωρούνται από την ανθρώπινη κοινωνία με δίκαιο τρόπο. Αυτή είναι ανθρώπινη δικαιοσύνη, αυτή που παρέχεται στα δικαστήρια.
Είναι αυτή, όμως, η σημασία της δικαιοσύνης του Θεού; Η λέξη ";δικαιοσύνη"; είναι μετάφραση της εβραϊκής λέξης tsedaka. Η λέξη αυτή σημαίνει ";η θεία ενέργεια που επιτυγχάνει τη σωτηρία του ανθρώπου";. Είναι παράλληλη και σχεδόν συνώνυμη με την άλλη εβραϊκή λέξη ";hesed"; που σημαίνει ";έλεος";, ";συμπάθεια";, ";αγάπη"; και με τη λέξη ";emeth"; που σημαίνει ";πίστη";, ";αλήθεια";.
Αυτό, όπως βλέπετε, δίνει μια τελείως διαφορετική διάσταση σ' αυτό που συνήθως αντιλαμβανόμαστε σαν δικαιοσύνη. Μ' αυτόν τον τρόπο κατανόησε η Εκκλησία τη δικαιοσύνη του Θεού. Μ' αυτόν τον τρόπο δίδαξαν γι' αυτήν οι πατέρες της Εκκλησίας. ";Πώς θα ονομάσεις το Θεό δίκαιο,γράφει ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος,όταν διαβάσεις στο ευαγγέλιο για το μισθό των εργατών; Φίλε, λέει, δε σ' αδικώ θέλω να δώσω και σ' αυτόν τον έσχατο όσα έδωσα και σε σένα αν το δικό σου το μάτι είναι πονηρό, εγώ είμαι αγαθός. Πώς θα ονομάσει κανείς δίκαιο το Θεό, όταν διαβάσει στο ευαγγέλιο για τον άσωτο υιό, που σκόρπισε τον πατρικό πλούτο σε ασωτείες, και όταν έδειξε μόνο κατάνυξη, έτρεξε ο πατέρας και έπεσε στον τράχηλό του, και του έδωσε εξουσία πάνω σε όλο του τον πλούτο; Κι αυτά δεν τα είπε κανένας άλλος, ώστε να αμφιβάλλουμε, αλλά ο ίδιος ο υιός Του. Που είναι η δικαιοσύνη του Θεού, αφού ήμαστε αμαρτωλοί και ο Χριστός πέθανε για μας;"; [ομιλία 60]
Μερικοί προτεστάντες θεωρούν το θάνατο όχι σαν τιμωρία αλλά σαν κάτι φυσικό. Δεν είναι όμως ο Θεός που δημιούργησε όλα τα φυσικά πράγματα; Έτσι και στις δύο περιπτώσεις ο Θεός - γι' αυτούς - είναι ο πραγματικός αίτιος του θανάτου. Ο θάνατος δε μας επιβλήθηκε από το Θεό. Τον προκαλέσαμε με την ανταρσία μας. Ο Θεός είναι Ζωή και η Ζωή είναι Θεός. Επαναστατήσαμε κατά του Θεού, κλείσαμε τις πόρτες στη ζωοποιό χάρη Του. Γράφει ο άγιος Βασίλειος: ";Όσο απομακρυνόταν από τη ζωή, τόσο πλησίαζε προς το θάνατο. Γιατί ο Θεός είναι Ζωή, η στέρηση της ζωής είναι θάνατος";. Συνεχίζει ο άγιος Βασίλειος: ";Ο Θεός δε δημιούργησε θάνατο, εμείς τον φέραμε πάνω μας. Παρά ταύτα, δεν εμπόδισε καθόλου την αποσύνθεση... για να μην κάνει την αναπηρία μας αθάνατη";.[ PG 31. 345 ]
Όπως το λέει ο άγιος Ειρηναίος: ";Χωρισμός από το Θεό είναι θάνατος, χωρισμός από το φως είναι σκότος... και δεν είναι το φως που τους προκαλεί την τιμωρία της τυφλότητας";.[ κατά αιρέσεων 27:2 ]
Θάνατος, λέει ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, είναι κυρίως ο χωρισμός από το Θεό, τον οποίο ακολούθησε αναγκαστικά ο σωματικός θάνατος. Ζωή είναι κυρίως Εκείνος που είπε: ";Εγώ είμαι η Ζωή";.[Φιλοκαλία τ. Β' σσ 18 ]
Και γιατί ο θάνατος ήρθε σ' ολόκληρο το ανθρώπινο γένος; Γιατί εκείνοι που δεν αμάρτησαν μαζί με τον Αδάμ πέθαναν όπως κι εκείνος; Ορίστε η απάντηση του αγίου Αναστασίου του Σιναϊτου: ";Γίναμε κληρονόμοι της κατάρας του Αδάμ. Δεν τιμωρηθήκαμε σαν να' χαμε παρακούσει τη θεία εκείνη εντολή μαζί με τον Αδάμ. Αλλά επειδή ο Αδάμ έγινε θνητός, μεταβίβασε την αμαρτία στους απογόνους του. Γίναμε θνητοί, αφού γεννηθήκαμε από θνητό";. [Ι. Ν. Καρμίρη, Σύνοψις Δογματικής Διδασκαλίας της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας, σ. 38. ]
Και ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς παρατηρεί: ";Ο Θεός δεν είπε στον Αδάμ: επίστρεψε εκεί απ' όπου ελήφθης, αλλά του είπε: ";Γή εί και εις γήν απελεύση";. Δεν είπε: εν ή δ' αν ημέρα φάγητε απ' αυτού, να πεθάνετε! αλλά ";εν ή δ' αν ημέρα φάγητε απ' αυτού, θα πεθάνετε";. Ούτε και πρόσθεσε μετά, ";επίστρεψε τώρα στη γή";, αλλά είπε: ";Θα επιστρέψεις"; (απελεύση) προειδοποιώντας τον μ' αυτόν τον τρόπο, επιτρέποντας δίκαια και όχι εμποδίζοντας εκείνο που θα γίνει";.[PG 1157- 1160].
Βλέπουμε ότι ο θάνατος δεν ήρθε κατά προσταγή του Θεού αλλά σαν συνέπεια της από μέρους του Αδάμ διακοπής των σχέσεών του με την πηγή της Ζωής, που προκάλεσε η παρακοή του. Και ο Θεός με την καλοσύνη Του τον είχε προειδοποιήσει γι' αυτό.
«Το ίδιο το ξύλο της γνώσεως», λέει ο Θεόφιλος Αντιοχείας, «ήταν καλό και ο καρπός του ωραίος. Δεν ήταν, όπως νομίζουν μερικοί, το ξύλο που είχε το θάνατο μέσα του, αλλά η παρακοή. Δεν υπήρχε όταν τη χρησιμοποιεί κανείς κατάλληλα"; [προς Αυτόλυκο 2,25] . Οι πατέρες μας διδάσκουν ότι η απαγόρευση της γεύσης του δέντρου της γνώσεως δεν ήταν απόλυτη αλλά πρόσκαιρη. Ο Αδάμ ήταν ένα πνευματικό νήπιο. Δεν είναι όλες οι τροφές καλές για τα νήπια. Μερικές τροφές μπορούν ακόμα και να τα σκοτώσουν, αν και οι ενήλικες θα τις εύρισκαν θρεπτικές. Ήταν καλό και θρεπτικό. Ήταν όμως στερεή τροφή, ενώ ο Αδάμ μπορούσε να χωνέψει μόνο γάλα.
Κόλαση και παράδεισος: οι συνέπειες της ελεύθερης επιλογής μας
Στην εικόνα της Δευτέρας Παρουσίας βλέπουμε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό καθήμενο επί θρόνου. Στα δεξιά του βλέπουμε τους φίλους του, τους ευλογημένους άνδρες και γυναίκες που έζησαν με την αγάπη Του. Αριστερά Του βλέπουμε τους εχθρούς Του, όλους αυτούς που τον μισούσαν στη ζωή τους, ακόμα και αν εμφανίζονταν ευλαβείς και θεοσεβείς. Κι εκεί, στη μέση αυτών των δύο, βλέπουμε έναν πύρινο ποταμό να πηγάζει από το θρόνο του Χριστού και να έρχεται προς εμάς. Τι είναι αυτός ο πύρινος ποταμός; Είναι όργανο βασανισμού; Είναι μια ενέργεια εκδίκησης που έρχεται από το Θεό για να εξαφανίσει τους εχθρούς του;
Όχι, τίποτα απ' όλα αυτά. Ο πύρινος αυτός ποταμός είναι ο ποταμός της χάρης του Θεού που πότιζε τους αγίους του Θεού από την αρχή. Με μια λέξη, είναι το ξεχείλισμα της αγάπης του Θεού για τα πλάσματά Του. Η αγάπη είναι φωτιά. Όποιος αγαπάει το γνωρίζει αυτό.
";Μη πλανάστε, λέει ο άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος, ο Θεός είναι φωτιά και όταν ήρθε στον κόσμο και έγινε άνθρωπος, έβαλε φωτιά στη γη, όπως λέει και ο ίδιος. Η φωτιά αυτή περιτριγυρίζει, ζητώντας να βρει ύλη, δηλαδή γνώμη και προαίρεση αγαθή, για να πέσει μέσα σ' αυτή και ν' ανάψει και σ' αυτούς που θα ανάψει η φωτιά αυτή υψώνεται σε μεγάλη φλόγα και φθάνει μέχρι τον ουρανό... (η φωτιά αυτή) πρώτα μας καθαρίζει τελείως από το μολυσμό των παθών και μετά γίνεται μέσα μας τροφή και πιοτό και φωτισμός και χαρά και μας κάνει κι εμάς φως κατά μέθεξη, γιατί μετέχουμε σ' εκείνο το φως"; (Λόγος 78΄).
Παράδεισος και κόλαση είναι ο ένας και ίδιος ποταμός του Θεού, μια φλόγα αγάπης που αγκαλιάζει και καλύπτει όλους με την ίδια ευεργετική θέληση, χωρίς καμιά διαφορά ή διάκριση. Το ίδιο ζωοποιό νερό είναι αιώνια ζωή για τους πιστούς και αιώνιος θάνατος για τους απίστους. Για τους πρώτους είναι στοιχείο ζωής, για τους δεύτερους είναι όργανο αιώνιας ασφυξίας. Παράδεισος για τον ένα, κόλαση για τον άλλο.
";Λέω δε, γράφει ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος, ότι οι κολαζόμενοι στη γέεννα τιμωρούνται με τη μάστιγα της αγάπης του Θεού... Είναι άτοπο να πιστεύει κανείς ότι οι αμαρτωλοί στην κόλαση στερούνται την αγάπη του Θεού. Γιατί η αγάπη του Θεού, που είναι απότοκος της γνώσης γι' Αυτόν, δίνεται αδιάκριτα σε όλους, αλλά ενεργεί κατά δύο τρόπους: τους μεν αμαρτωλούς κολάζει, τους δε δίκαιους ευφραίνει";.[ ομιλία 84 ]
Στην μέλλουσα Κρίση θα αποκαλυφθεί σε μια στιγμή η κατάσταση του κάθε ανθρώπου και μόνος του καθένας θα τραβήξει για 'κει που είναι. Καθένας θα βλέπει σαν σε τηλεόραση τα δικά του χάλια και την πνευματική κατάσταση του άλλου.
Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός γράφει:
«Μη γαρ οιέσθω τις, ότι ουκ αναγνωρισμός εκάστου προς έκαστον επί της φοβεράς εκείνης συναγωγής γενήσεται. Ναι, όντως έκαστος αναγνωριεί τον πλησίον αυτού, ου τω του σώματος σχήματι,αλλά τω διορατικώ της ψυχής όμματι» PG 95, 276A.
Θα καθρεφτίζει τον εαυτό του ο καθένας στον άλλον και θα σκύβει το κεφάλι και θα πηγαίνει στην θέση του. Δεν θα μπορεί λ.χ. να πει μια νύφη που καθόταν μπροστά στην πεθερά της σταυροπόδι και η πεθερά της με σπασμένο πόδι φρόντιζε το εγγονάκι: «γιατί, Χριστέ μου, βάζεις την πεθερά μου στον Παράδεισο κι εμένα δεν με βάζεις;», επειδή θα έρχεται μπροστά της εκείνη η σκηνή. Θα θυμάται την πεθερά της που στεκόταν όρθια με σπασμένο πόδι και φρόντιζε το εγγονάκι της και δεν θα έχει μούτρα να πάει στον Παράδεισο, αλλά ούτε και θα χωράει στον Παράδεισο. Ή οι μοναχοί θα βλέπουν τις δυσκολίες, τι δοκιμασίες είχαν οι κοσμικοί και πως τις αντιμετώπισαν και, αν δεν έχουν ζήσει σωστά, θα σκύψουν το κεφάλι και θα τραβήξουν μόνοι τους για εκεί που θα είναι. Θα δουν εκεί οι μοναχοί/ες, που δεν ευαρέστησαν στον Θεό, ηρωίδες μάνες και πατέρες, που ούτε υποσχέσεις έδωσαν, ούτε τις ευλογίες και τις ευκαιρίες τις δικές τους είχαν, πως αγωνίσθηκαν και σε τι κατάσταση πνευματική έφθασαν, και εκείνοι, καλόγριες και καλόγεροι, με τι μικροπρέπειες ασχολούνταν και βασανίζονταν, και θα ντρέπονται! Δεν θα πει δηλαδή ο Χριστός: «έλα εδώ εσύ, τι έκανες;» ή «εσύ θα πας στην κόλαση, εσύ στον Παράδεισο», αλλά ο καθένας θα συγκρίνει τον εαυτό του με τον άλλον και θα τραβήξει για εκεί που θα είναι. Ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος γράφει:
«Και απλώς πας άνθρωπος αμαρτωλός εν τη φοβερά ημέρα της κρίσεως απεναντίας αυτού εις την αιωνίαν ζωήν και εις το ανεκλάλητον εκείνοφωςόψεται τον όμοιον αυτού και κριθήσεται παρ' αυτού», Περί μετανοίας, Λόγος Ε', Sources Chretiennes 96, 434.
Έτσι κατανοούμε ότι ο Θεός δεν είναι δίκαιος με την ανθρώπινη σημασία της λέξης αυτής, αλλά ότι η δικαιοσύνη Του σημαίνει την καλοσύνη και αγάπη Του που δε δίνονται με δίκαιο τρόπο, δηλαδή, ο Θεός δίνει πάντα χωρίς να παίρνει τίποτε για ανταπόδοση και δίνει σε πρόσωπα σαν κι εμάς, που δεν είμαστε άξιοι να παίρνουμε. Γι' αυτό ο άγιος Ισαάκ μας διδάσκει: ";Μη ονομάζεις το Θεό δίκαιο, γιατί η δικαιοσύνη του Θεού δε γνωρίζεται στα έργα σου. Μπορεί ο Δαβίδ να τον ονομάζει δίκαιο και ευθύ, αλλά ο υιός Του, ο Ιησούς Χριστός και σωτήρας μας, μας φανέρωσε ότι είναι μάλλον αγαθός και χρηστός (Λουκ. στ΄ 35). Είναι αγαθός, λέει, προς τους πονηρούς και ασεβείς ανθρώπους";. [ομιλία 60]
Μην ταλαιπωρήσε και κάθε μέρα με την ίδια ερώτηση και καταντήσεις γραφικός φίλε http://stathatos-kostas.pblogs.gr/2008/07/kata-markon-id-44-51-tha-apanthsete.html
Ο νεανίας με το σεντόνι
Παρασυρμένοι από τους ομοφυλόφιλους ψευτοθεούς τους οι Νεοπαγανιστές, νομίζουν ότι μπορούν να θεωρήσουν όμοιος με αυτούς τους δαίμονες και τον Χριστό μας! Γι' αυτό το αρρωστημένο τους μυαλό δεν διστάζει να υιοθετήσει ανόητες και αυθαίρετες ερμηνείες και κατηγορίες αφηγήσεων της Αγίας Γραφής, τις οποίες πριν από τους Νεοπαγανιστές, παπαγάλιζαν πολλοί αθεϊστές με τα ίδια ανόητα μυαλά.
Ο λόγος για τον κρυφοπαγανιστή Μιχάλη Καλόπουλο, ο οποίος ενώ θέλει να εμφανίζεται ως "ορθολογιστής" και "άθεος", όχι μόνο συγχνωτίζεται με ειδωλολατρικά περιοδικά και ανθρώπους του παγανιστικού δεισιδαιμονικού σκοταδισμού, αλλά και κάθε άλλο παρά "ορθολογιστής" είναι, όπως μαρτυρούν τα γελοία βιβλία του, και επιχειρήματά του. Όμως για όλα αυτά, περί του κου Καλόπουλου, έχει γράψει και αναλύσει εκτενώς ο Ανώνυμος Απολογητής.
Και αυτή τη φορά λοιπόν, ο κος Καλόπουλος, βγαίνοντας στην τηλεόραση να πει τις ασυναρτησίες του, έγινε πάλι ρεζίλι. Ας εξετάσουμε εδώ μία ανορθολογική και αστήρικτη δήλωσή του:
Είπε ο κρυφοπαγανιστής κος Καλόπουλος:
"Στο σημείο που το Ευαγγέλιο περιγράφει την σύλληψη του Ιησού, μας λέει το Ευαγγέλιο πως ήταν ένας ...; γυμνός νεαρός παρέα με τον Ιησού!!!. Τι ήθελε άραγε μαζί του, έτσι γυμνός;"
Υπονοώντας ότι "ο Ιησούς έκανε παρέα με γυμνούς" ...;
Και διαβάζουμε το πρωτότυπο από το κατά Μάρκον Ευαγγέλιο:
Μάρκου ιδ' στ. 51
43 Και ευθέως, έτι αυτού λαλούντος, παραγίνεται Ιούδας ο Ισκαριώτης, εις των δώδεκα, και μετ' αυτού όχλος πολύς μετά μαχαιρών και ξύλων, απεσταλμένοι παρά των αρχιερέων και γραμματέων και των πρεσβυτέρων. 44 δεδώκει δε ο παραδιδούς αυτόν σύσσημον αυτοίς λέγων" ον αν φιλήσω, αυτός εστι" κρατήσατε αυτόν και απαγάγετε ασφαλώς. 45 και ελθών ευθέως προσελθών αυτω λέγει" χαίρε, ραββί, και κατεφίλησεν αυτόν. 46 οι δε επέβαλον επ' αυτόν τας χείρας αυτών και εκράτησαν αυτόν. 47 Εις δε τις των παρεστηκότων σπασάμενος την μάχαιραν έπαισε τον δούλον του αρχιερέως και αφείλεν αυτού το ωτίον. 48 και αποκριθείς ο Ιησούς είπεν αυτοίς" ως επί ληστήν εξήλθετε μετά μαχαιρών και ξύλων συλλαβείν με" 49 καθ' ημέραν προς υμάς ήμην εν τω ιερω διδάσκων, και ουκ εκρατήσατέ με. αλλ' ίνα πληρωθώσιν αι γραφαί. 50 και αφέντες αυτόν έφυγον πάντες.
51 Και εις τις νεανίσκος ηκολούθησεν αυτω, περιβεβλημένος σινδόνα επί γυμνού" και κρατούσιν αυτόν οι νεανίσκοι. 52 ο δε καταλιπών την σινδόνα γυμνός έφυγεν απ' αυτών.
Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Το χωρίο, περιγράφει μια σκηνή όπου επικρατεί αναστάτωση κατά τη σύλληψη του Ιησού, την οποία παρακολουθεί και κάποιος νέος «περιβεβλημένος σινδόνα επί γυμνού».
ΤΟ ΓΡΑΦΕΙ ΠΕΝΤΑΚΑΘΑΡΑ: «ΠΕΡΙΒΕΒΛΗΜΕΝΟΣ ΣΙΝΔΟΝΑ» δηλαδή φορώντας σεντόνι από λινό, λεπτό ύφασμα!
Στο χωρίο δηλαδή, αναφέρεται ένας νεαρός (που θεωρείται από μερικούς μελετητές πως ήταν ο ίδιος ο Ευαγγελιστής Μάρκος και αναφέρεται στον εαυτό του), ο οποίος επιχείρησε να ακολουθήσει την πομπή της σύλληψης.Και όταν κάποιοι νεαροί που ήταν με το πλήθος που συνέλαβε τον Ιησού, άρχισαν να τον εμπαίζουν ή να προσπαθούν να τον συλλάβουν κι αυτόν, τους ξέφυγε αφήνοντας το ρούχο του στα χέρια τους για να γλιτώσει.
Άλλο ένα παράδειγμα εμπάθειας και απόλυτης διαστροφής της γνώσης, με μόνο σκοπό τη δημιουργία αμφιβολιών σε πρόσωπα που δεν έχουν έστω πρόχειρη μια καινή Διαθήκη στο σπίτι τους για να δουν την αλήθεια.
Το ενδιαφέρον της υπόθεσης, είναι ότι πριν ο κος Μιχάλης Καλόπουλος πει αυτές τις ασυναρτησίες στην τηλεόραση, είχε ρωτήσει επ' αυτού ΓΡΑΠΤΑ τον συνεργάτη μας Ανώνυμο Απολογητή, και είχε λάβει την εξής ΓΡΑΠΤΗ απάντηση:
"Πολλές εικασίες έγιναν για τον νεανίσκο αυτό, παρά το ότι δεν το φανερώνει η αφήγηση. Άρα δεν έχουν νόημα όλες αυτές οι εικασίες, εφόσον δεν στηρίζονται σε δεδομένα. Αυτό που θέλει να δείξει με την αναφορά αυτή ο Μάρκος, είναι ότι ΟΛΟΙ έφυγαν από τον Χριστό, και μόνο αυτός συνέχισε να τον ακολουθεί, ώσπου τον έπιασαν και αυτόν, οπότε χάριν της ζωής του, εγκατέλειψε και αυτός τον Κύριο μόνο, στα χέρια των εχθρών του.
Μία αναπόδεικτη εικασία είναι ότι «ούτος ο νεανίσκος εικός ότι εκ της οικίας εκείνης ήν, εν ή έφαγον το Πάσχα» (Θεοφύλακτος). Αν δεχθεί κανείς ότι η οικία αυτή ήταν η ίδια με των Πράξεων 12/ιβ΄ 12, που χρησίμευε και μετά για τις συνάξεις των πιστών, δηλαδή η οικία της Μαρίας μητέρας του Μάρκου, θα μπορούσε να πει ότι ήταν ο ίδιος ο Μάρκος. Όλα αυτά όμως είναι υποθέσεις. Ακόμα και αν θεωρήσει κανείς σχετική τη διαφορετική γραφή των Αλεξανδρινών Κωδίκων «συνηκολούθει αυτώ», (πράγμα που μπορεί να ερμηνευθεί ότι τον ακολουθούσε από την αρχή στον κήπο της Γεθσημανή), πάλι δεν μπορεί να τεκμηριωθεί.
Με δυο λόγια είναι ένα ασήμαντο περιστατικό που απλώς αναφέρθηκε λόγω της ασυνήθιστης πλοκής του, και για να δείξει την εγκατάλειψη του Χριστού από όλους. Και ακριβώς λοιπόν επειδή είναι ασήμαντο (και αστήρικτο σε κάθε ερμηνεία), είναι και ανάξιο ερμηνευτικών εμμονών"
Παρά το ότι είχε πάρει αυτή την απάντηση όμως ο κος Καλόπουλος, δεν δίστασε να αναφέρει το "πυροτέχνημά" του στην τηλεόραση, κατά τη συνήθειά του να ανάβει πυροτεχνήματα άνευ ουσίας. Γιατί δεν ενδιαφέρεται να πει κάτι σωστό, αλλά ΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΗΣΕΙ, έστω και αστήρικτα. Να χαίρεται τον "ορθολογισμό" του, για τον οποίο καμαρώνει!
Ξεχνούν οι Νεοπαγανιστές, ότι πριν τη σύλληψή Του, ο Χριστός ΠΡΟΣΕΥΧΟΤΑΝ στη Γεθσημανή!
Κάποιος γυμνός τυλιγμένος με σεντόνι ακολούθησε το απόσπασμα του ρωμαϊκού στρατού που συνέλαβε τον Ιησού, προφανέστατα επειδή ήθελε να δει τι γινόταν. Το γεγονός αυτό δεν αποδεικνύει τίποτα το βρώμικο για τον Χριστό. Οι άνθρωποι τυλίγονται με σεντόνια όταν κοιμούνται, κι όχι όταν κάνουν ομοφυλοφιλικό σεξ σε κήπους!!!
Ο νεανίας θα κοιμόταν γυμνός με σεντόνι, μια ζεστή ανοιξιάτικη νύχτα, και ακούγοντας το απόσπασμα να περνάει, βγήκε αμέσως να δει τί γίνεται, και παρακολουθούσε την πομπή. Όταν κάποιος βγαίνει έξω τη νύχτα τυλιγμένος σε σεντόνι, δεν σημαίνει ότι είναι εραστής τού Χριστού!!! Πολύ βρώμικο μυαλό έχουν κάποιοι παγανιστές...
Ας θυμόμαστε όλοι πως:«αποκριθείς δε ο Ιησούς είπεν αυτοίς Πλανάσθε μη ειδότες τας γραφάς ...;»(Ματθαίος 22/κβ: 29).
Παραινέσεις προς τους γονείς (Κωνσταντίνος Παπαχριστοδούλου, Πρόεδρος του Δ.Σ. της Π.Ε.Γ.)
Το μεγαλύτερο «επίτευγμα» της «Νέας Εποχής» είναι η σπορά της σύγχυσης στο σύγχρονο άνθρωπο. Έτσι, συνεχίζοντας το έργο της, η «Νέα Εποχή» προσπαθεί να μας πείσει ότι α) η ενασχόληση με τεχνικές αυτοεξέλιξης, β) η πίστη στο «κάρμα» και τη «μετενσάρκωση», γ) η εγκατάλειψη των παραδοσιακών θρησκειών, ως ξεπερασμένων, και δ) η αποθέωση του Αποκρυφισμού και του Παγανισμού, μπορούν να οδηγήσουν τον άνθρωπο στη φώτιση και τη σωτηρία του. Πρόκειται ασφαλώς γι' αυτό που πολύ εύστοχα ονόμαζε ο μακαριστός π. Αντώνιος Αλεβιζόπουλος, ως «ευαγγέλιο του όφεως». Τί είχε υποσχεθεί ο «όφις» στον άνθρωπο; Οτι μπορεί να γίνει θεός, χωρίς Θεό. Μόνος του, με τις δικές του δυνάμεις. Μόλις όμως αποκόπηκε από το Θεό, αυτό που κέρδισε ήταν ο θάνατος.
Αυτό υπόσχεται και η «Νέα Εποχή». Την «αυτοεξέλιξη», την «αυτοπραγμάτωση», την «αυτοσωτηρία». Η Ορθόδοξη πίστη όμως διδάσκει, ότι καμία σωτηρία δεν μπορεί να έχει ο άνθρωπος παρά μόνο δια του Ιησού Χριστού και μάλιστα εντός της μίας, αγίας, καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας Του. Η άποψη, που μετ' επιτάσεως διακηρύττει η «Νέα Εποχή», ότι, δηλαδή, μπορεί κανείς να είναι χριστιανός, να εκκλησιάζεται, να κοινωνεί, να μετέχει των μυστηρίων και παράλληλα να εξασκεί τεχνικές διαλογισμού και γιόγκα, να πηγαίνει σε μάγους, να πιστεύει στην αστρολογία και στην μετενσάρκωση, αυτή η άποψη αποτελεί δαιμονική πλάνη και είναι καταδικαστέα από την Εκκλησία.
Πλάνη αποτελεί και η πίστη της «Νέας Εποχής» ότι «ο Θεός είναι μέσα μας» και ότι αν αναπτύξουμε τις «κρυμμένες μας δυνατότητες» μπορούμε να αυτοεξελιχθούμε. Ο άνθρωπος, κατά τη χριστιανική αντίληψη δεν περιμένει τη σωτηρία «από μέσα», αλλά «από έξω», από το Θεό. Επίσης ο χριστιανός δεν αναμένει τη σωτηρία από κάποιες «παγκόσμιες δυνάμεις», με αφηρημένη έννοια, που βρίσκονται δήθεν έξω και πέρα από τον αισθητό μας κόσμο.
Ο χριστιανός, πρώτα απ' όλα, πιστεύει σε «προσωπικό Θεό», που αποκαλύπτει το θέλημά Του και καλεί τον άνθρωπο σε υπακοή. Αλλά και αν αποστατήσει και δοκιμάσει πτώσεις, ο χριστιανός γνωρίζει πως ο δρόμος της μετάνοιας και της ταπείνωσης είναι ευλογημένος και ότι μπορεί να ζητήσει το έλεος και την αγάπη του Θεού, όχι μόνο μία φορά αλλά ξανά και ξανά, στη διάρκεια ολόκληρης της ζωής του (1).
Ο Μεσσίας, που επικαλούνται οι «νεοεποχίτες» δεν έχει καμία σχέση με τον Ιησού Χριστό. Αυτοί μιλούν για «χριστική κατάσταση» στην οποία ο καθένας μπορεί δήθεν να φτάσει, εφόσον με διάφορες τεχνικές μπορέσει να «αυτοεξελιχθεί». Ο Ιησούς Χριστός αποτελεί, για μας τους χριστιανούς, τον Υιό και Λόγο του Θεού, το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος. Αυτόν, που σαρκώθηκε για τη σωτηρία μας σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο. «Εκ Παρθένου Μαρίας γεννηθέντα και επί Ποντίου Πιλάτου σταυρωθέντα, παθόντα και ταφέντα».
Ο χριστιανός δεν μπορεί να πιστεύει στη μετενσάρκωση γιατί, απλούστατα, πιστεύει στην Ανάσταση. Ο άνθρωπος, συμφωνά με την ορθόδοξη πίστη, γεννιέται μία φορά, ακολουθεί μία πορεία ζωής με αγώνα, πίστη και μετάνοια προς τον Θεό, μία φορά πεθαίνει -με τον χωρισμό ψυχής και σώματος- και βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής για την Ανάσταση, κατά την ημέρα της Κρίσεως. Αυτή η πορεία διαφυλάσσει τη μοναδικότητα του προσώπου μας «εις τον αιώνα». Ο άνθρωπος καθίσταται αθάνατος μόνο σε σχέση με τον αιώνιο Θεό. Τη δυνατότητα αυτή μας έδωσε ο ίδιος ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός με την Ανάστασή Του. Οπωσδήποτε αυτό δεν έχει καμία σχέση με τον «αέναο κύκλο των μετενσαρκώσεων», που τελικό στόχο έχουν να εξαφανίσουν τον άνθρωπο μέσα σε ένα απρόσωπο ωκεανό, που η «Νέα Εποχή» ονομάζει «θεό».
Και τίθεται επιτακτικά το ερώτημα: πώς μπορούμε σήμερα να προφυλαχθούμε πρακτικά, από το «τσουνάμι» που λέγεται «Νέα Εποχή;
Σύμφωνα με τον μακαριστό π. Αντώνιο Αλεβιζόπουλο: «ηπρόληψη είναι πολύ καλύτερη από τη θεραπεία. Γι' αυτό οι γονείς πρέπει να βρίσκονται σε επαγρύπνηση και να εξετάζουν προσεκτικά κάθε φορέα, που προσφέρει διάφορες δυνατότητες για τα παιδιά τους, γυμναστική, πολεμικές τέχνες, ή ακόμη και φροντιστήριο ξένων γλωσσών. Οι διάφορες νεοφανείς αιρέσεις και παραθρησκευτικές ομάδες δρουν με εκατοντάδες προσωπεία και ανυποψίαστα ονόματα, με αποτέλεσμα να παγιδεύουν πολλούς». Ο κίνδυνος είναι πραγματικά σοβαρός. Εμείς θα συμπληρώναμε ότι ένας σημερινός νέος, κινούμενος μέσα σε ένα περιβάλλον όπως αυτό που περιγράψαμε ανωτέρω, δεν χρειάζεται καν να ενταχθεί σε μία οργάνωση για να αλλοιωθεί η προσωπικότητά του. Μπορεί να ζει μέσα σε ένα περιβάλλον σύγχυσης, να έχει εμμονές και φαντασιώσεις και να οδηγείται σιγά, σιγά σε μία ψυχική και κοινωνική απομόνωση. Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα, το περιβάλλον της «Νέας Εποχής», που έχει με ύπουλο τρόπο διαβρώσει, όλες πλέον τις πτυχές της σύγχρονης ζωής, καθώς και η ευκολία, που έχουν σήμερα στην «πληροφορία» οι πάντες, επιτάσσουν εγρήγορση από όλους.
Οι γονείς πρώτα απ' όλα πρέπει να έχουν σωστή και συνεχή επαφή με τα παιδιά τους. Ο σημερινός τρόπος ζωής, η εγκατάλειψη των παιδιών σε τρίτα πρόσωπα και η πλημμελής ενασχόληση με το παιδί, μπορεί να δώσουν την ευκαιρία σε κάθε επιτήδειο να το προσεγγίσει και να του προσφέρει αυτό που αναζήτα και που τυχόν δεν βρίσκει στο περιβάλλον του, την αγάπη. Υπάρχουν πολλές «σέκτες» σήμερα που στην πρώτη επαφή τους με ένα νέο προσφέρουν αυτό που ονομάζεται «βομβαρδισμός αγάπης». Σε μία συνάντηση διάρκειας τριών ωρών μπορεί να καταφέρουν τέτοια αλλοίωση στην προσωπικότητα ώστε το παιδί να αρχίσει να αμφισβητεί τη σχέση του με τους γονείς του. Δεν πρέπει να αφήνουμε στα παιδιά κενά αγάπης γιατί αυτό το κενό κάποιος άλλος θα προσπαθήσει να το γεμίσει.
Οπως συχνά αναφέρουμε στον «Διάλογο», χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στις επιλογές των παιδικών παιχνιδιών και στις εκπομπές, που επιτρέπουμε να παρακολουθήσει ένα παιδί στην τηλεόραση. Πολλές φορές οι γονείς εγκαταλείπουν τα μικρά κυρίως παιδιά, μπροστά στην οθόνη τής τηλεόρασης προκειμένου «να έχουν την ησυχία τους». Σήμερα όμως κυκλοφορούν εκατοντάδες παιδικές ταινίες και κινούμενα σχέδια, που μπορεί άνετα να εισαγάγουν κάποιον στον αποκρυφισμό και τις διδασκαλίες τής «Νέας Εποχής» από την παιδική ακόμα ηλικία. Οι γονείς, τουλάχιστον οι χριστιανοί γονείς, επιβάλλεται να ελέγχουν σχολαστικά τα τηλεοπτικά θεάματα του παιδιού. Αυτό σημαίνει όμως ότι και οι ίδιοι πρέπει να ενημερώνονται σχετικά ώστε να αποφεύγουν τις παγίδες.
Αυτό που όλοι απεύχονται, είναι να διαπιστώσουμε ξαφνικά ότι το παιδί μας εμφανίζει αποκλίνουσα συμπεριφορά διότι έχει ήδη εμπλακεί στα δίχτυα κάποιας οργάνωσης. Τα συμπτώματα πολλές φορές μοιάζουν με αυτά που προκαλεί η εξάρτηση από τα ναρκωτικά. Στην περίπτωσή μας έχουμε να κάνουμε με ένα είδος «ψυχοναρκωτικών». Πρέπει να γνωρίζουμε ότι τυχόν σχέση με μία «σέκτα» μπορεί να αποδομήσει εντελώς την προσωπικότητα του θύματος. Το θύμα υπόκειται σε πραγματική πλύση εγκεφάλου και μετά από λίγο πιστεύει ότι δεν υπάρχει σωτηρία έξω από την οργάνωση· ότι ο κόσμος -μαζί και η οικογένειά του- ανήκουν σε κατώτερη εξελικτική τάξη, στην καλύτερη περίπτωση, ή ανήκουν στο στρατόπεδο του διαβόλου, στην χειρότερη. Ετσι, το θύμα αρχίζει να αποκόπτεται από το οικογενειακό, φιλικό και επαγγελματικό περιβάλλον και βυθίζεται μέσα στην οργάνωση. Η ομάδα και ο «δάσκαλός» της, έχουν τέτοια επίδραση στα μέλη, που είναι δυνατόν ένα παιδί να μισήσει τους γονείς του και να εγκαταλείψει όχι μόνο το σπίτι αλλά και τη χώρα προκειμένου να μην επηρεάζεται απ' αυτούς. Η εξάρτηση είναι απόλυτη. Εχουμε, μάλιστα, την ακραία περίπτωση, παιδί να δολοφονεί τους γονείς του μετά από εντολή της οργάνωσης! Αναφερόμαστε σ' αυτές τις περιπτώσεις όχι για να τρομοκρατήσουμε, αλλά για να δημιουργήσουμε το απαραίτητο κλίμα εγρήγορσης. Κλίμα που θα αποτρέψει ίσως τέτοιες τραγικές καταστάσεις.
Οι γονείς πρέπει να προσέχουν ακόμα και την παραμικρή απόκλιση στη συμπεριφορά του παιδιού. Αν αρχίσει να έχει τάσεις απομόνωσης, αν διαβάζει περίεργα βιβλία, αν απουσιάζει συχνά από το σπίτι, αν φοράει μαύρα ρούχα και περίεργα αξεσουάρ, αν αποφεύγει συστηματικά στο φαγητό του το κρέας και επιμένει στη χορτοφαγία. Πιθανόν να έχει παρασυρθεί από κάποια ομάδα ή κάποιους «περίεργους» φίλους. Χρειάζεται προσεκτική προσέγγιση και οπωσδήποτε αγάπη και κατανόηση.
Δεν είναι σπάνιο να υπάρξουν θύματα ακόμα και μέσα σε χριστιανικές οικογένειες. Είναι συχνά τόσο καλυμμένη και «επιστημονικά» προσεγμένη η προσέγγιση ενός θύματος, από την οργάνωση-σέκτα, που μπορεί να βρίσκεται κάποιος παγιδευμένος στην οργάνωση, να ασκεί τις πρακτικές της και παράλληλα να νομίζει ότι έτσι γίνεται καλύτερος χριστιανός. Χρειάζεται, λοιπόν, επαφή μόνο με υγιή στοιχεία, εντός του χώρου της Εκκλησίας και οπωσδήποτε πρέπει να απευθυνόμαστε σε πνευματικούς, που γνωρίζουν σε βάθος τα θέματα των αιρέσεων και της παραθρησκείας και μπορούν να δώσουν σωστές κατευθύνσεις. Μία λάθος πνευματική καθοδήγηση μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα. Υπάρχει ο κίνδυνος, μετά την απεξάρτηση από μία ομάδα-σέκτα, ο πνευματικός, που θα αναλάβει το θύμα, απλώς να αντικαταστήσει στα μάτια του θύματος τον γκουρού. Δηλαδή το θύμα να βλέπει τον πνευματικό ως γκουρού και ο πνευματικός να μην το καταλαβαίνει. Ασφαλώς πρόκειται για μία δύσκολη και περίπλοκη υπόθεση, που δεν είναι της παρούσης να επεκταθούμε.
Τελειώνοντας, νομίζουμε ότι, εκτός από την εγρήγορση και την σωστή και έγκυρη ενημέρωση, χρειάζεται ως γονείς, να σκύψουμε πάνω στα παιδιά και να τα «ανακαλύψουμε». Να βρούμε: τι ζητάει σήμερα ένας νέος άνθρωπος και πριν προλάβουν άλλοι, να σπεύσουμε να προσφέρουμε εμείς τη σωστή παιδαγωγία, με προσοχή, σύνεση και χριστιανική αντίληψη. Ο Αγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, πολλούς αιώνες πριν, επισημαίνει: «η νεότητα είναι μια δύσκολη ηλικία, που είναι ασταθής, που εξαπατάται εύκολα, επιρρεπής στην πτώση και που απαιτεί πολύ δυνατά χαλινάρια». Αλλού παρατηρεί: «Η νεότητα είναι άγριο πράγμα και γι' αυτό έχει ανάγκη από πολλούς επιστάτας, δασκάλους, παιδαγωγούς, ακολούθους, φροντιστές». Πριν απ' όλα όμως πρέπει εμείς να έχουμε σωστή παιδεία, χριστιανική αγωγή και εκκλησιαστικό φρόνημα. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να καθοδηγήσουμε σωστά τα παιδιά και να προλάβουμε τα χειρότερα. Ενα χαρακτηριστικό απόσπασμα από το «Ημερολόγιο του Αγίου Ιωάννη της Κροστάνδης» μιλά στην καρδιά του θέματος και δίδει τον κανόνα γι' αυτή την πορεία. Γράφει λοιπόν ο Αγιος Ιωάννης: «Για να καθοδηγείς τους άλλους, είναι ανάγκη πρώτα να μάθεις να καθοδηγείς τον εαυτό σου. Για να διδάσκεις τους άλλους είναι ανάγκη ο ίδιος να αποκτήσεις γνώσεις... Τον κάθε άνθρωπο που σε πλησιάζει να τον δέχεσαι με καλοσύνη και με χαρούμενη διάθεση».
Μπορεί με όλα αυτά, που επισημαίνουμε κατά καιρούς να δημιουργείται ένα κλίμα έντονης ανησυχίας, ίσως και απογοήτευσης για επερχόμενα δεινά. Ας μην παραβλέπουμε όμως την δυνατότητα της προσευχής. Η θερμή και απλή προσευχή εισακούεται από τον Θεό και τότε αυτό που δεν κατάφεραν οι άνθρωποι με κόπους, αγώνα, δάκρυα και θλίψεις, λύνεται «άνωθεν» και μάλιστα με τρόπο, που δεν θα μπορούσαμε ποτέ να φανταστούμε. Τα παραδείγματα είναι πολλά. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια, ότι δένουμε τα χέρια και περιμένουμε μόνο την «εξ ύψους» βοήθεια. Ενημέρωση, εγρήγορση και πίστη στο Θεό και την Εκκλησία Του είναι το τρίπτυχο, που μπορεί να δώσει λύση στο μεγάλο, όντως, επικίνδυνο και πολυπλόκαμο «τέρας», που μας απειλεί και ακούει στο όνομα, «Νέα Εποχή».
________________
(1) π. Αντωνίου Αλεβιζοπούλου: «Αυτογνωσία, Αυτοπραγμάτωση, Σωτηρία», Εκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Νικοπόλεως και Πρεβέζης, Αθήνα 1991, σελ. 119.
(2) π. Αντωνίου Αλεβιζοπούλου: «Αντιμετώπιση των Αιρέσεων και της Παραθρησκείας. Πρακτικός οδηγός για την Οικογένεια», Εκδ. Π.Ε.Γ. Αθήνα 1996, σελ. 43.
Δάνειος ο πρόλογος από τον Τοκβίλ. «Βλέπω ένα πλήθος αναρίθμητο ομοίων και ίσων ανθρώπων που περιστρέφονται ακούραστα περί τον εαυτό τους για να προσπορισθούν μικρές και φτηνές απολαύσεις, με τις οποίες γεμίζουν την ψυχή τους.
Ο καθείς από αυτούς αποτραβηγμένος παράμερα, νιώθει σαν ξένος προς τη μοίρα όλων των άλλων: τα παιδιά του και οι προσωπικοί του φίλοι αποτελούν για αυτόν ολόκληρο το ανθρώπινο γένος.
Οσο για τους γείτονές του, βρίσκεται δίπλα τους αλλά δεν τους βλέπει, τους αγγίζει και δεν τους αισθάνεται, υπάρχει μόνο εν εαυτώ και δι' εαυτόν, και, αν ίσως του μένει μια οικογένεια, δεν έχει, όμως, πλέον πατρίδα.
Πάνω από αυτούς υψώνεται μια τεράστια κηδεμονική εξουσία, που επιφορτίζεται να διασφαλίζει την απόλαυσή τους και να αγρυπνά για τη τύχη τους.
Είναι απόλυτη, διεξοδική, έρρυθμη, προνοητική και ήπια. Θα έμοιαζε με την πατρική εξουσία εάν, όπως αυτή, είχε ως αντικείμενο την προπαρασκευή ανθρώπων για την ενηλικίωση. Αντιθέτως, εκείνο που επιδιώκει είναι να τους σταθεροποιήσει αμετακλήτως στην παιδική ηλικία. Της αρέσει να ευφραίνονται οι άνθρωποι, αρκεί να σκέπτονται μόνο το πώς θα ευφρανθούν...».
Σύμφωνα με την τοκβιλιανή υπόθεση και παρατήρηση -του 1840 αν δεν με απατά η μνήμη μου- το κοινωνικό σώμα μετατρέπεται σε μια αδιάφορη και παθητική μάζα, αποσύρεται στο μικρόκοσμό του, στη μικρή κοινωνία του και εγκαταλείπει ασμένως τη μεγάλη στην τύχη της.
Φτάσαμε να καταναλώνουμε σκάνδαλα και περιπέτειες, δοκιμάζοντας ευφραντικά συναισθήματα, εκτονώνοντας ψυχαγωγικές ανάγκες. Οι φαυλότητες και τα πάθη αναπληρώνονται με πρωτόγνωρους ρυθμούς και λησμονούνται, όλα και όλοι μπερδεύονται σε ένα θέαμα που κουράζει, εξαντλεί και εξαντλείται σε κραυγές και ψιθύρους.
Κι ύστερα, αφού, απάντηση στο «τις πταίει» δεν θα πάρουμε, σπρώχνουμε ανόρεχτα την ψήφο στην κάλπη, και περιμένουμε το γκρίζο που δίνουμε, να μας αποδοθεί λευκό.
Αντιγράφουμε κατωτέρω μερικά σημεία από την έκθεση του διευθυντού μιας κοινωνικής οργάνωσης της Αμερικής προς την αρμόδια Επιτροπή του Κογκρέσου, σχετικά με τον όρο οικονομία της αγοράς, όπως αναδημοσιεύθηκε σε Αθηναϊκή Εφημερίδα (Χρ. Μιχαηλίδης, Ελευθεροτυπία, 20 και 21 Ιουλ. 2008). Περιέχει μερικές απλές παρατηρήσεις που κρίνουν όμως την ουσία της αδυσώπητης οικονομίας που κοιτά μόνον νούμερα και κυρίως κρίνουν έναν από τους περίφημους δείκτες μέτρησης (το Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν-ΑΕΠ) της προόδου ενός Κράτους, μιας κοινωνίας, και τελικά ενός πολιτισμού, η οποία εν πολλοίς παραμένει στην επιφάνεια και διακρίνεται για την υποκρισία. Και μιλώντας για υποκρισία, εννοούμε και το ότι καταφέρνουν ακόμη και την κριτική του αρρωστημένου συστήματος να την έχουν εντάξει μέσα στο σύστημα.
«Κάθε φορά που η Κυβέρνηση, τα κόμματα και τα μίντια λένε πως «η οικονομία είναι στα πάνω της» η ότι «η οικονομία χρειάζεται ενίσχυση», στην ουσία ένα πράγμα κάνουν: ενθαρρύνουν το ξόδεμα χρήματος. Πρακτικά, ο όρος «η οικονομία» έφτασε να ταυτίζεται μόνο με το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν. Το ΑΕΠ, που δεν είναι άλλο από μια στατιστική κατσαρόλα που περιλαμβάνει όλα τα χρήματα τα οποία ξοδεύονται κατά μία δεδομένη χρονική περίοδο. Αν η κατσαρόλα αυτή (η το καλάθι, όπως το λέμε εμείς εδώ) είναι πιο γεμάτη τώρα απ' ο,τι ήταν στο προηγούμενο 3μηνο, τότε πανηγυρίζουμε. Λέμε, «η οικονομία πάει καλά». Αν είναι λιγότερο γεμάτη (δηλαδή, ξοδέψαμε λιγότερα), τότε φωνάζουμε τον εκάστοτε οικονομικό δερβέναγα της κυβέρνησης -;στην Αμερική τον διοικητή της Federal Reserve-; και του ζητάμε εξηγήσεις. «Γιατί, κύριε, δεν πάει καλά η οικονομία;».
Βέβαια, δεν θα του ζητήσουμε ποτέ να μας εξηγήση τι είναι αυτά τα χρήματα που είναι μέσα στην κατσαρόλα μας. Που και πως τα ξοδέψαμε; Σε θεραπεία για καρκίνο; Σε καζίνο; Σε αποπληρωμή δόσεων πιστωτικών καρτών με παράλογα επιτόκια; Στα 9 δισ. δολάρια που πετάνε οι Αμερικανοί σε καύσιμα, κάθε χρόνο, κολλημένοι με τα πολυτελή τζιπ τους σε κυκλοφοριακή συμφόρηση; Στα 20 δισ. που πληρώνουν ετησίως σε δικηγόρους για διαζύγια; Η σε 41 δισ. δολ. για τα κατοικίδια ζώα τους; Όχι. Ποτέ δεν μιλάμε για «την ποιότητα του χρήματος» που ξοδεύουμε. Μόνο την ποσότητά του.
Η ίδια «παράλογη λογική» του ΑΕΠ ισχύει και στην λειτουργία της κάθε οικογένειας. Σύμφωνα με αυτήν την «κατσαρόλα της στατιστικής», οι χειρότερες οικογένειες στην Αμερική είναι εκείνες που, τελικά, λειτουργούν ως κανονικές οικογένειες, δηλαδή, μαγειρεύουν το δικό τους φαγητό στο σπίτι, κάνουν μια βόλτα με τα πόδια μετά το βραδινό δείπνο, μιλάνε μεταξύ τους τα μέλη της και δεν ξαποστέλνουν τα παιδιά τους στην εμπορική υποκουλτούρα. Μαγειρεύοντας στο σπίτι, μιλώντας με τα παιδιά σου, περπατώντας αντί να οδηγής, όλα αυτά σημαίνουν λιγότερη δαπάνη χρήματος. Αντίθετα, οι καλοί πελάτες της «κατσαρόλας του ΑΕΠ» είναι εκείνοι που συνεχώς παραγγέλλουν φαγητό απ' έξω η τρώνε έξω, που και στο γωνιακό κατάστημα θα πάνε με το αυτοκίνητο και που παρκάρουν τα παιδιά τους μπροστά στην τηλεόραση. Αυτές οι οικογένειες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να πάρουν κιλά, να αναπτύξουν διαβήτη, να ανεβάσουν πίεση... άρα, να ξοδεύουν ακόμα περισσότερα χρήματα για γιατρούς και φάρμακα.
Έτσι δουλεύει η κίβδηλη Οικονομία μας εδώ και 60 χρόνια τώρα. Πως καταντήσαμε αλήθεια, «το πάνω να είναι κάτω και το κάτω πάνω»; Πως συνέβη το πρότυπο του «οικονομικού ήρωα» του έθνους να είναι βαριά άρρωστος ασθενής με καρκίνο που είναι μπλεγμένος ταυτόχρονα και στην επώδυνη διαδικασία ενός πολυδάπανου διαζυγίου; Πως γίνεται το Κογκρέσο να μιλάη διαρκώς για ανάγκη «τόνωσης της Οικονομίας», όταν το μόνο που πραγματικά θα «τονώση», με την μέθοδο που εννοεί (δηλαδή «ξοδέψτε, ξοδέψτε, ξοδέψτε, ν' ανεβή το ΑΕΠ»), είναι η καταστροφή εκείνων των πραγμάτων για τα οποία λέει πως τάχα μου νοιάζεται;».
Ο άγιος Κυπριανός έλεγε: «Έξω από την Εκκλησία δεν υπάρχει σωτηρία». Ο π. Γ. Φλορόφσκυ έχει πει ότι όλη η κατηγορηματική δύναμη αυτού του αφοριστικού λόγου βρίσκεται στην ταυτολογία του. Έξω απ' την Εκκλησία δεν υπάρχει σωτηρία, γιατί σωτηρία του κόσμου είναι η Εκκλησία. Μέσα σ' Αυτήν, ως το πραγματικό Σώμα του Χριστού, δωρίζεται η αποκάλυψη της οδού της αληθινής ζωής και της ενυπόστατης αλήθειας. (πρβλ. Αγία Γραφή, Εκκλησία, Παράδοσις, σελ. 51).
Στις μέρες μας αυτός ο λόγος είναι έντονα επίκαιρος, αλλά και εύκολα κατανοητός, παρά τις συναισθηματικές αντιδράσεις που μπορεί να προκαλέση. Οι αντιδράσεις δημιουργούνται κυρίως από την φιλαυτία μας, η οποία ενισχύεται στις μέρες μας από το πνεύμα του «Νέου Διαφωτισμού», ο οποίος δεν ανέχεται αποκλεισμούς και διακρίσεις, έστω και αν αυτές γίνονται ανάμεσα στην αλήθεια και το ψέμα, το φυσικό και το αφύσικο, την υπαρξιακή ελευθερία και την υποδούλωση. Μέσα σ' αυτό το πνεύμα, λοιπόν, ένας τέτοιος αφοριστικός λόγος δημιουργεί ευεξήγητες δυσαρέσκειες που τον καθιστούν σε πολλούς δυσπαράδεκτο. Άλλο, όμως, είναι το «δυσπαράδεκτο» και άλλο το «κατανοητό». Διότι πολλά πράγματα κατανοούμε ως αληθή, αλλά δεν αντέχουμε να τα παραδεχθούμε ως ρυθμιστές της ζωής μας. Κι' αυτό γιατί, όταν απουσιάζη η ψυχολογική και πνευματική ωριμότητα, συμπεριφερόμαστε σε όλες τις περιπτώσεις σαν τους μανιακούς καπνιστές, οι οποίοι ενώ γνωρίζουν το πόσο βλαπτικός είναι ο καπνός για την υγεία τους, δεν μπορούν να παραδεχθούν, ενόσω δεν έχουν αισθανθή τα συμπτώματα κάποιας ασθένειας, ότι μπορεί να τους συμβή κάτι κακό από αυτή την καταστροφική συνήθεια.
Το ότι «έξω από την Εκκλησία δεν υπάρχει σωτηρία» μπορεί στις μέρες μας να το διαπιστώση κανείς και «κοινωνιολογικά», με μια απλή ματιά στις νοοτροπίες που επικρατούν στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, οι οποίες θέλουν να διακόψουν κάθε σχέση τους με το Χριστιανικό παρελθόν τους" αυτό εννοείται ισχύει σε κάποιο βαθμό και για την δική μας κοινωνία.
Στην Εκκλησία ζούμε με πρότυπα, υποδείγματα ζωής. Έχουμε τους Προφήτες, τους Αποστόλους, τους Αγίους, την Θεοτόκο και πάνω απ' όλους τον Χριστό. Όλοι αυτοί δεν είναι ιδέες. Δεν είναι μυθικές κατασκευές της φαντασίας. Είναι πρόσωπα με συγκεκριμένη ιστορική παρουσία και δράση, με βίο, πολιτεία και λόγο. Μας άφησαν κατά την επί γης πορεία τους «υπογραμμόν» την ζωή και τον λόγο τους. Εκτός, όμως, από τους βίους και τους λόγους των «απ' αιώνος» αγίων, έχουμε και την δύναμη των μυστηρίων που μας μεταδίδουν την ζωή του Χριστού, που μας δωρίζουν, δηλαδή, «αυτό το είναι και υποστήναι μηδέν όντας» με το Βάπτισμα, το «μύρον» της πνευματικής γνώσεως, με το Χρίσμα και το «φάρμακο της αθανασίας», με την κοινωνία του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Έτσι, η ζωή μας μέσα στην Εκκλησία παίρνει μορφή. Καθαρίζεται το αμαυρωμένο «κατ' εικόνα» και «ιχνογραφείται» πάνω σ' αυτό το «καθ' ομοίωσιν». Έχουμε δύναμη ζωής και προοπτική" μια ανοδική πορεία χωρίς τέλος. Είμαστε σε μια «στράτα», στην οποία, σύμφωνα με τον άγιο Νικόδημο τον αγιορείτη, πρέπει διαρκώς να κινούμαστε προς τα εμπρός, διότι η στάση σ' αυτήν την πορεία είναι οπισθοδρόμηση. Η ύπαρξή μας συνεχώς αναβαθμίζεται, ο άνθρωπος στην πορεία αυτήν θεώνεται.
Αυτή είναι (η μάλλον πρέπει να είναι), σε μια ελλειπτική σύντομη περιγραφή, η ζωή μας μέσα στην Εκκλησία. Έξω από αυτήν τα πράγματα δεν ακολουθούν την ίδια εξέλιξη, είναι τελείως διαφορετική η φορά τους. Ειδικά στην εποχή μας βλέπουμε την παντελή απουσία ανοδικής πορείας και μορφής από την ζωή των ανθρώπων. Ο Ορθόδοξος πιστός επιθυμεί να αποκτήση την ζωή του Χριστού, να εικονίζη μέσα στον κόσμο το αρχέτυπό του, τον Χριστό. Στις σύγχρονες κοινωνίες όλα είναι επίπεδα και ρευστά. Δεν έχουν μορφή, δεν έχουν σχήμα. Δεν εικονίζουν κανένα αρχέτυπο. Έχει εγκαταλειφθή το οντολογικό θεμέλιο της ζωής του ανθρώπου και έχει χαθή το ανθρώπινο πρόσωπο σ' έναν ανερμάτιστο ψυχολογισμό. Δεν ενδιαφέρει το βάθος του ανθρώπου, αλλά η ηδυπαθής επιφάνειά του. Δεν ενδιαφέρει η ψυχή του, οι δυνάμεις της, οι αισθήσεις της, αλλά μόνο το σώμα του και τα συναισθήματά του. Χάνεται ο άνθρωπος στα συναισθήματα. Τον ενδιαφέρει μόνο το τι αισθάνεται, το τι ευχαριστεί τις σωματικές του αισθήσεις. Ταυτίζει τον εαυτό του με τα ανεξέλεγκτα συναισθήματα και τις αχαλίνωτες επιθυμίες. Έτσι, νομίζει ότι είναι αυτό που επιθυμεί η αυτό που αισθάνεται. Αγνοεί το βάθος του, την πραγματική του φύση. Από το σημείο αυτό εύκολα φθάνει ακόμη και σε «πάθη ατιμίας». Κι' αυτό γιατί δεν έχει κριτήριο αλήθειας, σημείο αναφοράς, πρότυπο, ούτε δύναμη για να ξεδιαλύνη τις επιθυμίες του, ούτε το σθένος να αρνήται τις ιδέες που σφηνώνουν στο μυαλό του και να αποκαθιστά μέσα του την στρεβλή εικόνα που έχει για τον εαυτό του, τους άλλους και τον κόσμο. Εγκαταλελειμμένος από την χάρη του Θεού, από τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος, «καθώς ουκ εδοκίμασεν τον Θεόν έχειν εν επιγνώσει», αφήνεται από τον Θεό στον «αδόκιμο» νου του «ποιείν τα μη καθήκοντα». Αγνοώντας τον Θεό και το θέλημά Του παίρνει τον εύκολο δρόμο της ζωής, την «πλατεία οδό», η οποία οδηγεί την ανθρώπινη ύπαρξη στον ατιμωτικό εγκλωβισμό της στο ζωικό βασίλειο.
Τα σχετικά με τον ψυχολογισμό τα έχει επισημάνει πριν από τριανταπέντε χρόνια ο Β. Ν. Τατάκης σ' ένα μικρό του βιβλίο, με τίτλο: «Η πορεία του ανθρώπου» (Εκδόσεις των Φίλων, 1973). Εκεί γράφει: «Θα περιοριστώ σ' ένα εμπόδιο [της πνευματικής πορείας του ανθρώπου] που κατά τη γνώμη μου έχει ιδιαίτερη ένταση στην εποχή μας. Μιλώ για το πνεύμα του ψυχολογισμού που επικρατεί, και κυριαρχεί στη ζωή μας. Λέγοντας ψυχολογισμό εννοώ την διαρκή απασχόληση -;που σε πόσους γίνεται σωστό πάθος-; με το τι αισθάνονται, με το τι τους συμβαίνει, με τα αισθήματα και τις αντιδράσεις σ' αυτά, όπως λέει η ψυχολογία, και με τις επιθυμίες και την ικανοποίησή τους. Είναι τόση η στροφή προς αυτά και η προσοχή και το ενδιαφέρον γι' αυτά του σημερινού ανθρώπου, ώστε ξεχνιέται και πάει θαρρείς να πιστέψη ότι αυτός είναι όλος όλος ο άνθρωπος, αυτό το επιφανειακό, το ψυχολογικό του εγώ, που είναι πολύ κοντά στις ζωϊκές εκδηλώσεις με την τρέχουσα σημασία».
Καταλαβαίνει, λοιπόν, κανείς τον πολύ σημαντικό ρόλο της Εκκλησίας μέσα στην σύγχρονη κοινωνία. Ρόλος της είναι να προσελκύη τους ανθρώπους στην αναζήτηση του Θεού και να τους προσφέρη τους τρόπους της εμπειρικής γνώσης Του. Να τους φωτίζη με το θεολογικό νόημα της ζωής τους και να τους απεγκλωβίζη από το ζωϊκό βασίλειο των ενστίκτων.
Καταλαβαίνει πολύ εύκολα, επίσης, και μια απλή κοινωνιολογική ματιά να δη κανείς τα πράγματα, χωρίς δηλαδή να αναφερθή στο μυστήριο των δύο εν Χριστώ φύσεων και στην θεολογία της «γεννήσεως» της Εκκλησίας κατά την Πεντηκοστή ως Σώματος Χριστού, ότι «έξω από την Εκκλησία δεν υπάρχει σωτηρία». Κι' αυτό γιατί μέσα στην Εκκλησία συνεχίζουμε να έχουμε υψηλούς στόχους, πρότυπα ζωής και μορφή που καλλωπίζεται «κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν Θεού», ενώ έξω από αυτήν έχουμε συντήρηση της αμορφίας των ενστίκτων, την επίπεδη χωρίς υψηλούς στόχους ζωή, την εγκλωβισμένη στο πολιτισμικά ανεξέλικτο ζωϊκό βασίλειο.-;
Κείμενο: ΟΤΑΝ ΜΙΛΑΜΕ ΓΙΑ ΟΡΘΗ ΔΟΞΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΘΕΟ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΕΙΔΟΛΟΛΑΤΡΕΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΜΝΗΜΟΣΗΝΑ ΟΠΩΣ ΚΑΝΑΝΕ ΟΙ ΑΡΧΑΙΕΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΟΥΣ ΔΩΔΕΚΑ ΘΕΟΥΣ, ΝΑ ΘΥΜΗΘΟΥΜΕ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΤΟΛΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ Η ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΣΧΕΔΩΝ. ΑΛΛΑ ΤΗ ΜΙΛΑΜΕ ΓΙ'ΑΥΤΑ ΟΤΑΝ Ο ΛΑΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΤΑΝ ΜΙΑ ΖΩΗ ΒΟΥΤΗΓΜΕΝΩΣ ΣΤΗΝ ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΕΙΑ. ΕΑΝ ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΜΙΛΑΜΕ ΓΙΑ ΟΡΘΗ ΔΩΞΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΘΕΟ ΜΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΑΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΟΣΤΟΛΟΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ. ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΧΑΑΒ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΕΣΑΒΕΛ ΜΕ ΤΗΝ ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΕΙΑ, Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΧΕΙ ΚΑΝΕΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΤΟ ΕΙΔΙΟ ΠΡΑΓΜΜΑ. Ο ΘΕΟΣ ΠΡΩΤΩΝ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΜΠΕΡΔΕΒΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΩΣΗ ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΑΛΗΘΕΙΝΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ. ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΕ ΑΥΤΟ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΚΑΝ ΤΙΣ 10 ΕΝΤΟΛΕΣ. ΒΕΒΑΙΑ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΤΑ ΔΕΙ ΑΥΤΑ ΓΙΑΤΙ ΤΟΥΣ ΕΧΕΙ ΓΙΝΕΙ ΠΛΗΣΗ ΕΓΓΕΦΑΛΟΥ. ΟΜΩΣ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΚΡΙΜΑΣ ΟΤΑΝ ΕΡΘΕΙ Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ΤΗ ΑΠΟΛΟΓΙΑ ΘΑ ΔΩΣΕΙ Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΟΠΩΣ ΚΑΙ Η ΚΑΘΟΛΙΚΗ ΓΙΑ ΠΟΛΑ ΛΑΘΗ. ΕΑΝ ΘΕΛΕΤΑΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΥΝΟΜΙΛΗΣΟΥΜΕ ΓΙΑ ΟΛΑ ΑΥΤΑ. ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ.
Η απάντησις της μονής μας προς την κυρία
Αξιότιμη κα Μ. Ρ.
Σας ευχαριστούμε για την επιστολή σας μέσω του διαδικτύου αν και ομολογουμένως δεν ήταν και τόσο ευχάριστη, διότι πρόκειται μάλλον για ένα κατηγορητήριο προς την Ορθόδοξη Πίστη. Σας απαντούμε όμως υπακούοντας στην Αποστολική εντολή (Α' Πετρ.3,15).
Εκ προϊμίου πρέπει να τοποθετήσουμε ορισμένα πράγματα στην θέση τους. Από τα λεγόμενά σας γίνεται πασιφανέστατο πως ανήκετε σε κάποια προτεσταντική ομάδα. Μας ελύπησε πολύ- και ίσως μας υπέβαλε σε σκέψεις- το ότι αυτό το αποσιωπάτε αν και είναι απαραίτητο στοιχείο για την διεξαγωγή διαλόγου θρησκευτικού περιεχομένου. Επίσης βασικό στοιχείο του διαλόγου είναι η χρήση επιχειρημάτων υπέρ των εκτιθέμενων θέσεων. Αντίθετα το γράμμα σας - συγχωρήστε μας αλλά οφείλουμε να το παρατηρήσουμε- βρίθει από αφορισμούς και κατηγορίες και μόνον. Παρά ταύτα θα αναφερθούμε σε πέντε θέματα, τα οποία θίγετε, εν συντομία. Εννοείται πως τέτοιου είδους θέματα μπορούν να αποτελέσουν ολόκληρους τόμους.
Ξεκινούμε από την σχέση Εκκλησίας- Παράδοσης. Στην επιστολή σας, αν και αναφέρεστε σ' αυτό στις τελευταίες γραμμές το χαρακτηρίζετε με την λέξη «πρώτον»(;), γι' αυτό και εμείς αρχίζουμε απ' αυτό. Ένας άλλος λόγος είναι η εξέχουσα σημασία αυτού του θέματος που αποτελεί και βάση για οποιαδήποτε άλλη απάντηση. Κατ' αρχήν όταν μιλούμε για Ιερά Παράδοση δεν πρέπει να την συγχέουμε με οποιεσδήποτε άλλες παραδόσεις (θρησκευτικές, λαϊκές, τοπικές κλπ.) οι οποίες αποτελούν «διδασκαλίες και εντάλματα ανθρώπων» (Μτθ. 15,9). Και τούτο το υπερτονίζουμε σε αντιπαραβολή με διάφορες θρησκευτικές ομάδες οι οποίες ερμηνεύουν την Αγ. Γραφή κατά την δική τους παράδοση ενώ κατά τα άλλα διδάσκουν την άρνηση της Παραδόσεως (όπως ακριβώς και η δική σας).
Η Ιερ. Παράδοση είναι- μπορούμε να πούμε- η ψυχή του σώματος της Εκκλησίας. Δεν είναι δυνατόν να χωρισθούν αυτές οι δύο έννοιες αφού πρόκειται για τις δύο όψεις του αυτού νομίσματος. Δεν είναι απλώς οι διδασκαλίες που παραδίδονται από μία γενεά στην επόμενη αλλά η βίωση της ορθής δόξας και της πνευματικής αναγέννησης, η οποία οδηγεί στη θέωση. Αυτός είναι ο λόγος που οι Άγιοι είναι Πατέρες Πνευματικοί και όχι απλοί διδάσκαλοι (Α' Κορ. 4,14-16). Αυτοί είναι οι όντως ενωμένοι μετά του Ιησού Χριστού, την κεφαλή της Εκκλησίας. Σ' Αυτήν παραδόθηκε «άπαξ» (Ιουδ. 3) η ορθή Πίστη και μόνον όποιος ανήκει σ' Αυτήν (βρισκόμενος σε κατάλληλη πνευματική κατάσταση) μπορεί να ερμηνεύει ορθά την Αγ. Γραφή (Β' Θεσ. 3, Β' Πετρ. 3,16, Ιουδ. 3-4 κλπ.). Οι Άγιοι εβίωσαν την Πίστη, παραλαμβάνοντάς Την απαραχάραχτη από τον Θεάνθρωπο Χριστό και τους Αγ. Αποστόλους και την παρέδωσαν στους επομένους (Α' Ιωαν. 1,1-3), σε μία συνεχή και απαρέγκλιτη πορεία αυτής της ίδιας Αγιοπνευματικής εμπειρίας. Έτσι διαφυλάχτηκε η Αλήθεια μέχρι τις ημέρες μας (Β' Τιμ. 1,13-14).
Μάλιστα, κα Ρ., η Ιερ. Παράδοση είναι αδιάσπαστη από την Εκκλησία, και όποιος την απαρνείται χαρακτηρίζει τον Κύριο (φευ! της βλασφημίας) ως ψεύτη! Διότι αυτός διακήρυξε πως η Εκκλησία Του δεν θα νικηθεί ούτε από τον Άδη (Μτθ. 16,18) και ότι Αυτός θα είναι πάντοτε ενωμένος με τα μέλη Της (Μτθ. 28,20), πώς λοιπόν πολλές θρησκευτικές ομάδες διεκδικούν την αυθεντία της Εκκλησίας έχοντας πεντακόσια έτη ζωής ή και λιγότερα; Κλείνοντας παραθέτουμε μερικά από τα πολλά αγιογραφικά χωρία που επιβεβαιώνουν την αλήθεια για την Ιερ. Παράδοση: Β' Θεσ. 2,15, Α' Κορ. 11,2, Α' Κορ. 5,9, Φιλ. 4,9, Β' Ιωαν. 12, Γ' Ιωαν. 6,13, Ιωαν. 21,25 κλπ.).
Συναφές με τα προηγούμενα είναι το ότι θίγετε την μοναδικότητα της Εκκλησίας (νομίζουμε ότι αυτό εννοείτε, αν και υπάρχει ασάφεια). Θεωρούμε ανάξιο συζητήσεως ένα τέτοιο θέμα το οποίο εναργέστατα διευκρινίζεται από την Αγ. Γραφή. Πουθενά στα Ιερά κείμενα δεν αναφέρεται κάτι που να δικαιολογεί ύπαρξη πολλών εκκλησιών (εννοείται ως σώματα ομοπίστων και όχι ως τοπικές Εκκλησίες του αυτού σώματος). Η Εκκλησία είναι ΜΙΑ και μόνη όπως διακήρυξε ο ίδιος ο Ιδρυτής Της (Μτθ. 16,18) και οι Άγιοι Απόστολοί Του. Είναι το σώμα του Χριστού (Α' Κορ. 12,12-27) και Αυτός η κεφαλή Της (Εφεσ. 5,2). Και μόνον αυτό να συλλογιστούμε δεν είναι δυνατόν να μιλήσουμε για πολλά σώματα. Τι βλασφημία! Αλλά έτσι δικαιολογείται η τοποθέτηση «άλλης κεφαλής» στα διάφορα σώματα...
Εφόσον γνωρίζουμε πως η Εκκλησία είναι «στύλος και εδραίωμα της Αληθείας» (Α' Τιμ. 3,15) ακολουθώντας την διδασκαλία Της πράττουμε το θέλημα του Θεού (Λουκ. 10,16). Έτσι τα προαναφερόμενα αρκούν για να πιστοποιήσουν κάθε θέμα. Παρά ταύτα θα σας πληροφορήσουμε επί τροχάδην και για τα άλλα που θίγετε.
Ομολογούμε πως ιδιαίτερη εντύπωση μας προξένησε η επιμονή σας στην μομφή προς την Ορθοδοξία για «ειδωλολατρία» και «αθέτηση» των 10 εντολών. Κάνετε λόγο περί αυτών εφτά φορές σ' ένα κείμενο δεκαεφτά σειρών (!;). Μην πλανάσθε, κυρία μου, ακούγοντας ανακρίβειες. Αυτή η κατηγορία που προσάπτεται προς εμάς από τους αιρετικούς είναι η πλέον κακοήθης. Η Εκκλησία του Κυρίου ποτέ δεν ελάτρεψε και δεν προσκύνησε ως Θεόν κάποιο πρόσωπο ή πολύ περισσότερο κάποιο αντικείμενο. Πάσα προσκύνηση και λατρεία αναφέρεται στον Έναν εν Τριάδι Αληθινόν Θεόν. Επειδή, όμως «ο Θεός εφανερώθη εν σαρκί» (Α' Τιμ. 3,16) κατασκευάζουμε εικόνες του Χριστού κατά την ανθρώπινή Του φύση. Επίσης, ο Κύριος μας «προόρισε συμμόρφους της εικόνος του υιού αυτού» (Ρωμ. 8,29) και μας ανακαίνισε δια της ενανθρωπήσεώς Του λαμβάνοντας μέρος στην Δόξα Του (Ρωμ.8,21). Έτσι μπορούμε να εικονίζουμε και τους Αγίους ως ιερά παραδείγματα (περισσότερες διευκρινίσεις στο Συνοδικό της Ορθοδοξίας. Αποφάσεις Ζ' Οικουμ. Συνόδου). Σκεφθείτε, παρακαλώ, λογικά και κρίνετε! Άραγε ένα παιδί που κατασπάζεται την φωτογραφία της κεκοιμημένης μητέρας του μήπως παραφρόνησε και τιμά το χαρτί ως μάνα; (Τηρουμένων βέβαια των αναλογιών μεταξύ παραδείγματος και Χαρισματικής πραγματικότητος στις Άγιες Εικόνες). Και κάτι ακόμη επί των λόγων σας. Θεωρήσαμε προσβλητικό για άπαν το ελληνικό στοιχείο αυτό που καταγράψατε. Οι Έλληνες υπήρξαν ειδωλολάτρες εξαιτίας της άγνοιας. Όμως πάντοτε αναζητούσαν με δίψα το Ανώτερο, το Αληθινό. Όταν τους αποκαλύφθηκε Το σφιχταγκάλιασαν και προσέφεραν για την διάδοση του Χριστιανισμού την γλώσσα και την φιλοσοφία.
Όσον αφορά στην «4η εντολή», που λέτε ότι δεν τηρείται, πρέπει να τονίσουμε πως εάν τηρούνταν (όπως εσείς το εννοείτε) θα ήμασταν Εβραίοι και όχι Χριστιανοί. Το Σάββατο ορίσθηκε για τον λαό Ισραήλ (Εξ. 31,12-17). Με την έλευση του Χριστού έχουμε μια νέα πραγματικότητα έναντι του Νόμου (Μτθ. 5,17 και 9,15-17). Ο Κύριος μεταμορφώνει τα πάντα (Β' Κορ. 5,17) και συνάπτει «διαθήκη καινή» (Λουκ. 22,21) μετά του «νέου Ισραήλ», την Εκκλησία. Άλλωστε Αυτός είναι «ο Κύριος... και του σαββάτου» (Μρκ. 2,28), ο Οποίος «παραβιάζει» αυτό κατά τις εβραϊκές αντιλήψεις (Μτθ. 12,5-13)- αλλά και μερικών «χριστιανών» στις ημέρες μας- και ορίζει τι ζητά από τον πιστό (Ιωαν. 4,24-26). Ο «νέος Ισραήλ» τιμά ιδιαιτέρως την Κυριακή, πρώτη και ογδόη ημέρα με εσχατολογικές προοπτικές, κατά την οποία Ανέστη ο Κύριος. Πώς λοιπόν να μην εξαίρουμε ιδιαιτέρως αυτήν την ημέρα; Αυτό μας παρέδωσαν οι Άγιοι Απόστολοι (σύμφωνα με αρχαιοχριστιανικές μαρτυρίες) και αυτό θα διατηρήσουμε έως της συντελείας του αιώνος.
Σε άλλο σημείο της επιστολής σας σημειώνετε πως ο Θεός δεν θέλει μνημόσυνα(;!). Αυτομάτως, στον ανθρώπινο νου σχηματίζεται μια περιπαιχτική ερώτηση. Δεν την καταγράφουμε γιατί δεν θέλουμε να γίνουμε σκωπτικοί... Η Εκκλησία του Χριστού τελεί μνημόσυνα και δεήσεις υπέρ των κεκοιμημένων βασιζόμενη στη σύστασή Της ως «κοινωνία αγίων» (ζώντων και κεκοιμημένων), στην πίστη της ανάστασης, στην Ιερ. Παράδοσή της και φυσικά στην Αγ. Γραφή (μερικά χωρία: Νεεμ. 9,12, Α' Βασ. 31,13, Ιερεμ. 16,7 και το Β' Τιμ. 1,18 σε συσχετισμό με 4,16). Άλλωστε ο ίδιος ο Κύριος μας έδωσε την εντολή να προσευχόμαστε για οποιοδήποτε θέμα και μάλιστα μας βεβαίωσε για την δύναμη της προσευχής (Μτθ. 7,7-8, Ιακ. 5,16) που δύναται να «μεταστρέψει» και την απόφασή του Θεού (π.χ. Εξ. 32,14). Πώς εσείς περιορίζετε την δύναμη και την αγάπη του Κυρίου; Και πώς οριοθετείτε την αγαπητική διάθεση του κάθε πιστού που δηλώνεται δια της ελπιδοφόρου προσευχής; Μήπως δεν πιστεύετε στην Ανάσταση; Τότε όλα είναι μάταια (Α' Κορ. 15,12-20), λυπούμεθα.
Δεν είναι δυνατόν να προσπεράσουμε μια φράση σας στις τελευταίες γραμμές αναφορικά με «πλύση εγκεφάλου» στην οποία έχει υποβληθεί «ο κόσμος» (προφανώς εννοείτε οι πιστοί). Δεν σας τιμά καθόλου η διπλή αυτή προσβολή. Πρώτον προς εμάς, ως ταγούς της Εκκλησίας (γιατί από ποιόν θα διενεργηθεί αυτή η «πλύση») και πολύ περισσότερο προς τον πιστό λαό του Θεού, που συλλήβδην υποβιβάζετε τοιουτοτρόπως. Πρέπει όμως να σημειώσουμε δύο χαρακτηριστικά στοιχεία αυτών που όντως έχουν υποστεί πλύση εγκεφάλου. Α. Υποστηρίζουν με φανατισμό και χωρίς αποδείξεις τις απόψεις που τους έχουν διδάξει και Β. δεν είναι σε θέση να κατανοήσουν το γνωσιολογικό τους επίπεδο, υπερεκτιμώντας τις δυνατότητές τους. Ας μην συνεχίσουμε περαιτέρω...
Τέλος, μας καλείτε να συνομιλήσουμε για όλα όσα εσείς προδιαγράψατε. Η απάντησή μας είναι ασφαλώς αρνητική. Όχι βέβαια διότι αποφεύγουμε τον διάλογο- αν ήταν έτσι δεν θα σας απαντούσαμε- αλλά επειδή, όπως παραπάνω παρατηρήσαμε, απουσιάζουν οι προϋποθέσεις. Όμως σας δίνουμε τη δυνατότητα να μας ρωτήσετε για οποιοδήποτε θέμα αφορά την Πίστη μας- μόνον εφόσον ενδιαφέρεστε- και σας προτείνουμε να περιηγηθείτε στον ιστοχώρο
http://www.oodegr.com/ όπου υπάρχουν σοβαρές μελέτες για όσα μιλήσαμε στην παρούσα εν συντομία.
Ένα από τα συχνότερα ανυπόστατα επιχειρήματα που ακούμε οι πιστοί από Αθεϊστές, είναι ότι δήθεν "η επιστήμη απέδειξε την ανυπαρξία του Θεού", και ότι δήθεν "είναι πλήρης και εξηγεί τα πάντα χωρίς τον Θεό". Πόσο αληθινό είναι αυτό; Η ακόλουθη πραγματική συζήτηση μεταξύ Χριστιανών και Αθεϊστών, δείχνει το μέγεθος της αυθαιρεσίας του Αθεϊσμού.
Μία ομάδα Αθεϊστών, κάλεσε τους Χριστιανούς σε δημόσια συζήτηση, τα σημαντικά στοιχεία της οποίας θα παρουσιασθούν στη συνέχεια, υπό μορφήν απόκρουσης του ισχυρισμού των Αθεϊστών, ότι δήθεν "η Επιστήμη είναι πλήρης χωρίς τον Θεό", ταξινομημένα σε υπο-ενότητες. Εννοείται φυσικά, ότι δεν παραλείψαμε κανένα επιχείρημα σχετικό με το θέμα, ούτε Αθεϊστών, ούτε Χριστιανών, παρά μόνο εντελώς άσχετες με το θέμα του άρθρου αναφορές ή επιχειρήματα.
Στη συνέχεια, το κείμενοτου Χριστιανού θα παρουσιάζεται με σκούρο μπλε, ενώ το κείμενο του Αθεϊστή συνομιλητή του, με μαύρο:
Αθεϊστής
Το ζητούμενο της παρούσας συζήτησης ελπίζουμε να είναι η αναζήτηση του δημιουργού και όχι της δημιουργίας, μιας και αυτή υπάρχει γύρω μας από την αυγή του χρόνου. Ο δημιουργός (αν υπάρχει) θα πρέπει είτε να εμπλέκεται ενεργά στην δημιουργία του (και άρα εμείς να είμαστε σε θέση να ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΟΥΜΕ την ύπαρξη του εξαιτίας της εμπλοκής του) είτε δεν εμπλέκεται.
Φυσικά η δική μας θέση είναι ότι το σύγχρονο γνωσιολογικό υπόβαθρο που μας παρέχουν οι επιστήμες, μας επιτρέπει με ασφάλεια να υποθέσουμε, ότι ποτέ στην διάρκεια της γένεσης και της ύπαρξής του το Σύμπαν δεν χρειάστηκε Θεία - μεταφυσική παρέμβαση.
Η απόδειξη και όχι η έλλειψή της είναι που ορίζει την πραγματικότητα.
Η πίστη αυτή καθαυτή είναι φορέας αδήλωτης άγνοιας ή θεόπνευστης γνώσης που δεν δύναται αποδεικτικού αντικειμένου.
Θα ήταν σκόπιμο όλοι να έχουμε κατά νου ότι δεν επιχειρούμε μια αδιάκριτη επίθεση κατά των πιστών οποιασδήποτε ερμηνείας ή θεώρησης της κοσμογονίας και της εξέλιξης των ειδών όπως και αν αυτή περιγράφεται, από τα θρησκευτικά ή όχι, ιδεώδη.
Θα ήταν κόσμιο το να ανταλλάξουμε απόψεις σε μια βάση όχι στείρων αντεγκλήσεων μα δημιουργικού συλλογισμού. Τόσο για τους ένθεους όσο και για τους άθεους η ελεύθερη βούληση και η έκφραση της θα πρέπει να είναι ανεκτίμητος θησαυρός.
Χριστιανός Δείτε πώς ";καταστρέφεται"; ο ορθολογισμός μίας συζήτησης με τις ακόλουθες αναφορές που έγιναν από τον Αθεϊστή:
Έγραψες: 1. ";Το ζητούμενο της παρούσας συζήτησης ελπίζουμε να είναι η αναζήτηση του δημιουργού και όχι της δημιουργίας";
Απαντώ:
Με αυτή την ΠΡΩΤΗ αναφορά, θα διαφωνήσει ΚΑΘΕ Ορθόδοξος Χριστιανός, μια και κατά την Ορθόδοξη πίστη, ο Θεός δεν ανακαλύπτεται, αλλά ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΤΑΙ ως ελεύθερο πρόσωπο. Εάν λοιπόν αυτό είναι το ζητούμενο της παρούσας συζήτησης, ευθύς εξ αρχής οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί θα πρέπει να αποχωρήσουμε, επειδή η συζήτηση είναι για εμάς ";άνευ περιεχομένου";.
Έγραψες: 2. ";Φυσικά η δική μας θέση είναι ότι το σύγχρονο γνωσιολογικό υπόβαθρο που μας παρέχουν οι επιστήμες, μας επιτρέπει με ασφάλεια να υποθέσουμε, ότι ποτέ στην διάρκεια της γένεσης και της ύπαρξής του το Σύμπαν δεν χρειάστηκε Θεία - μεταφυσική παρέμβαση";.
Απαντώ: Το δεύτερο αυτό παράδειγμα ανορθολογικής προσέγγισης του θέματος, πάσχει από τα εξής προβλήματα:
α. Αν και αναφέρεται κάποιο ";ασφαλές"; γνωσιολογικό υπόβαθρο επιστημών, που υποτίθεται ότι αποδεικνύει τον ανωτέρω συλλογισμό, αυτό δεν παρατίθεται!!! Μία σοβαρή συζήτηση οφείλει να τεκμηριώνει ΚΑΘΕ δήλωση τέτοιου είδους.
β. Η ΠΛΗΡΗΣ ΑΔΥΝΑΜΙΑ της επιστήμης, να εξηγήσει ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕ τη δημιουργία του Σύμπαντος (και φυσικά και του χωροχρόνου), όταν στη «στιγμή μηδέν» της Δημιουργίας, όλες οι συναρτήσεις καταρρέουν και απειρίζονται, (δες ένθετο του παρόντος τεύχους του περιοδικού Σάιενς στα Ελληνικά, περί του Σύμπαντος [Ιούνιος 2008]) , διαψεύδει τη «βεβαιότητα» ότι είναι «άχρηστη» μία εξωσυμπαντική οντότητα, που έδωσε αυτή την εκκίνηση.
γ. Οποιοσδήποτε Φυσικός μπορεί να επιβεβαιώσει, ότι οι εξισώσεις της Φυσικής για τον Μακρόκοσμο και για τον Μικρόκοσμο ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΥΜΒΑΤΕΣ μεταξύ τους. Η Μακροφυσική εκφράζεται σήμερα με τη Θεωρία της Σχετικότητος, ενώ η Σωματιδιακή φυσική με την Κβαντική Θεωρία. Γι' αυτό και από τις αρχές ήδη του 20ού αιώνα, συνεχίζεται μία ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΗ ως σήμερα προσπάθεια, να βρεθεί η «Θεωρία των Πάντων», όπου οι εξισώσεις να συμβιβάζονται. Το ασυμβίβαστο των θεωριών αυτών όμως, αφήνει το περιθώριο σε κάποιον ΝΑ ΥΠΟΘΕΣΕΙ ότι οι δυνάμεις του σύμπαντος δεν είναι παρά επενέργειες ενός Ανώτερου Όντος, εφ' όσον η Επιστήμη δεν μπορεί ως σήμερα να τις συμβιβάσει. (Φυσικά αυτό το αναφέρω ως παράδειγμα της ανεπάρκειας της σύγχρονης επιστήμης να βγάλει τον Θεό «άχρηστο», και όχι ως δόγμα).
δ. Το ότι το γνωστό σύμπαν αποτελείται κατά 22% από Σκοτεινή ύλη και 74% από Σκοτεινή Ενέργεια (http://www.physics4u.gr/articles/2004/darkenergy1.html), και μόνο κατά 4% από τη γνωστή μας ύλη, αφήνει περιθώριο για πολλές υποθέσεις περί της επενεργείας ενός Ανώτερου Όντος στο Σύμπαν, και σε καμία περίπτωση δεν την αποκλείει, με τόσο μικρό ποσοστό γνώσης για το «περιεχόμενο» του Σύμπαντος.
ε. Ακόμα και αν υποθέταμε ότι όλα αυτά κάποια στιγμή θα λύνονταν, και πάλι, η ίδια η φύση των Κβαντικών Φαινομένων, όπου ο Παρατηρητής επηρεάζει το αποτέλεσμα της παρατήρησης, και τα υποτατομικά σωματίδια μοιάζει να «παρακολουθούν» τον παρατηρητή και αναλόγως να ενεργούν, δίνει ίσως τη σημαντικότερη ένδειξη, για το ότι «κάτι ζωντανό» διέπει το σύμπαν ως το παραμικρό του «σωματίδιο». (Περισσότερα εδώ: http://www.physics4u.gr/news/2007/scnews2823.html).
στ. Ούτε θα ήταν δυνατόν να παραθεωρηθεί ο ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ λόγος, που κάνει τα δυνάμει σωματίδια να εμφανίζονται από το πουθενά και να εξαφανίζονται στο πουθενά, σε κάθε χιλιοστό του Σύμπαντος. (Περισσότερα εδώ)
ζ. Τέλος, (αν και θα μπορούσα να πω πολλά ακόμα), σε κάποια μετέπειτα συζήτηση επ' αυτού του θέματος, θα ήταν καλό να γίνει ΔΙΑΚΡΙΣΗ στο κατά πόσον «χρειάζεται» να υπάρχει Υπερφυσική (δηλαδή «έξω από τη φύση», και όχι «μεταφυσική», που είναι εσφαλμένος όρος, ο οποίος έλκει την καταγωγή του στο έργο του Αριστοτέλη «Μετά τα Φυσικά») παρέμβαση, στο ξεκίνημα του σύμπαντος, και κατά πόσον στην εξέλιξή του.
Συνεπώς, η «θέση» που εκφράζεται στο σημείο αυτό, παρά την «ασφαλή υπόθεση» (άραγε, πόσο ασφαλής μπορεί να είναι μία «υπόθεση»;), δεν θα πρέπει να αντιμετωπισθεί σοβαρά. Και σε μία σοβαρή συζήτηση, παρακαλώ να αποφεύγονται τέτοιου είδους ανύπαρκτες επιστημονικές βεβαιότητες, ή τουλάχιστον ας τεθούν ως θέμα συζήτησης πέραν βεβαιοτήτων. Εκτός αν κάποιος τοποθετηθεί ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ σε αυτές τις θέσεις, και τις συζητήσει ως ΑΞΙΩΜΑ, εν γνώσει του ότι δεν είναι αποδεκτές από μία σοβαρή κριτική.
Έγραψες: 3. «Η απόδειξη και όχι η έλλειψή της είναι που ορίζει την πραγματικότητα»
Απαντώ:
Και αυτή η δήλωση, δεν πάσχει λιγότερο από τις προηγούμενες, με δεδομένο αυτό που είπαμε προηγουμένως, ότι κατά την Κβαντική Φυσική, η πραγματικότητα ορίζεται από την παρατήρηση του Παρατηρητή αφ' ενός, αφ' ετέρου δεν υπάρχει ΤΙΠΟΤΑ που να μπορεί να αποδειχθεί στο σύμπαν, μια και ΤΑ ΠΑΝΤΑ αφ' ενός στηρίζονται σε ΑΞΙΩΜΑΤΑ, αφ' ετέρου αποτελούν ΠΙΘΑΝΟΤΕΡΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ της πραγματικότητας, χωρίς να αποδεικνύεται τίποτα για οτιδήποτε. (Βλέπε «Θεώρημα της μη πληρότητας» του Γκέντελ, και το άρθρο του παρόντος δεσμού).
Αθεϊστής
Ας μας απαντήσουν οι πιστοί «πώς θεωρούν το θεό». Μέσα στο σύμπαν ή απ' έξω;
Αν τον θεωρούν μέσα, πρέπει να δημιούργησε και τον εαυτό του! Όπερ άτοπον.
Αν τον θεωρούν έξω, είναι παράλογοι γιατί «έξω» δεν υπάρχει. Σύμπαν σημαίνει ό,τι υπάρχει και δεν υπάρχει, τα πάντα! Όπερ άτοπον πάλι! Το διανόημα περί της δημιουργίας του κόσμου είναι παράλογο!
Υπάρχει καλύτερη επιχειρηματολογία για τη μη ύπαρξη του θεού και τη μη δημιουργία του κόσμου από κάποια νοήμων δύναμη;
Χριστιανός
Επειδή ζητάς απάντηση για το πώς η Εκκλησία δέχεται τον Θεό, φυσικά αυτό είναι δογματισμένο εδώ και 2000 χρόνια. Γιατί όπως είπαμε, η Εκκλησία δογματίζει για τον Θεό και όχι για τον κόσμο, όπως εσφαλμένα ισχυρίζεσαι. Μάλιστα για να ακριβολογήσουμε, και οι δύο περιπτώσεις που κάνεις περί του Θεού ";μέσα"; ή ";έξω"; από τον κόσμο, όπως τις διατυπώνεις, είναι εντελώς λάθος. Το ";έξω"; το διατυπώνεις χωροχρονικά, λες και το ";έξω"; είναι κάτι διαφορετικό από τον Θεό! Γιατί και βέβαια ΥΠΑΡΧΕΙ ";ΕΞΩ"; ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ. Και αυτό το ";έξω";, είναι Ο ΙΔΙΟΣ Ο ΘΕΟΣ! Όπως είπε πριν από 2000 χρόνια ο απόστολος Παύλος, και αναφέρεται στις Πράξεις 17: 28: ";μέσα σ' Αυτόν ζούμε και κινούμαστε και υπάρχομε";.
Εφ' όσον λοιπόν είμαστε ΜΕΣΑ στον Θεό, λύνεται και το ψευδοδίλημμα που παρουσιάζεις: ";μέσα ή έξω;"; Ολόκληρος ο χωροχρόνος βρίσκεται μέσα στον Θεό. Γι' αυτό και ο Θεός είναι Πανταχού Παρών.
Όπως λοιπόν αποδεικνύεται, έχεις μέσα στο μυαλό σου, όχι μόνο μια στρεβλή εικόνα για το ρόλο της Εκκλησίας, αλλά και πλήρη άγνοια για το τι πιστεύουμε εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί.
Παρακαλώ πολύ, να μη γενικολογείς και να μη γενικεύεις, και κυρίως αν δεν γνωρίζεις, να ρωτάς, και να μην πολεμάς ανεμόμυλους.
Αθεϊστής
Όταν μιλάτε για πραγματικό κόσμο να είστε, αν όχι επιστημονικοί, τουλάχιστον λογικοί. Τι πάει να πει «έξω από το σύμπαν» ή «έξω από τον κόσμο»; Υπόδειξέ μου έναν επιστήμονα, Ένα μόνο, που να μπορεί να δεχθεί αυτό το ευτράπελο επινόημα και θα το δεχτώ κι εγώ, αν μπορεί να σταθεί επιστημονικά. Αν βέβαια εννοείς ότι στο κεφάλι σου βρίσκεται ένας τέτοιος κόσμος, εγώ δεν θα σε πω τρελό, αλλά με σεβασμό θα σε αφήσω να πιστεύεις ό,τι θέλεις γιατί είναι δικαίωμά σου.
Χριστιανός
Προφανώς ΑΔΥΝΑΤΕΙΣ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΕΙΣ τη σημασία των λέξεων, γράφοντας για δεύτερη φορά πάλι τα ίδια, τα οποία όμως σου απαντήθηκαν ήδη στα προηγούμενα! Είναι προφανές ότι έχεις πρόβλημα κατανόησης των λέξεων! Ποιος μίλησε για ";κόσμο έξω από το σύμπαν"; που κατάλαβες; Εγώ για Θεό εντός του οποίου βρίσκεται το σύμπαν μίλησα.
1. Εάν σου φαίνεται απίστευτο το ότι το σύμπαν είναι μέσα στον Θεό, τότε πες μας, μέσα σε τι είναι στην πραγματικότητα;
2. Εάν δεν χρειάζεται να υποθέσεις ότι υπάρχει ";κάτι"; μέσα στο οποίο βρίσκεται το σύμπαν, αλλά σου φαίνεται φυσιλογικό να υπάρχει αφ' εαυτού του, χωρίς να περιβάλλεται από κάτι, τότε γιατί σου φαίνεται τόσο αδύνατο, το να υπάρχει και ο Θεός αφ' εαυτού του, και να μην περιβάλλεται από κάτι; Έτσι όμως το ψευδοδίλημμά σου καταρρέει πλήρως. Γιατί στο τέλος, πάντα ";κάτι"; υπάρχει, που δεν έχει ανάγκη να βρίσκεται μέσα σε κάτι άλλο.
Όταν μετράς, να μετράς με τα ίδια μέτρα και σταθμά όχι μόνο την πίστη των άλλων, αλλά και τη δική σου ΠΙΣΤΗ.
Αθεϊστής
H ερώτηση του "τι περιέχει το σύμπαν", αν έχει ως απάντηση τον θεό, τότε δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην αναρωτηθούμε "τι είναι αυτό που περιέχει τον θεό".
Και φυσικά τι είναι αυτό που περιέχει αυτό που περιέχει τον θεό και απειροπληθείς παρόμοιες ερωτήσεις.
Το Σύμπαν Είναι Σύμπαν και δεν δύναται να περιέχεται εντός. γιατί αυτόματα ο φορέας του περιεχομένου σύμπαντος είναι ΣΥΜΠΑΝ ...;
Χριστιανός
Όταν αναφερόμαστε στο ";σύμπαν";, αναφερόμαστε ΜΟΝΟ ΣΕ ΟΛΑ ΟΣΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΚΤΙΣΤΑ. Από τον ορισμό εξαιρείται Ο ΑΚΤΙΣΤΟΣ ΘΕΟΣ. Δεν είναι ο Θεός μέρος του σύμπαντος, αλλά ΚΑΤΙ ΕΝΤΕΛΩΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ, ως Άκτιστο. Γι' αυτό και ο Θεός ή το Άκτιστο, είναι αντικείμενο της Θεολογίας, ενώ σε αντίθεση το Σύμπαν είναι αντικείμενο των Φυσικών Επιστημών.
Το να συγχέει κάποιος το Άκτιστο με το κτιστό, είναι κάτι απείρως χειρότερο από το να συγχέει τον έρωτα με τα ολοκληρωμένα κυκλώματα. Γι' αυτό και η ΚΑΘΑΡΑ ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΙΚΗ διδασκαλία που θέλει τον Θεό μέρος του Σύμπαντος, είναι για την Εκκλησία απαράδεκτη.
Από τη στιγμή που ο Θεός έπλασε το Σύμπαν, δεν το έχει ανάγκη για να υπάρχει. Αντιθέτως, το ίδιο το Σύμπαν έχει ανάγκη τον Θεό για να υπάρχει. Και το μεν Σύμπαν φέρει όλους τους περιορισμούς των χωροχρονικών υπάρξεων (με αρχή και τέλος), ενώ ο Θεός μόνο ως άπειρος μπορεί να θεωρηθεί, και ανόμοιος με το κάθε τι στο σύμπαν.
Το να συγκρίνει κάποιος την επιστήμη με τη Θεολογία λοιπόν, είναι σαν να συγκρίνει τις αγγινάρες με τα σώβρακα. Και με το να λέει ότι η επιστήμη είναι δυνατόν να ";αποδείξει"; τον Θεό ανύπαρκτο, είναι να προσπαθεί να μετρήσει το μπόι του με το κόκκινο χρώμα.
Σύμπαν, δεν είναι «όλα όσα υπάρχουν», αλλά «όλα τα κτιστά που υπάρχουν». Ο Θεός δεν μπορεί να συγκαταριθμηθεί με οτιδήποτε κτιστό, γιατί ως Άκτιστος είναι «το απολύτως άλλο», και η ουσία Του δεν έχει τίποτα το κοινό με το Σύμπαν. Συνεπώς είναι λάθος και η πρότασή σου αυτή.
Γράφεις: "Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην αναρωτηθούμε τι είναι αυτό που περιέχει τον θεό". Και εάν μιλούσαμε για Παγανιστικό ή αιρετικό ενδοσυμπαντικό «θεό», μια τέτοια ερώτηση θα ήταν χρήσιμη, για να αποδείξει το άτοπο της πίστης σε μια τέτοια «θεότητα». Όταν όμως μιλάμε για τον Θεό της Ορθόδοξης Εκκλησίας, μια τέτοια ερώτηση είναι όχι μόνο παράλογη, αλλά και γελοία.
1. Εάν κάποιος κάνει αυτή την ερώτηση για να αποδείξει ότι δεν είναι δυνατόν ο (Χριστιανικός) Θεός να υπάρχει, επειδή θα έπρεπε να περιέχεται σε «κάτι», εκ των πραγμάτων αποδεικνύεται παράλογος. Γιατί ο ίδιος ο άνθρωπος αποδέχεται ότι το Σύμπαν (δηλαδή όλα τα κτιστά που υπάρχουν), είναι υπαρκτό, έστω και αν δεν περιέχεται σε κάτι άλλο! Πώς στη μία περίπτωση ο Θεός δεν θα μπορούσε, ενώ το σύμπαν θα μπορούσε;
2. Ο Θεός των Χριστιανών, είναι ΕΞ ΟΡΙΣΜΟΥ το απόλυτα άπειρο. Το να ρωτάει λοιπόν κάποιος: «Μέσα σε τι βρίσκεται το απόλυτα άπειρο», είναι από μόνο του ένας παραλογισμός.
3. Το να αναζητάει κάποιος «κάτι» μέσα στο οποίο πρέπει να βρίσκεται Αυτός που εξ ορισμού έπλασε όλα τα κτιστά που υπάρχουν, μοιάζει σαν να αναζητάει το πρώτο τυπογραφημένο κείμενο ΠΡΙΝ ανακαλυφθεί η τυπογραφία! Και σαν να προσπαθεί να μας πείσει, ότι αυτός που έπλασε τον χωροχρόνο, έχει ανάγκη από τον χωροχρόνο για να υπάρξει!
Εάν λοιπόν φίλε μου, απευθύνεσαι σε Παγανιστικό «θεό» ή στον «θεό» των Μαρτύρων του Ιεχωβά που τον θεωρούν «ενδοσυμπαντικό», καλώς ρωτάς. Αν όμως απευθύνεσαι (και απευθύνεσαι) σε Ορθόδοξους Χριστιανούς, τότε μάλλον πρέπει να σκέφτεσαι περισσότερο πριν γράψεις περί Θεού κάτι.
Αθεϊστής
Αν ο Θεός ή η θεολογία εξαιρεί την ύπαρξή του από το Σύμπαν τότε δεν έχουμε κανέναν τρόπο να υποθέσουμε την παραμικρή εμπλοκή του σε οτιδήποτε.
Χριστιανός
Αυτό το σκέφτηκες πολύ όταν το έγραφες;
Εάν δηλαδή εξαιρέσουμε την ύπαρξη ενός προγραμματιστή του υπολογιστή μας, (δημιουργός), από τον υπολογιστή και από το πρόγραμμα που κατασκεύασε, (δημιούργημα), τότε (κατά τη γνώμη σου πάντα), άραγε αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να υποθέσουμε την εμπλοκή του προγραμματιστή σε οτιδήποτε σχετικό με τον υπολογιστή και με το πρόγραμμα που κατασκεύασε;
Το θεωρείς αυτό που λες «ορθολογισμό»;
3. Ασχολείται η Εκκλησία με την κτίση ή με τον Κτίστη;
Αθεϊστής
Ποιος έδωσε την άδεια στην Εκκλησία να ανακατεύεται με τη δημιουργία του κόσμου; Θα αναθέτατε ποτέ σε έναν υδραυλικό να θεραπεύσει το παιδί σας;
Όχι θα απαντούσατε στη δεύτερη ερώτηση. Στην πρώτη όμως θα λέγατε πως μόνη της η εκκλησία πήρε την πρωτοβουλία, να μας εξηγήσει πως δημιουργήθηκε ο κόσμος.
Εμείς φταίμε που τους δώσαμε το δικαίωμα ή καλύτερα, αυτοί που περιμένουν τον παπά της ενορίας να τους εξηγήσει τα αστροφυσικά μυστήρια (η εκκλησία αναλαμβάνει να μας εξηγήσει τον κόσμο με το κατέχον διανοητικό της επίπεδο).
Χριστιανός
Ουδέποτε η Εκκλησία κάθισε να κάνει επιστημονικό μάθημα για θέματα επιστήμης, (έστω και αν η Γένεση εξ αποκαλύψεως γράφει σωστά τη σειρά της δημιουργίας). Μόνο παρεμπιπτώντος αναφέρονται στη Γένεση αυτά τα ζητήματα, όχι υπό μορφήν εγκυκλοπαίδειας, αλλά για να δείξουν ότι ΚΑΠΟΙΟΣ έπλασε τον κόσμο. Και φυσικά εφ' όσον αναφέρονται σε αληθινά ζητήματα, είναι και σωστά επιστημονικά. Εσύ όμως, ΨΕΥΔΩΣ ισχυρίζεσαι ότι η Εκκλησία ";ανέλαβε τον άχαρο ρόλο να μας εξηγεί τον κόσμο";. Αντιθέτως, η Εκκλησία μας γνωρίζει τον Θεό και όχι τον κόσμο. Μήπως μπορείς να μας πεις σε ποια Οικουμενική Σύνοδο η Εκκλησία δογμάτισε για τον κόσμο; Αν όχι, είσαι υποχρεωμένος να αναιρέσεις αυτά που έγραψες ως εσφαλμένη παραπληροφόρηση.
Τον Ορθόδοξο Χριστιανό τον δεσμεύουν ΜΟΝΟ οι αποφάσεις των Οικουμενικών (ή Πανορθόδοξων Συνόδων). Και αυτές δογματίζουν ΜΟΝΟ σε Θεολογικά θέματα. Ούτε σε θέματα επιστήμης, ούτε σε θέματα ερμηνείας εκπλήρωσης προφητειών δεσμευόμαστε.
Αθεϊστής
Αν θέλετε την χρήση επιστημονικών αποδείξεων για τις απόψεις σας, πολύ καλά. Αλλά δεν θα σας επιτραπεί η κατά βούληση περικοπή - παρερμηνεία και η σύμφωνα με τις πεποιθήσεις σας χρήση υλικού που δεν συνάδει στο σύνολο του με αυτές, κάτι που κάνετε πολύ καλά με τα Ιερά σας κείμενα.
Έτσι παραφράζετε τα βιβλία σας και τα βιβλία μας για να φτιάξετε μια λογικοφανή σχεδία που επάνω της επιπλέουν και επιβιώνουν οι ιδεοληψίες των θρησκευτικών σας απόψεων και το βουνό της θειστικής σας εικοτολογίας.
Χριστιανός 1. Τι ακριβώς κάνουμε με τα Ιερά μας Κείμενα; Μπορεί να δοθεί ένα ξεκάθαρο παράδειγμα, εκτός από γενικολογίες;
2. Ποιος είναι ο αρμόδιος να προσδιορίσει το ποια είναι η παρερμηνεία και ποια η σωστή ερμηνεία;
3. Τη διαφορά «παρερμηνείας» ή «ορθής ερμηνείας» σε Ιερά Κείμενα επιστημονικού ενδιαφέροντος, την κρίνει «κάποιος», ή η επιστημονική πραγματικότητα, όπως προκύπτει από την επιστήμη;
4. Για ποιες ακριβώς «περικοπές» από τα Ιερά Κείμενα μιλάς;
5. Για ποιο ακριβώς «σύνολο» μιλάς, όταν αναφέρεσαι στα Ιερά Κείμενα; Έχεις υπ' όψιν σου άραγε, ποιο είναι αυτό για την κάθε θρησκεία, και ειδικότερα για εμάς τους Ορθοδόξους;
6. Μήπως βάζετε όλες τις «ποιότητες» και όλες τις αρμοδιότητες των Ιερών Κειμένων, σε μία μόνο κατηγορία; Μήπως δεν κάνετε διάκριση Θεολογικού, Ιστορικού, Επιστημονικού, Ποιητικού ή Προφητικού κειμένου; Μήπως δεν κατανοείτε τη διαφορά μεταξύ Θεολογικού κειμένου (του οποίου η ερμηνεία δεν μπορεί να αλλάξει), και επιστημονικού κειμένου (του οποίου η ερμηνεία είναι ελεύθερη κατά την Ορθόδοξη πίστη); Μήπως δεν κάνετε διάκριση μεταξύ των διαφορετικών προϋποθέσεων ερμηνείας και αντίληψης των Ιερών Κειμένων, που έχει κάθε θρησκεία, και θέλετε να μας αντιμετωπίσετε ως ...; Προτεστάντες, που πιστεύουν στην κατά κείμενο Θεοπνευστία της Αγίας Γραφής; Κάτι τέτοιο όμως το είχα ξεκαθαρίσει από την αρχή ότι θα ήταν λάθος!
7. Μήπως τελικά, αυτό που γράφετε εδώ, έχει σχέση με αυτό που ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ είχε προβλέψει άλλος φίλος στη συζήτησή μας, περί των Αθεϊστών, όταν συζητούν με πιστούς, όταν έγραφε: «Οι άθεοι απαντούν αρνούμενοι ουσιαστικά στους θρήσκους να κάνουν επιλογή των κειμένων που στηρίζουν την άποψη τους και παραθέτοντας τους πιο ";οπισθοδρομικούς"; θεολόγους»; Μήπως;
Γιατί τόση αοριστία; Μήπως επειδή δεν έχετε εμβαθύνει καθόλου στο θέμα με το οποίο καταπιαστήκατε να συζητήσετε;
Όταν λέμε εμείς ότι η Αγία Γραφή είναι Θεόπνευστη, δεν εννοούμε ότι είναι Θεόπνευστο κάθε της γράμμα. Εννοούμε ότι ΠΕΡΙΕΧΕΙ Θεία αποκάλυψη. Τίποτα περισσότερο.
Μάλιστα, ακόμα και αυτή η Θεία αποκάλυψη, έχουμε πάντοτε υπ' όψιν μας, ότι υπόκειται στα σφάλματα των συγγραφέων της, των αντιγραφέων της, των ακροατών της, και των ερμηνευτών της! Γι' αυτό και η ΕΞΩΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ερμηνεία της, είναι για εμάς απαράδεκτη. Γιατί η Αγία Γραφή είναι ένα σύνολο συγγραμμάτων ΕΤΕΡΟΚΛΗΤΩΝ συγγραφέων, (πολλών από αυτούς αγνώστων σ' εμάς), από πλήθος κοινωνικές ομάδες, που απλώνονται σε ένα χρονικό φάσμα 1.500 ετών τουλάχιστον. Και όλοι αυτοί, έχουν να πουν κάτι ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΘΕΟΝ ΕΜΠΕΙΡΙΑ.
Το κοινό όλων αυτών, είναι ότι ανήκουν σε μία ομάδα: Στους πιστούς του αληθινού Θεού. Και η Αγία Γραφή, δεν είναι τίποτα περισσότερο, από την καταγραφή της διαχρονικής εμπειρίας, ανθρώπων που γνώρισαν τον Θεό, ή που αγωνίσθηκαν να τον γνωρίσουν.
Από τη στιγμή που η Αγία Γραφή γίνει αντιληπτή υπό αυτό το φως, αυτομάτως γίνεται κατανοητό, και το ότι για να ερμηνευθεί σωστά η εμπειρία όλων αυτών, πρέπει να τη δει κάποιος κάτω από τις προϋποθέσεις αυτής της ομάδας πιστών. Γι' αυτό και ένας άπιστος, ΠΟΤΕ δεν θα κατανοήσει το πνεύμα των γραμμένων σε αυτή.
Έτσι γίνεται επίσης κατανοητός και ο ρόλος της ίδιας της Αγίας Γραφής, ως ";Λυδίας Λίθου";, βάσει της οποίας ο πιστός ";τσεκάρει"; την προσωπική του εμπειρία στην πορεία του προς τον Θεό. Βλέπει ότι σε όλη την ιστορία, άνθρωποι πριν από αυτόν, είχαν τις ίδιες αυτές εμπειρίες, αγωνίες, επιτυχίες ή πτώσεις. Και έτσι έχει έναν ";οδοδείκτη"; της πορείας του, ως τη στιγμή που θα φθάσει στο σημείο να επικοινωνήσει ΑΜΕΣΑ με τον Θεό, οπότε θα πάψει να έχει ανάγκη αυτού του ";λυχναριού";, μπροστά στο φως του Φωτισμού του από τον Θεό, όταν θα αρχίσει να μιλάει ζωντανά το Άγιο Πνεύμα στην καρδιά του.
";έχομεν βεβαιότερον τον προφητικόν λόγον, ω καλώς ποιείτε προσέχοντες ως λύχνω φαίνοντι εν αυχμηρω τόπω, έως ου ημέρα διαυγάση και φωσφόρος ανατείλη εν ταις καρδίαις υμών"; (Β΄ Πέτρου 1/α: 19).
Από τη στιγμή που η Εκκλησία μας παρέδωσε την Αγία Γραφή ΥΠΟ ΤΗ ΜΟΡΦΗ ΠΟΥ ΜΑΣ ΤΗΝ ΠΑΡΕΔΩΣΕ, έστω και αν στους αιώνες εισέδυσαν αλλαγές ή λάθη ή προσθήκες, σημαίνει ότι αυτό που μας παραδόθηκε, αποτελεί ΓΝΗΣΙΑ έκφραση της κατά Θεόν πορείας της Εκκλησίας. Σημαίνει επίσης, ότι η Εκκλησία που το θεώρησε ";γνήσια καταγραφή";, συγκρίνοντας τα βιβλία που επελέγησαν, με την Παράδοσή της, είναι και η αρμόδια να μας πει, με ποιο τρόπο πρέπει να κατανοήσουμε τα γραφόμενα σε αυτή, με δεδομένη την αδιάσπαστη κατά Θεόν εμπειρία των αγίων.
Ακόμα και αν κάποιος έβαλε ένα απόσπασμα που δεν υπήρχε πριν, αν είναι σωστό, και εκφράζει την κατά Θεόν παράδοση της Εκκλησίας, είναι δικό μας! Αρκεί να κινείται πάντα στα πλαίσια της ΔΟΓΜΑΤΙΣΜΕΝΗΣ από την Εκκλησία παράδοσης.
Η Εκκλησία δεν είναι απολίθωμα του παρελθόντος. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός, που ";αναπνέει"; εν Αγίω Πνεύματι σε όλους τους αιώνες, και σε όλους τους αιώνες έχει να επιδείξει ανθρώπους που βίωσαν την προσωπική σχέση με τον Θεό. Γι' αυτό και οι άνθρωποι αυτοί, είναι οι αρμόδιοι να μας εξηγήσουν αυτή την καταγεγραμμένη ερμηνεία.
Αθεϊστής
Πάμε στο φαινόμενο του ";αόρατου κηπουρού";:
Η παραβολή του Αόρατου Κηπουρού, είναι μια παραβολή διασκευασμένη από μια ιστορία που αφηγήθηκε ο John Wisdom στο άρθρο του: Gods (Θεοί). Την αναφέρουμε εδώ πληροφοριακά, σε μετάφραση Simon Davis αποσπάσματος από το Theology and Falsification του Antony Flew (1950):
Μια φορά και ένα καιρό ήταν δύο εξερεύνητές που έφτασαν σε ένα ξέφωτο μέσα στη ζούγκλα. Στο ξέφωτο υπήρχαν πολλά λουλούδια και αγριόχορτα. Ο ένας εξερευνητής λέει:
";Κάποιος κηπουρός θα πρέπει να φροντίζει αυτόν τον κήπο";. Ο άλλος διαφωνεί: ";Δεν υπάρχει κηπουρός.";
Αποφασίζουν να στήσουν σκηνές και να κρατήσουν σκοπιά. Κηπουρός δεν φαίνεται πουθενά. ";Ίσως είναι ένας αόρατος κηπουρός."; Στήνουν λοιπόν ηλεκτροφόρο συρματόπλεγμα γύρω από τον κήπο. Κάνουν περιπολίες με κυνηγόσκυλα. (Θυμούνται τον Αόρατο Άνδρα του H. G. Wells ο οποίος είχε φωνή και οσμή.) Αλλά κανένας ήχος δεν υποδηλώνει ότι κάποιος εισβολέας έπαθε ηλεκτροσόκ. Καμμία μετακίνηση στο συρματόπλεγμα δεν προδίδει κάποιον αόρατο αναρριχητή. Τα κυνηγόσκυλα ποτέ δεν γαυγίζουν.
Ωσόσο, ο Πιστός εξακολουθεί να μην πείθεται. ";Μα υπάρχει ένας κηπουρός, αόρατος, ακαθόριστος, άυλος, απρόσβλητος από το ηλεκτροσόκ, άοσμος και βουβός, ένας κηπουρός που έρχεται κρυφά για να φροντίσει τον κήπο που αγαπά."; Στο τέλος o Σκεπτικιστής του λέει με απογοήτευση: ";Μα τι έχει μείνει από τον αρχικό σου ισχυρισμό; Σε τι διαφέρει αυτός ο αόρατος, ακαθόριστός, άφαντος, ασύλληπτος κηπουρός από έναν φανταστικό κηπουρό ή και από έναν ανύπαρκτο κηπουρό;"
Χριστιανός Τα περί ";αόρατου κηπουρού";, μοιάζουν με τις σοφιστείες του Καρλ Σαγκάν για τον ";δράκο στο γκαράζ";, (αλλά σε πιο λάιτ έκδοση). Και σε παρόμοια αποτυχημένες παραδείγματα, δίνεται απάντηση στο άρθρο του παρόντος δεσμού.
Κατά την Ορθόδοξη Θεολογία, εκτός από τις 6 ΓΡΑΜΜΙΚΕΣ Δημιουργικές ημέρες, υπάρχουν και ΔΥΟ ΣΤΑΥΡΙΚΕΣ, που τέμνουν τις 6 πρώτες και συνυπάρχουν κατά κάποιον τρόπο με αυτές. Η έννοια του γραμμικού χρόνου είναι από την εποχή του Χριστού «καταλυμένη» για την Ορθόδοξη Θεολογία. Με την ενανθρώπιση του Χριστού, εισήλθε (και πάλι) στον κόσμο η 7η ημέρα της Κατάπαυσης του Θεού, από την οποία έπεσαν οι πρωτόπλαστοι στην 6η ημέρα, στην οποία ζουν οι πτωτικοί άνθρωποι.
Η 7η ημέρα κατάπαυσης, (αυτή που στην Εκκλησία ονομάζουμε «Λειτουργικό χρόνο»), είναι η ημέρα των Αγίων, ή τα «Έσχατα», στα οποία μετέχουν ΑΠΟ ΤΩΡΑ οι άγιοι που ενώνονται με τον Θεό, δηλαδή όσοι βρίσκονται στον Φωτισμό ή στη Θέωση, και υπερβαίνουν δι' αυτής της ένωσης, τον κτιστό κόσμο, από την εποχή του Χριστού και μετά.
Οι πτωτικοί άνθρωποι λοιπόν, (όσοι δεν έφθασαν ακόμα στο Φωτισμό ή τη Θέωση), και δεν επικοινωνούν ΑΜΕΣΑ με τον Θεό, ανήκουν στην 6η Δημιουργική ημέρα. Οι Φωτιζόμενοι και οι Θεούμενοι, ανήκουν στην 7η Δημιουργική Ημέρα της Κατάπαυσης, είτε ακόμα ζώντες, είτε αποθνήσκοντες, και περιμένουν την ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ εσχάτη ημέρα, την 8η, που είναι η ημέρα της Αναστάσεως, και κείται παράλληλα με την 7η, με μόνη διαφορά ότι σε αυτή την 8η εισέρχεται όλη η κτίση, με τα αναστημένα σώματα, και όχι μόνο οι άγιοι, όπως συμβαίνει με την 7η.
Όπως αντιλαμβάνεστε, για τον Φωτιζόμενο και τον Θεούμενο, ο Θεός δεν είναι «αόρατος κηπουρός», αλλά ΑΙΣΘΗΤΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ, με τον οποίο ο πιστός μιλάει πρόσωπο προς πρόσωπο. Μπορεί βέβαια (εκτάκτως) να επικοινωνήσει με τον Θεό και ένας «καθαιρόμενος», (αυτός δηλαδή που ακόμα δεν έφθασε στην κάθαρση και τον φωτισμό), αλλά η κατάσταση του ανθρώπου από τον Φωτισμό και μετά, είναι πολύ διαφορετική, και στην κατάσταση αυτή διατηρείται ΑΔΙΑΛΕΙΠΤΗ επικοινωνία με τον Θεό, αλλά και έκτακτες εξαγωγές του από τον κτιστό κόσμο, και ένωση με το Άκτιστο.
Αυτά τα γράφω για να δείξω ότι η Ορθοδοξία δεν είναι «θεωρητική ιδεολογία», (όπως διάφορες χριστεπώνυμες αιρέσεις), αλλά ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟ ΒΙΩΜΑ προσωπικής σχέσης με τον ΖΩΝΤΑΝΟ ΘΕΟ, το οποίο μπορεί Ο ΚΑΘΕΝΑΣ να το βιώσει στον εαυτό του. (Και μετά, πώς μπορεί να σε πείσει οποιοσδήποτε άθεος, ότι ο Θεός ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ, είναι ανύπαρκτος;)
Από τη στιγμή που ΟΛΑ ΟΣΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ στηρίζονται σε εμπειρίες, (ακόμα και το επιστημονικό πείραμα εμπειρικά καταγράφεται), το να μιλάμε για Εμπειρίες, δεν νομίζεις ότι είναι ό,τι πιο ΑΛΗΘΙΝΟ, από το να μιλάμε για αόριστες θεωριολογίες, χωρίς εμπειρική επαλήθευση;
Το να πιστεύει κάποιος ότι ο χρόνος δεν είναι κατ' ανάγκην γραμμικός, (όπως διδάσκει η Εκκλησία του Χριστού), δεν είναι και τόσο ";αντιεπιστημονικό"; όσο νομίζουν κάποιοι άθεοι. Οι φυσικοί της παρέας θεωρώ ότι θα μπορούσαν να αναφέρουν αρκετές σύγχρονες φυσικές θεωρίες που αναφέρουν τις χωροχρονικές στρεβλώσεις, τις ";σκουληκότρυπες";, και τα εκτενή ";σύμπαντα"; που θα μπορούσαν να εδράζονται μέσα σε μικρές μαύρες τρύπες ...;
Αθεϊστής
Από την Κβαντική σκοπιά, ο χρόνος δεν περιγράφεται σαν να είναι ένα βέλος (time Arrow) με μια κατεύθυνση αλλά περισσότερο σαν ομόκεντροι κύκλοι στην επιφάνεια του χώρου με τον οποίο διαστέλλονται παράλληλα.
Όπου ο χώρος παρουσιάζει ανωμαλίες εξαιτίας της βαρύτητας που τον στρεβλώνει (κάτι που δημιουργεί οποιοδήποτε σώμα με μάζα) ο χρόνος δεν μπορεί παρά να ακολουθεί και να στρεβλώνεται αναλόγως. Φαινόμενα αδιάστατων μαθηματικών σημείων, σώματα απειρης μάζας, που κρύβονται πίσω από τον χωροχρονικό ορίζοντα συμβάντων τους και ";παραδοξότητες"; έχουμε πληθώρα για να αναφερθούμε.
Η πιο πρόσφατη θεώρηση (Μ) θέλει τον χρόνο να εξελίσσεται στον χώρο έχοντας μια εσωτερική δομή που δεν του επιτρέπει να παράγει ετεροχρονισμούς σε μια από τις μετρήσιμες ροές του, αλλά δεν του απαγορεύει να έχει διαστάσεις παρόμοιες με αυτές του Χώρου που να του επιτρέπουν να εξελίσσεται χωρίς τους απαραίτητους προσδιορισμούς παρελθόντος και μέλλοντος.
Χριστιανός
Ευχαριστώ αγαπητέ Αθεϊστή που με επιβεβαιώνεις με το τελευταίο σου μήνυμα, σε αυτά που έγραψα για τη μη γραμμική αντίληψη του χρόνου, από τη σύγχρονη φυσική.
Ίσως τώρα κάποιοι Αθεϊστές καταλάβουν ότι αυτά που θεωρούν ";αντιεπιστημονικά"; είναι περισσότερο προχωρημένα απ' ό,τι νομίζουν, έστω και αν έχουν ειπωθεί από τη Χριστιανική Εκκλησία πριν από 2000 χρόνια!
Αθεϊστής
Τεκμήριο δεν είναι αυτό που ενδοσυνειδησιακά ";βιώνει"; κάποιος από μας, έκτος αν αποδεδειγμένα διαθέτει αισθητήρια αντίληψης που δεν ανήκουν στο είδος των Homo όπως το ξέρουμε.
Χριστιανός 1. Τι θα πει: «αποδεδειγμένα»; Μπορείς εσύ να αποδείξεις ότι είσαι άνθρωπος, χωρίς να χρησιμοποιήσεις ΟΥΤΕ ΕΝΑ ΑΞΙΩΜΑ; Αν ναι, σε καλώ εδώ δημόσια, να το αποδείξεις.
2. Αντίθετα με αυτό που γράφεις, «το είδος των Homo όπως το ξέρουμε», έχει (τεκμηριωμένα) περιοχές στον εγκέφαλό του, οι οποίες έχουν συσχετισθεί με αυτό που λέμε: «υπερφυσικές εμπειρίες». Μάλιστα έχουν γραφεί (ΑΠΟ ΑΘΕΪΣΤΕΣ!!!) πλήθος βιβλία, που προσπαθούν να μας πουν, ότι επειδή ακριβώς υπάρχουν αυτές οι περιοχές στον εγκέφαλό μας, όλα είναι μόνο στο μυαλό μας! (Άλλη μία χαζή και παράλογη ερμηνεία της εξακριβωμένης ύπαρξης τέτοιων περιοχών στον εγκέφαλό μας). Το ότι λοιπόν υπάρχουν τέτοιες περιοχές στον εγκέφαλό μας, θέτει αυτομάτως τις υπερφυσικές εμπειρίες στα ΦΥΣΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ των Χόμο, και βγάζει τους Αθεϊστές εκτός φυσικής κατάστασης!
3. Ποιος μίλησε ΜΟΝΟ για ενδοσυνειδησιακές καταστάσεις; Όταν κάποια πράγματα συμβαίνουν μπροστά σε περισσότερους του ενός, πώς ερμηνεύεται αυτό; Ομαδική παράκρουση; Ειδικά όταν περισσότεροι του ενός βλέπουν το ίδιο πράγμα; Άραγε είναι ενδοσυνειδησιακή κατάσταση, αυτό που ΒΛΕΠΟΥΝ κάθε χρόνο στα Ιεροσόλυμα χιλιάδες θεατές κάθε φορά, και που καταγράφεται μάλιστα και σε τηλεοπτικό φακό; Ορίστε ένα παράδειγμα τέτοιων «ενδοσυνειδησιακών» (κατ' εσάς) ...; ταινών: http://istologio.org/?p=120
Πώς άραγε διαφεύγουν από τους Αθεϊστές τέτοια ορατά και ξεκάθαρα ντοκουμέντα;
Αθεϊστής
Αν θεωρείτε επιχείρημα το ότι ενδεχομένως ";ακούτε Φωνές"; είναι δικαίωμα σας αναφέρετο. Αλλά για να είναι πειστικό πρέπει να τηρεί μερικές προσυμφωνημένες αρχές. Οι μόνες τέτοιες που αποδεδειγμένα λειτουργούν είναι οι επιστημονικές. Αυτές Θα διέπουν την συζήτηση.
Χριστιανός 1. Πέραν των φωνών, όπως αποδεικνύουν τα προηγούμενα βίντεο -; ντοκουμέντα, υπάρχουν και απτά, αισθητά σημεία.
2. Σε τι δεν είναι πειστική μια φωτιά που ΔΕΝ καίει για παράδειγμα, και που έχει ανάψει τη δική σου λαμπάδα χωρίς να την έχει αγγίξει φλόγα; Και που ενώ καίει το φυτίλι της λαμπάδας δεν καίει τα χέρια σου και τα μαλλιά σου;
3. Ποιες κατά τη γνώμη σας είναι οι επιστημονικές εκείνες αρχές, που πρέπει να διέπουν μια συζήτηση περί του Ακτίστου;
5. Η ενασχόληση της θρησκείας με την επιστήμη, είναι πρόσφατο φαινόμενο;
Αθεϊστής
Η Προσπάθεια των θρησκειών να αποκτήσουν επιστημονικό έρεισμα ξεκίνησε από όταν η επιστήμη ξεπέρασε τις παιδικές της ασθένειες και άρχισε να μας εξηγεί το σύμπαν με μαθηματικά και ενδελεχή διαπίστευση του παρατηρούμενου κόσμου.
Χριστιανός
Εδώ πρόκειται για μια δήλωση εσφαλμένη και αναπόδεικτη, που με την αοριστία της απλώς «βολεύει» τις θεωριολογίες του Αθεϊσμού. Στην πραγματικότητα οι άνθρωποι ΚΑΘΕ εποχής, ανεξαρτήτως πίστεως ή απιστίας, ήταν «παιδιά της εποχής τους». Ανάλογα με την εποχή που έζησαν, ενασχολούντο είτε με τη θρησκεία, είτε με τις τέχνες, είτε με τη φιλοσοφία, είτε με την επιστήμη της εποχής τους.
Η «θρησκεία», δεν είναι κάτι που ήρθε από τον Άρη. Το να μιλάει κάποιος έτσι για τη «θρησκεία», λες και είναι κάτι «ξεχωρισμένο από τον κόσμο», εκτίθεται ως λογικό άλμα για τον εξής απλό λόγο: «Η θρησκεία», δεν είναι κάτι «ζωντανό και νοήμον», ώστε να παίρνει αποφάσεις ανεξάρτητα από τους πιστούς της. Όταν μιλάμε για την ενασχόληση «της θρησκείας», ουσιαστικά μιλάμε για την ενασχόληση ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ ΤΗΣ, είτε του λαού της, είτε της ηγεσίας της, είτε και των δύο. Πρόκειται λοιπόν για ενασχόληση αληθινών ανθρώπων, με όλα τα χαρακτηριστικά που έχουν και οι άλλοι άνθρωποι της εποχής της. Έτσι για παράδειγμα οι θρησκείες της Βαβυλώνας, ακολουθούσαν και παρακολουθούσαν την πορεία της επιστήμης της εποχής τους, και ανάλογα μιλούσαν και έγραφαν και πίστευαν, με όλες τις γνωσεολογικές ελλείψεις της εποχής. Ομοίως οι πιστοί στην αρχαία Ελλάδα, μιλούσαν με βάση την πίστη στους «θεούς» τους, και οι φιλόσοφοι με βάση τις αρχές της ισχύουσας φιλοσοφίας. Ομοίως ο άγιος Βασίλειος μιλούσε με βάση το γνωστικό υπόβαθρο της επιστήμης της εποχής του, ομοίως και οι σημερινοί Χριστιανοί, μιλάμε με βάση το σύγχρονο γνωστικό υπόβαθρο.
Θέλω να πω, ότι αυτή η φράση που έγραψε ο Αθεϊστής, ότι: «Η Προσπάθεια των θρησκειών να αποκτήσουν επιστημονικό έρεισμα ξεκίνησε από όταν η επιστήμη ξεπέρασε τις παιδικές της ασθένειες και άρχισε να μας εξηγεί το σύμπαν με μαθηματικά και ενδελεχή διαπίστευση του παρατηρούμενου κόσμου», είναι εντελώς εσφαλμένη και απαράδεκτη, γιατί η «θρησκεία» ποτέ δεν «άρχισε» να προσπαθεί να αποκτήσει επιστημονικό έρεισμα, γιατί ΠΑΝΤΟΤΕ, όσο υπάρχουν άνθρωποι, οι άνθρωποι κάθε εποχής, κινούνται στα επιστημονικά (ή φιλοσοφικά, ή θρησκευτικά, κλπ) ρεύματα της εποχής τους. Και αυτό ισχύει και για την αθεϊστική θρησκεία κάθε εποχής. Και το ίδιο έκανε και στην εποχή μας, όπως έκανε και η θρησκεία του αθεϊσμού, προσπαθώντας να προσεταιριστεί (αποτυχημένα φυσικά), τις επιστήμες, ως δήθεν δικό της κτήμα.
Η φράση αυτή που τόσο ανορθολογικά εξαπολύθηκε, σκοπό είχε να δώσει ΑΥΘΑΙΡΕΤΑ και εσφαλμένα, μία αίσθηση «υστεροβουλίας» και «αποξένωσης» εναντίον της «θρησκείας». Με αυτή τη φράση ο θρησκευόμενος άθεος που την έγραψε, θέλησε (ανεπιτυχώς όμως), να αντιδιαστείλει τη δική του αθεϊστική θρησκεία από τον αόριστο αυτό όρο «θρησκεία», και ταυτιστεί με την επιστήμη, την οποία φυσικά η αθεϊστική θρησκεία δεν εκφράζει σε καμία περίπτωση, όπως δεν την εκφράζει καμία ιδεολογία.
Η επιστήμη είναι αυτό που είναι, ανεξαρτήτως ιδεολογικής κατεύθυνσης του καθενός. Είναι κτήμα όλης της ανθρωπότητας, και ανήκει τόσο στους πιστούς, όσο και στους μη πιστούς. Και οι επιστήμονες ανήκουν και στις δύο αυτές κατηγορίες θρησκευομένων.
Ξέρω ότι το ";ψειρίζω";, όμως ";δεν θα αφήσουμε τους άθεους, να χρησιμοποιούν πονηρές εκφράσεις, για να αποπροσανατολίζουν τη συζήτηση";. Η συζήτηση θα γίνει επί ίσοις όροις, και οι άθεοι θα έχουν τη θέση που αρμόζει σε αυτή, ως μία ακόμα θρησκεία.
Αθεϊστής
Τα μοντέλα του σύμπαντος που οργάνωσε σε λογικά πλαίσια ο Newton αποτέλεσαν το πραγματικό έναυσμα μιας κολοσσιαίας και δραστήριας έρευνας (που βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη) για την περιγραφή του φυσικού κόσμου.
Ο αρχικά απλοϊκός τρόπος που οι θρησκευτικές - θεολογικές τάσεις εκμοντερνισμού της δογματικής πίστης προσπάθησαν να ενσωματώσουν τις νέες ανακαλύψεις των επιστημών έχει εξελιχθεί παράλληλα, καθώς έπρεπε να εισαχθούν Καινά Δαιμόνια στο δόγμα. Ένα δόγμα που κόστισε στην ανθρωπότητα τους αιώνες του σκοταδισμού.
Χριστιανός
Φίλε Αθεϊστή έγραψες: «Ο αρχικά απλοϊκός τρόπος που οι θρησκευτικές - θεολογικές τάσεις εκμοντερνισμού της δογματικής πίστης προσπάθησαν να ενσωματώσουν τις νέες ανακαλύψεις των επιστημών έχει εξελιχθεί παράλληλα».
Εδώ θα συμφωνήσω, και θα συμπληρώσω ότι ενώ οι θεολογικές τάσεις εκμοντερνίσθηκαν ταχύτατα, αντιθέτως οι εκπρόσωποι του αθεϊσμού, διατήρησαν τη θρησκεία τους σε εντελώς απλοϊκές βάσεις, πραγματικά αστείες για την ορθή σκέψη της εποχής μας. Η θρησκεία του Αθεϊσμού παρέμεινε κολλημένη σε ξεπερασμένα ιδεολογήματα των τριών περασμένων αιώνων, εκ των οποίων τα περισσότερα ήταν ΗΔΗ απαντημένα από τη Χριστιανική Εκκλησία από την πρώτη στιγμή, αλλά οι εκπρόσωποι του Αθεϊσμού ποτέ δεν τα διάβασαν. (Π.χ., το αφελές ψευδοδίλημμα: «Ο Θεός είναι μέσα ή έξω από το σύμπαν;» είναι απαντημένο ήδη προ Χριστού στην Παλαιά Διαθήκη!) Και μερικά επιχειρήματα εξ αυτών που γεννήθηκαν ως νεότερες σκέψεις, απαντήθηκαν άμεσα από την Εκκλησία, γιατί εμπεριείχαν εξ αρχής το στοιχείο του ανορθολογισμού και της αοριστίας, ταυτίζοντας ανόμοια, και αγνοώντας πλήρως τις αληθινές θέσεις της Εκκλησίας.
Έγραψες επίσης:
«Ο αρχικά απλοϊκός τρόπος που οι θρησκευτικές - θεολογικές τάσεις εκμοντερνισμού της δογματικής πίστης προσπάθησαν να ενσωματώσουν τις νέες ανακαλύψεις των επιστημών έχει εξελιχθεί παράλληλα, καθώς έπρεπε να εισαχθούν Καινά Δαιμόνια στο δόγμα»
Απάντηση:
Μία ακόμα ΑΝΥΠΟΣΤΑΤΗ και ΑΝΑΛΗΘΗΣ δήλωση, τουλάχιστον όσον αφορά την Ορθόδοξη Εκκλησία. Αν ο γράφων μιλούσε για άλλη θρησκεία, όφειλε να την προσδιορίσει, γιατί εξ αρχής παρακαλέσαμε (ΤΡΕΙΣ συζητητές αυτής της συζήτησης), να γίνεται σαφής αναφορά σε ποιον αναφέρεται το κάθε τι. Πιθανόν αυτό να ισχύει για κάποιες θρησκείες. Όχι όμως για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Και το να γράφει κάποιος με τέτοια αοριστία, δεν βοηθάει το επίπεδο της συζήτησης.
Όσον αφορά λοιπόν την Ορθόδοξη Εκκλησία, ποτέ δεν προσπάθησε να εισάγει «Καινά Δαιμόνια στο δόγμα», καθώς ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΔΟΓΜΑΤΙΖΕΙ ΓΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. Στα δε Θεολογικά ζητήματα, και πάλι ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΝΑ ΕΙΣΑΧΘΟΥΝ ΝΕΑ ΔΟΓΜΑΤΑ, παρά μόνο να διατυπωθούν ΤΑ ΗΔΗ ΥΠΑΡΧΟΝΤΑ δόγματα, με μεγαλύτερη λεπτομέρεια. Απαγορεύεται να γίνει οποιαδήποτε δογματική αλλαγή στην Εκκλησία, επί ποινή ΑΝΑΘΕΜΑΤΟΣ, και γι' αυτό φυσικά η Ορθόδοξη Εκκλησία αναθεμάτισε τη Δυτική, όταν τη τελευταία εισήγαγε καινά δόγματα, και δημιουργήθηκε στη Δύση ο Παπισμός. Και για να στηρίζω αυτά που γράφω, είναι σαφής η απαγόρευση της Αγίας Γραφής, στο να αλλάξει οτιδήποτε από το Ευαγγέλιο: «Και ΑΝ εμείς οι ίδιοι, ή άγγελος από τον ουρανό σας κηρύξει άλλο Ευαγγέλιο από αυτό που ήδη σας κηρύξαμε, και ήδη παραλάβατε, ας είναι ανάθεμα» (Γαλάτας 1: 8-9).
Θα παρακαλέσω λοιπόν για πολλοστή φορά, σε μετέπειτα μηνύματα, να μην υπάρχει αυτή η σύγχυση και αοριστία, και να μη γίνονται τέτοιες γενικεύσεις και λογικά άλματα, αφ' ενός για να υπάρχει ένα επίπεδο στη συζήτηση, αφ' ετέρου για να μην αναγκάζομαι να γράφω «σεντόνια» αναιρώντας τόσες πολλές ανορθολογικές δηλώσεις από την πλευρά των αθεϊστών. Τουλάχιστον εμείς, δεν είμαστε διατεθειμένοι να επιτρέψουμε στη συζήτηση να γράφονται τέτοια πράγματα, χωρίς να εκθέσουμε τον ανορθολογισμό της σκέψης του αθεϊσμού μέχρι κεραίας.
Έγραψε επίσης φίλε Αθεϊστή: «Ενα δόγμα που κόστισε στην ανθρωπότητα τους αιώνες του σκοταδισμού».
Απαντώ:
Καλή ως «λογοτεχνική» έκφραση, αλλά στερούμενη κάθε λογικού νοήματος. (Παρεμπιπτώντος, κάποιοι θεωρητικοί φιλόσοφοι του Αθεϊσμού, τιμήθηκαν με βραβεία ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ και όχι φυσικά επιστημών ή φιλοσοφίας, κάτι που αντί να κάνει κάποιον άθεο εδώ μέσα να καμαρώνει στο μπλογκ του, θα έπρεπε να τον κάνει να κλαίει, γιατί δείχνει ποια ήταν η πραγματική τους αξία ως προς τη φιλοσοφία και την επιστήμη ...;).
Επανερχόμενος λοιπόν στην επίμαχη φράση, άραγε, για ποιο «δόγμα» μιλάει ο Αθεϊστής; Ποιας θρησκείας; Πάντως, όχι για της αληθινής Εκκλησίας του Κυρίου, της Ορθόδοξης. Γιατί ΟΥΔΕΠΟΤΕ στην Ορθόδοξη Ανατολή υπήρξαν «αιώνες σκοταδισμού». Στην Παπική Δύση, ναι, υπήρξαν! Όχι όμως στην Ορθοδοξία! Για παράδειγμα, η ίδια η Αναγέννηση, ξεκίνησε από Ρωμιούς επιστήμονες που κατέφυγαν (λόγω των Οθωμανών), σε περιοχές της Ιταλίας (Φλωρεντία κλπ), και μετέφεραν εκεί, στο σκοτεινό μεσαιωνικό περιβάλλον της Δύσης, τις επιστήμες της Ορθόδοξης Ανατολής. Και για να μη γράφουμε κι εμείς οι πιστοί αοριστίες, όπως ορισμένοι άθεοι, ορίστε ένας κατάλογος ενδεικτικός, Ρωμιών επιστημόνων, που δείχνουν την αδιάσπαστη συνέχεια της Επιστήμης στη Ρωμανία, ΠΡΙΝ από την Αναγέννηση.
Αθεϊστής
Το μοντέρνο πρόσωπο του θεϊσμού της δύσης δεν πρέπει να γίνεται αυλαία που αποκρύπτει την ιστορική του διαπλοκή με τις μεθόδους φόβου και πραγματικής τρομοκρατίας που διαπότισε και δια μέσου αυτών, κράτησε υπό τον έλεγχο της τους λαούς.
Όταν υπάρχουν, ιερατικά ή απολύτως λογοκριμένα, πανεπιστήμια στον κόσμο σήμερα που διδάσκουν θεοκρατικές αντιλήψεις ως πραγματιστικές, τότε δεν είμαστε σε θέση να μιλάμε για ελευθερία και αλήθεια παρά μόνον για μαζική παραγωγή τυποποιημένων αποδεκτών της θρησκευτικής ";Αλήθειας";.
Παρατηρώντας την εξέλιξη της εδώ συζήτησης μας γεννιέται ένα συναίσθημα απελπισίας ,καθώς φαίνεται ότι οι γέφυρες λογικής με τις οποίες προσπαθούμε να προσεγγίσουμε το ορμέμφυτο του ";Διερωτώμενου Ανθρώπου"; είναι πλήρως εκθεμελιωμένες. Δε ξέρουμε κατά πόσον έχει νόημα η παράθεση των όποιων απόψεων, εμπεριστατωμένων ή εμπειρικών ή και καθαρά ιδεαλιστικών, όταν η αντίπερα όχθη μοιάζει τόσο μακρινή και απρόσιτη. Οι νησίδες που μοιάζουν να θέλουν να διαβούν το ποτάμι που μας χωρίζει, είναι περισσότερο οχυρωματικά έργα του ";αντιπάλου"; παρά εξυφάνσεις της φύση ανθρώπινης περιέργειας.
Χριστιανός
Γιατί τόση γενίκευση, όταν είχαμε ήδη εξ αρχής διευκρινίσει, ότι θα έπρεπε να ξεκαθαρίσει ο κάθε γράφων, για ποιον ακριβώς μιλάει; Ως εδώ όμως, ο αναγνώστης ήδη σχηματίζει μια εσφαλμένη γενικευμένη εικόνα για ΣΥΛΛΗΒΔΗΝ τις θρησκείες «του κόσμου».
Εάν εμείς οι πιστοί ακολουθούσαμε αυτό το παράδειγμα γενίκευσης, με στόχο να κατηγορήσουμε την Αθεϊστική θρησκεία, σε επίπεδο επιστημών, θα δημοσιεύαμε εδώ ντοκουμέντα από επιθέσεις της αθεϊστικής θρησκείας εναντίον της επιστήμης, όταν η επιστήμη έθιγε τα δόγματα του Αθεϊσμού. Τέτοια είναι τα ακόλουθα ντοκουμέντα που παρατίθενται στο σχετικό μας άρθρο.
Το ίδιο θα μπορούσαμε να κάνουμε δίνοντας στοιχεία εναντίον Αθεϊστών που (όπως έκαναν στο παρελθόν Παπικοί και Προτεστάντες), ΔΙΩΞΑΝ (και ακόμα διώκουν) τους πιστούς σε κάποιον Θεό, μάλιστα ακόμα και τους πιστούς της αληθινής Εκκλησίας του Θεού. Για παράδειγμα, δείτε τα εξής ντοκουμέντα στους ακόλουθους δεσμούς, για τον διωγμό που υπέστησαν ΑΠΟ ΑΘΕΪΣΤΕΣ οι Χριστιανοί στη Ρωσία και στη Ρουμανία.
Φυσικά εμείς το κάνουμε αυτό εδώ, μόνο ως ένδειξη ότι τόσο στους πιστούς κάποιου θεού, όσο και στη θρησκεία του Αθεϊσμού, ΠΑΝΤΑ θα υπάρχουν άνθρωποι που θα πολεμούν την επιστήμη, και αυτοί ΔΕΝ είναι ενδεικτικοί όλων των πιστών, ή όλων των Αθέων. Δεν το κάνουμε για να κατηγορήσουμε γενικά ΟΛΟΥΣ τους άθεους ως «αντιεπιστημονικούς», όπως κάνουν οι άθεοι με τους πιστούς! Τέτοιο ανορθολογισμό η αληθινή πίστη του Χριστού ΔΕΝ τον εφαρμόζει για δημιουργία εντυπώσεων. Αλλά αποδεχόμαστε, ότι τόσο οι θρησκευτές του Αθεϊσμού, όσο και οι θρησκευτές κάποιου θεού, είναι δυνατόν να είναι είτε μεγάλοι επιστήμονες, είτε σκοταδιστές που διώκουν την επιστήμη και δολοφονούν τους λαούς του κόσμου για να επιβάλλουν τη θρησκεία τους.
Εδώ τελειώνοντας, θα «υιοθετήσω» για κάποιους συνομιλητές μου, τα λόγια του Αθεϊστή που έγραψε:
«Παρατηρώντας την εξέλιξη της εδώ συζήτησης μας γεννιέται ένα συναίσθημα απελπισίας, καθώς φαίνεται ότι οι γέφυρες λογικής με τις οποίες προσπαθούμε να προσεγγίσουμε το ορμέμφυτο του ";Διερωτώμενου Ανθρώπου"; είναι πλήρως εκθεμελιωμένες ...; η αντίπερα όχθη μοιάζει τόσο μακρινή και απρόσιτη. Οι νησίδες που μοιάζουν να θέλουν να διαβούν το ποτάμι που μας χωρίζει, είναι περισσότερο οχυρωματικά έργα του ";αντιπάλου"; παρά εξυφάνσεις της φύση ανθρώπινης περιέργειας».
Αθεϊστής
Η όψιμη ενασχόληση των θεολόγων με την εκλαϊκευμένη επιστήμη είναι κάτι που μάλλον δεν έχει στόχο την ενημέρωση για την τρέχουσα περιγραφή του κόσμου, αλλά την εξεύρεση αδυναμιών και αναπάντητων ερωτημάτων.
Εκεί στήνεται το τσαντίρι του θεού και διατυμπανίζετε οτι ";νά!!! ιδού ο θεος, εκεί κρυμμένος, που η γνώση σας είναι τυφλή και η επιστήμη σας ΔΕΝ ΞΕΡΕΙ".
Χριστιανός
Έγραψες φίλε Αθεϊστή: «Η όψιμη ενασχόληση των θεολόγων με την εκλαϊκευμένη επιστήμη ...;»
Απαντώ:
Αν και έχω ήδη απαντήσει σε αυτό που προσπαθεί να υπονοήσει εδώ ο γράφων, θα πω κάτι ακόμα: Άραγε, ο άγιος Βασίλειος, ο οποίος έγραψε ό,τι πιο προχωρημένο υπήρχε στην εποχή του (4ο αι. μ.Χ.), ήταν «πρώιμη» ή «όψιμη» απάντηση; Και μόνο τα όσα έγραψε ο άγιος Βασίλειος στην Εξαήμερο, είναι από μόνα τους διάψευση, για τον αθεϊστικό ισχυρισμό, ότι δήθεν «όψιμα» οι Θεολόγοι ασχολούνται με την επιστήμη, δήθεν «για να τα μπαλώσουν». ΑΝΕΚΑΘΕΝ οι πιστοί (τουλάχιστον της αληθινής πίστης, για να μη μιλήσω για τους περισσότερους ανεξαρτήτως θρησκείας), συμβαδίζουν με την επιστήμη της εποχής τους και τη χρησιμοποιούν. Δεν υπάρχει σε αυτό ΤΙΠΟΤΑ ΤΟ ΟΨΙΜΟ. Για να μη μιλήσω καν για τον Ιώβ (Έναν Ασιάτη που έζησε ΠΡΙΝ από τουλάχιστον 3.500 χρόνια), που στο ομώνυμο βιβλίο του της Αγίας Γραφής, καταγράφει ό,τι πιο επιστημονικό υπήρχε στην εποχή του!
Έγραψες λοιπόν φίλε Αθεϊστή:
«Η όψιμη ενασχόληση των θεολόγων με την εκλαϊκευμένη επιστήμη είναι κάτι που μάλλον δεν έχει στόχο την ενημέρωση για την τρέχουσα περιγραφή του κόσμου, αλλά την εξεύρεση αδυναμιών και αναπάντητων ερωτημάτων.
Εκεί στήνεται το τσαντίρι του θεού και διατυμπανίζετε ότι ";να!!! ιδού ο Θεός, εκεί κρυμμένος, που η γνώση σας είναι τυφλή και η επιστήμη σας ΔΕΝ ΞΕΡΕΙ»
Και απαντώ:
1. Άραγε, η Η ΠΡΩΤΗ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ για τη Δημιουργία, η οποία δεν ανήκει ούτε σε άθεους, ούτε σε αιρετικούς, ΑΛΛΑ ΣΕ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ, γιατί δημιουργήθηκε; Για να βρει «κενά» στην επιστήμη; Μια προσεκτική ανάγνωση αυτής της ιστοσελίδας, θα πείσει τον καθένα, πόσο ψευδής και συκοφαντικός είναι ο ανωτέρω ισχυρισμός.
Το ότι κυρίως καυτηριάζονται εκεί ΟΙ ΗΜΕΤΕΡΟΙ και όχι οι Αθεϊστές, δείχνει ότι αυτό που τελικά ενδιαφέρει περισσότερο είναι η ενημέρωση ΠΡΩΤΑ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ, και μετά των άλλων, για τη σωστή διάσταση της επιστήμης, και τη σχέση της με την αληθινή πίστη. Γιατί δεν έχει νόημα να κάνεις υποδείξεις στον γείτονα περί «τάξεως», όταν το δικό σου σπίτι είναι αχούρι. Αλλά πρώτα θα καλέσεις σε τάξη τη δική σου οικογένεια, για να έχεις μετά τα μούτρα να μιλήσεις στο γείτονα για το χάλι της δικής του.
2. Μια προσεκτική ματιά σε αυτή την ιστοσελίδα που γνωρίζετε, θα δείξει ότι σκοπός της, δεν είναι να αναδείξει δήθεν «αναπάντητα ερωτήματα» της επιστήμης. Αντιθέτως! ΜΕΝΕΙ ΣΤΑ ΑΠΑΝΤΗΜΕΝΑ, και αυτά αναδεικνύει, με βάση το πείραμα!
3. Ουδέποτε ο σωστός Χριστιανός θα έλεγε: «να!!! ιδού ο Θεός, εκεί κρυμμένος, που η γνώση σας είναι τυφλή και η επιστήμη σας ΔΕΝ ΞΕΡΕΙ», όπως ισχυρίζεται ο αθεϊστής μπλόγκερ αυτής της συζήτησης. Επειδή για τον αληθινό Χριστιανό, ο Θεός ΔΕΝ ΚΡΥΒΕΤΑΙ μέσα στην κτίση, ώστε να δικαιολογείται η «απουσία» του από ελλείψεις της επιστήμης. Απλούστατα, και τέλεια ακόμα αν ήταν η κατανόηση της κτίσης, και πάλι ο Θεός δεν θα εμφανιζόταν μέσα σε αυτή, ως Άκτιστος, ΑΝΟΜΟΙΟΣ και εντελώς ξένος προς κάθε τι κτιστό.
Ο μοναδικός λόγος που σε αυτή τη συζήτηση εμμένω στις ελλείψεις της επιστήμης, είναι ως ΔΙΑΨΕΥΣΗ στον ισχυρισμό κάποιων Αθεϊστών, ότι δήθεν «η επιστήμη μας έχει επιτρέψει «ασφαλώς» να υποθέσουμε ότι ο Θεός δεν χρειάζεται για τη δημιουργία». Μόνο για να αναιρέσω αυτή την ψευδή δήλωση, αναγκάσθηκα να εντοπίσω μερικές ελλείψεις της σύγχρονης επιστήμης. Μάλιστα, συνέχισα (όπως μπορείτε να δείτε στα πρώτα μου μηνύματα), ως εξής: «Ακόμα και αν υποθέταμε ότι όλα αυτά κάποια στιγμή θα λύνονταν ...; ». Συνεπώς, αν και ανέφερα τις ελλείψεις για να διαψεύσω ένα εσφαλμένο επιχείρημα των Αθεϊστών, δεν έμεινα στην «κάλυψη» της άγνοιας της επιστήμης, αλλά προχώρησα σε πιο ουσιαστικούς λόγους για τους οποίους είναι λάθος ο τρόπος σκέψης τους. Μάλιστα η ίδια η επιστήμη, με το θεώρημα του Γκέντελ, απαντάει ενάντια στους ισχυρισμούς του Αθεϊσμού, ότι δήθεν μπορεί να είναι πλήρης χωρίς Θεό. Η ίδια η επιστήμη ΣΥΝΤΑΣΣΕΤΑΙ με τους πιστούς στον Θεό, με το θεώρημα αυτό που λέει, ότι καμία θεωρία δεν μπορεί να είναι πλήρης!!! Ο Αθεϊσμός έτσι εκτίθεται ως αντιεπιστημονικός. Και οι πιστοί όταν λέμε ότι επιστήμη χωρίς Θεό δεν είναι πλήρης, είμαστε απόλυτα συνεπείς με αυτό το επιστημονικό θεώρημα!
4. Τέλος, ποτέ ένας Χριστιανός δεν θα έλεγε «η γνώση ΣΑΣ» και «η επιστήμη ΣΑΣ» σε έναν Αθεϊστή. Γιατί ούτε η γνώση, ούτε η επιστήμη ανήκει στον Αθεϊσμό. Η γνώση, ο ορθός λόγος και η επιστήμη στην ολοκληρωμένη τους μορφή, ανήκουν ΜΟΝΟ στην Ορθόδοξη πίστη. Και γι' αυτό θα χρησιμοποιούμε ΠΑΝΤΟΤΕ την επιστήμη, προς δόξαν του Δημιουργού της. Ο ΔΙΚΟΣ ΜΑΣ Πατέρας έπλασε την επιστήμη. Και η κτίση ολόκληρη μαζί με τις επιστήμες της, μας ανήκει δικαιωματικά.
Αθεϊστής
«Αλλά οι άνθρωποι (τουλάχιστον οι ελεύθεροι) Παράγουμε γνώση συνεχώς και τα σκοτεινά δωμάτια της αγνοίας που σας υποθάλπουν συρρικνώνονται ανάλογα.
Συνεπώς θεωρούμε ασφαλέστερη την Επιστημονική άγνοια ως πρόσκαιρη ανάπαυλα υποθέσεων, από την ανερμάτιστη θεολογική περιγραφή, γιατί πάντα οι θεολογικές θέσεις όταν έρχονται σε σύγκρουση με τις επιστήμες, καταρρίπτονται κατά κράτος. Το ότι ενστερνίζεστε τις επιστήμες σήμερα δεν σας δίνει βήμα στην διαμόρφωση γνώσης και αυτό είναι το μέγιστο των προβλημάτων που αντιμετωπίζετε.
Κάτι που μάλλον δεν προσέξατε είναι οι ειδικότητες των συμμετεχόντων σε αυτό το ιστιολόγιο. Σας παρακαλώ ρίξτε μια ματιά στο "; About";».
Χριστιανός
Σε συνάρτηση με τα παραπάνω, όλη αυτή η παράγραφος, δεν είναι παρά ΚΕΝΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΦΙΓΟΥΡΑ ΓΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΝΤΥΠΩΣΕΩΝ. Και βέβαια προσέξαμε τις ειδικότητες των συμμετεχόντων στο «About». Γι' αυτό και ο ανορθολογισμός τους σε αυτή τη συζήτηση πραγματικά μας απελπίζει, για το επίπεδο λογικής συνέπειας κάποιων επιστημόνων, που νομίζουν ότι οι εξαιρετικές επιδόσεις τους στον επιστημονικό τους τομέα, τους κάνει αυτομάτως ικανούς να ...; φιλοσοφήσουν, ή να συζητήσουν με συνέπεια, με έναν απλό καρβουνιάρη σαν εμένα.
Σας διαβεβαιώ ότι στη θέση μου θα μπορούσα αυτή τη στιγμή να καλέσω Χριστιανό συνεργάτη μου, φυσικομαθηματικό και πτυχιούχο πληροφορικής που σπούδασε στο Χάρβαρντ, (κάποιοι από εσάς ίσως να τον γνωρίζετε), και θα μπορούσε να σας βάλει εδώ για «φιγούρα» τα διπλώματά του και τα παγκόσμια βραβεία του, για την ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΝΩΣΗΣ που έχει κάνει τα τελευταία χρόνια. Θα μπορούσα να καλέσω τον ίδιο τον βαφτισιμιό μου, αριστούχο και υπότροφο επιστήμονα της πληροφορικής, σε εργασία του οποίου στηρίζεται η αφρόκρεμα της σύγχρονης παγκόσμιας ναυπηγικής. Όμως η γνώση και τα πτυχία σε τομείς της επιστήμης, δεν αποδεικνύουν κατ' ανάγκην και την ικανότητα του ανθρώπου να σκεφθεί λογικά σε τομείς όπως η φιλοσοφία και η Θεολογία, όταν του στρεβλώνουν τη διάνοια ιοί σαν τον ιό του Αθεϊσμού. Και θα ήταν τόσο άτοπη μια τέτοια «φιγούρα», όσο άτοπη αποδεικνύεται και η δική σας. Γι' αυτό και πολλοί Χριστιανοί επιστήμονες που αυτή τη στιγμή παρακολουθούν αυτή τη συζήτηση, επέλεξαν να μη συμμετέχουν. Γιατί δεν είναι ανθρώπινη η γνώση που απαιτείται στα θέματα αυτά, αλλά η σκέψη καθαρίζει μόνο με τη Χάρη του Κυρίου μας.
Στην πραγματικότητα, όσο περισσότερα πτυχία έχετε να μας επιδείξετε, τόσο περισσότερο θλιμμένοι θα έπρεπε να είσαστε. Γιατί όταν σε μια συζήτηση εκτίθενται τόσο σημαντικοί επιστήμονες σαν εσάς, να μιλούν με τόσο ανορθολογισμό, και να ισχυρίζονται για την επιστήμη τόσα πράγματα που δεν ισχύουν, και σε όλα αυτά να απαντάει με επιστημονικά και λογικά τεκμήρια ένας καρβουνιάρης σαν εμένα, που αντί για γνώση παράγει καθημερινά δεκάδες λίτρα μαύρο από την καρβουνόσκονη νερό, και που μελετάει επιστήμη, όχι επειδή πληρώνεται από κάποιο κρατικό ίδρυμα, αλλά επειδή ΑΓΑΠΑΕΙ τη γνώση και την επιστήμη, όπως και τη Θεολογία, και σε αυτά επενδύει τον λιγοστό ελεύθερο χρόνο του, τότε τα διπλώματα εκμηδενίζονται!
Ο Θεός μου ήταν ένας μαραγκός, οι Απόστολοί μου ήταν ψαράδες και σκηνοποιοί. Κι όμως η διδαχή τους άλλαξε και εκπολίτισε τον κόσμο, ενάντια σε μορφωμένους και φιλοσόφους της εποχής τους. Η ίδια ιστορία συνεχίζεται και σήμερα. Γιατί η αλήθεια δεν κρύβεται πίσω από διπλώματα και φιγούρα, αλλά ο ορθός και αληθινός λόγος, είναι σαν το καθαρό νερό, που ΑΚΑΤΑΜΑΧΗΤΟΣ, πάντοτε υπερισχύει και πείθει, ενάντια σε κάθε σοφιστεία, από όσο μορφωμένους και αν προέρχεται αυτή. «Επειδή, το μωρό τού Θεού είναι σοφότερο από τους ανθρώπους και το ασθενές τού Θεού είναι ισχυρότερο από τους ανθρώπους ...; Αλλά, ο Θεός διάλεξε τα μωρά τού κόσμου, για να καταντροπιάσει τούς σοφούς και τα ασθενή τού κόσμου διάλεξε ο Θεός για να καταντροπιάσει τα ισχυρά και τα αγενή τού κόσμου και τα εξουθενημένα διάλεξε ο Θεός, και εκείνα που θεωρούνται για τίποτε, για να καταργήσει αυτά που θεωρούνται κάτι. Για να μη καυχηθεί καμιά σάρκα μπροστά του» (Α΄ Κορινθίους 1: 25-29).
Γράφεις: «πάντα οι θεολογικές θέσεις όταν έρχονται σε σύγκρουση με τις επιστήμες, καταρρίπτονται κατά κράτος».Και δεν σκέφτεσαι: Πώς είναι δυνατόν να έρθουν σε σύγκρουση δύο εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους τομείς; Τι σχέση έχουν τα πορίσματα των επιστημών, που ασχολούνται με το κτιστό, ώστε να συγκρουσθούν με τη Θεολογία που ασχολείται με το «άκτιστο»; Συγκρούεται ποτέ το διαστημόπλοιο με το γεωτρύπανο; Και μόνο το ότι πιστεύετε πως είναι δυνατόν να συγκρουσθούν δύο τόσο διαφορετικοί τομείς, δείχνει πόσο αγνοείτε το θέμα με το οποίο καταπιάνεστε.
Ουσιαστικά, η Θεολογία όχι μόνο δεν συγκρούεται, αλλά ΣΥΜΒΑΔΙΖΕΙ άψογα με την επιστήμη. Και ΜΟΝΟ Ο ΑΘΕΪΣΜΟΣ συγκρούεται και με την επιστήμη και με τη Θεολογία. Οι αθεϊστές μπορεί να θέλουν να εμφανίζονται ως «επιστήμονες», αλλά αθεϊσμός και επιστήμη είναι πράγματα ασυμβίβαστα. Γιατί ο αθεϊσμός ΕΚΒΙΑΖΕΙ την επιστήμη. Μπερδεύει εντελώς διαφορετικά πράγματα, όπως η Θεολογία και η επιστήμη. Όμως η επιστήμη στους περασμένους αιώνες μέχρι σήμερα, έχει να επιδείξει πλήρη συμφωνία και συνεργασία. Ο επίσκοπος Λαυρεωτικής εδώ στην Ελλάδα, υπήρξε κατασκευαστής διαστημοπλοίων στη NASA πριν γίνει ιερομόναχος. Ο Γκαγκάριν (ο πρώτος άνθρωπος στο διάστημα), υπήρξε πιστός Ορθόδοξος, παρά τους Σοβιετικούς αθεϊστικούς διωγμούς κατά των Χριστιανών, και παρά τα ψεύδη που διέδωσε γι' αυτόν ο Χρουτσώφ. Και ακόμα και οι πρώτοι άνθρωποι στο φεγγάρι, (αν και Προτεστάντες), κοινώνησαν άρτο και οίνο στην αποστολή τους στο φεγγάρι, γιατί πίστευαν στον Θεό, αν και επιστήμονες.
Περισσότερα για πιστούς επιστήμονες, που διαψεύδουν τον ισχυρισμό των Αθεϊστών, για δήθεν διάσταση επιστήμης και πίστης, μπορείτε να βρείτε σε αυτό τον δεσμό.
Αθεϊστής
Δεν μπορούν να υπάρξουν ΔΥΟ εφαρμοσμένες και ελεγμένες θεωρίες για ΕΝΑ αντικείμενο έρευνας εκτός αν η μία ΔΕΝ διαφωνεί με την άλλη. Κάτι που συμβαίνει με τις περισσότερες από 10000 θρησκείες και αιρέσεις.
Σε αυτή την περίπτωση έχουμε την συγχώνευση τους σε μια θεωρία που περιγράφει αποτελεσματικά τα φαινόμενα με τα οποία ασχολείται. (πχ. Μάξγουελ για την θεωρία του Ηλεκτρομαγνητισμού).
Δεν μπορεί κανείς λοιπόν να συγκρίνει Επιστήμες και θρησκείες γιατί οι μεν πρώτες υπόκεινται σε συνεχή έλεγχο χωρίς ποτέ να διεκδικούν το αλάθητο ενώ οι θρησκείες είναι από την φύση της ύπαρξής τους θεϊκά επιβαλλόμενες και αποκαλυπτικές.
Χριστιανός Λες: «Δεν Μπορούν να υπάρξουν ΔΥΟ εφαρμοσμένες και ελεγμένες θεωρίες για ΕΝΑ αντικείμενο έρευνας εκτός αν η μία ΔΕΝ διαφωνεί με την άλλη». Αλλά αυτό που γράφεις εδώ, από μόνο του, ακυρώνει προηγούμενο επιχείρημά σου για τη θεωρία Μ. Επειδή υπάρχουν πλήθος παρόμοιες θεωρίες, που μεταξύ τους αντιφάσκουν. Συνεπώς, μέχρι να τεκμηριωθεί πειραματικά η μία από αυτές, δεν μπορείς να μιλάς για «λυμένα προβλήματα» της επιστήμης. Είπαμε: Όχι δύο μέτρα και δύο σταθμά.
Λες επίσης: "Δεν μπορεί κανείς λοιπόν να συγκρίνει Επιστήμες και θρησκείες γιατί οι μεν πρώτες υπόκεινται σε συνεχή έλεγχο χωρίς ποτέ να διεκδικούν το αλάθητο ενώ οι θρησκείες είναι από την φύση της ύπαρξής τους θεϊκά επιβαλλόμενες και αποκαλυπτικές". Όμως στην πραγματικότητα οι θρησκείες σήμερα δεν είναι μόνο 10.000 που γράφεις, αλλά γύρω στις 30.000 είναι μόνο οι Χριστεπώνυμες αιρέσεις. Όμως όπως υπάρχουν χιλιάδες επιστημονικές θεωρίες, αντίθετες σε επί μέρους σημεία τους, εκ των οποίων τελικά ΜΟΝΟ ΜΙΑ απομένει ως σωστή κατόπιν ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΞΑΚΡΙΒΩΣΗΣ και θεωρητικής ανάλυσης, έτσι και στις θρησκείες. Μπορεί όλες να αξιώνουν ";αληθινότητα"; σαν τις θεωρίες της επιστήμης, όμως ο ΕΛΕΓΧΟΣ της συνέπειας των δογμάτων τους, τελικά αφήνει ΜΟΝΟ ΜΙΑ ανέγγιχτη ως την πραγματική Θεία αποκαλυμμένη πίστη.
Το να απορρίψει κάποιος εν γένει την πίστη στον Θεό, με τη δικαιολογία ότι υπάρχουν χιλιάδες αντικρουόμενες θρησκείες, μοιάζει ακριβώς με το να απορρίψει κάποιος εν γένει την Επιστήμη, με τη δικαιολογία ότι υπάρχουν χιλιάδες αντικρουόμενες θεωρίες.
Και όπως κάποιος που ΘΕΛΕΙ να ανακαλύψει την επιστημονική αλήθεια, μελετάει και συγκρίνει ακούραστα μαθηματικούς τύπους και προβλέψεις των θεωριών, για να αποκλείσει τις εσφαλμένες θεωρίες, έτσι και αυτό που ΘΕΛΕΙ να γνωρίσει την αληθινή πίστη, μελετάει ακούραστα, συγκρίνει και αποκλείει τα εσφαλμένα και αντιφατικά δόγματα.
Είπαμε! Μετράμε ΜΕ ΤΟ ΙΔΙΟ ΜΕΤΡΟ και τον εαυτό μας. Όχι μόνο τους άλλους!
Σε αυτή σου την πρόταση, υπάρχει ένα νέο λογικό λάθος, αυτή τη φορά λάθος μεθοδολογίας!
Το ότι όλες σχεδόν από αυτές τις θρησκείες, ισχυρίζονται άνωθεν αποκάλυψη, ΔΕΝ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ότι πράγματι την έχουν. Ο ισχυρισμός κάποιου για Θεία Αποκάλυψη, δεν τον θέτει στο απυρόβλητο του ελέγχου. Αντιθέτως! Αυτός ο ισχυρισμός τον θέτει σε έλεγχο του ισχυρισμού του. Πολύ δε περισσότερο, όταν η «αποκάλυψη» όλων αυτών, είναι διαφορετική από τη μία στην άλλη! Σαφέστατα λοιπόν, είτε όλες ψεύδονται, είτε ΜΟΝΟ ΜΙΑ από αυτές έχει δίκιο, και οι άλλες εξαπατούν τους πιστούς τους. Το να υπάρχουν μεταξύ των 30.000 θρησκειών 29.999 απατεώνες (ή έστω πλανημένες), δεν σημαίνει αυτομάτως, (όπως υποθέτεις), ότι και η τελευταία είναι λάθος, έτσι ώστε να τις απορρίψεις όλες. Και το ίδιο λάθος θα μπορούσε να κάνει κάποιος για τις επιστημονικές θεωρίες. Να πει ότι εφ' όσον ως τώρα ΚΑΜΙΑ δεν κατάφερε να εκφράσει απόλυτα σωστά τον κόσμο μας, «τότε» όλες είναι λάθος. Αυτό το «τότε» όμως είναι εσφαλμένη συνεπαγωγή και δεν εξάγεται από πουθενά.
Το μόνο που αλλάζει στην προκειμένη περίπτωση, όσον αφορά την τεκμηρίωση μιας θρησκείας, από την τεκμηρίωση μιας επιστημονικής θεωρίας, είναι η μεθοδολογία. Όλα τα άλλα είναι απόλυτα όμοια. Στην επιστημονική θεωρία εξετάζεται η συνέπεια προβλέψεών της και η πειραματική της επαλήθευση, ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΠΕΚΤΑΘΕΙ Η ΝΑ ΔΙΟΡΘΩΘΕΙ, ενώ στη θρησκεία εξετάζονται τα ίδια ακριβώς πράγματα, μόνο που δεν τίθεται εδώ θέμα επέκτασης ή διόρθωσης, αλλά ΜΟΝΟ επαλήθευσης. Γιατί (όσον αφορά τον Χριστιανισμό τουλάχιστον), δεν είναι δυνατόν να προστεθεί κάτι στην τελειότητα της Άνωθεν Αποκάλυψης. (Οι δήθεν εξ αποκαλύψεως θρησκείες που πιστεύουν σε τέτοιες προσθήκες, κρίνονται και με διαφορετικά κριτήρια). Στην περίπτωση των επιστημονικών θεωριών, ισχύει εκείνη που έχει θεωρητική συνέπεια, εκφράζει τον κόσμο σωστά και επαληθεύεται πειραματικά. Στην περίπτωση των θρησκειών, ισχύει εκείνη που έχει θεωρητική συνέπεια, εκφράζει τη Θεολογία σωστά, και επίσης επαληθεύεται πειραματικά.
Και στις επιστημονικές θεωρίες, και στις θρησκείες, υπάρχουν τρόποι ελέγχου, τόσο πειραματικού, όσο και θεωρητικού. Όταν για παράδειγμα οι δεκάδες χιλιάδες Προτεσταντικές θρησκείες, πιστεύουν στο δόγμα: «Μόνο η Αγία Γραφή», αυτό και μόνο, τις εκθέτει ως ψευδείς! Γιατί δεν μπορούν να τεκμηριώσουν την Αγία Γραφή! Βλέπεις, η Αγία Γραφή καταρτίσθηκε ως τελικός κανόνας τον 4ο αιώνα, βάσει της προφορικής παράδοσης της Ορθόδοξης Εκκλησίας, την οποία όμως ο Προτεσταντισμός θεωρεί ως «αποστατήσασα Εκκλησία». Και τότε αδυνατεί να εξηγήσει, πώς είναι δυνατόν να δέχεται έναν Αγιογραφικό κανόνα που του έδωσαν αποστάτες! Αυτό είναι ένα παράδειγμα, για το πώς είναι δυνατόν να ελεγχθεί μία θρησκεία ως προς τη συνέπειά της. Και μόνο αυτό το παράδειγμα, μειώνει τις δεκάδες χιλιάδες Χριστιανικές θρησκείες που έχουμε προς εξέτασιν, και που διεκδικούν τη Θεία Αποκάλυψη, σε ελάχιστες που μετριούνται στα δάχτυλα. Το ίδιο μπορεί να γίνει και ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ, ώστε να δούμε ποια τελικά είναι αυτή που μπορεί να οδηγήσει τον άνθρωπο σε πραγματική σχέση με τον Θεό και σε Θέωση. Και εδώ έχουμε ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ επαλήθευση, στο πρόσωπο των αγίων, που θαυματουργούν δείχνοντας ότι πράγματι ενώθηκαν με το Άκτιστο και μετέχουν στις Ενέργειές Του. Ορίστε ένα σχετικό άρθρο που κάνει αυτό ακριβώς το ξεδιάλεγμα, δείχνοντας ότι ΠΡΑΓΜΑΤΙ είναι δυνατό να ελεγχθεί μια θρησκεία, όπως γίνεται με μια θεωρία της επιστήμης.
Διευκρινίζουμε, ότι η Θεία Αποκάλυψη, ΔΕΝ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ Η ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ, αλλά ΜΟΝΟ Θεολογικά. Σε όλα τα άλλα, θα μπορούσαν κάλλιστα τα μέλη της αληθινής πίστης, να διορθώνουν τα λάθη τους, ακολουθώντας την τελευταία λέξη της επιστήμης της εποχής τους. Σε θέματα Θεολογίας όμως, δηλαδή σε όλα περί Θεού μας αποκαλύφθηκαν, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΛΛΑΓΗΣ. Γιατί είναι πλήρης και ΑΠΑΞ Θεία Αποκάλυψη.
Αθεϊστής
Νομίζω ότι η έκφραση ";Θρησκεία του αθεϊσμού"; και οι συναφείς της, που επαναλαμβάνεται ΣΧΕΔΟΝ ΣΕ ΚΑΘΕ παράγραφο του παραπάνω κειμένου, έχει μπει για να προκαλέσει. Είμαι πεπεισμένος ότι χρησιμοποιήθηκε επίτηδες για να παρεκτρέψει τη συζήτηση. Πολύ ύπουλο, σύμφωνα με την ταπεινή μου άποψη. (Φυσικά, μπορεί να κάνω και λάθος. Μακάρι να κάνω λάθος.)
Προς ένθεους. Περί Θρησκειολογίας και Αθεϊσμού:
Αν απ-εμπλέξετε την θεότητα από την πίστη και την πίστη από την εγγενή ανοησία της θεολογίας, τότε μπορείτε φαντάζομαι, να θεωρείτε θρησκεία πρακτικά οποιαδήποτε ιδέα.
Αν η εννοιολογική περιγραφή του όρου θρησκεία εμπεριέχει οποιαδήποτε λατρευτική χροιά, όπως συμβαίνει ως τώρα, τότε δεν είναι δυνατόν να θρησκευτικοποιηθεί η Αθεΐα.
Αν θέλετε να χρησιμοποιήσετε όρους σύμφωνα με κάποιον δικό σας ερμηνευτικό κώδικα που πιστεύετε ότι βοηθά στο να αναπτύξετε τις θέσεις σας απλά περιγράψτε τις αρχές που τον διέπουν.
Αν η λογοτεχνία, η φιλοσοφία, η επιστήμη, η θρησκεία ή οποιοσδήποτε άλλος όρος πρέπει να επαναπροσδιοριστεί για να εξυπηρετεί καλύτερα τις ανάγκες σας. Τότε κάντε το για να έχουμε κοινή γλώσσα αλλά και σημεία αναφοράς.
Υ.Γ.
Μην είστε σκοπίμως αναίτια προκλητικός, αν και δεν δυσανασχετούμε, εφόσον οι θέσεις σας το απαιτούν για να έχουν τον σχετικό βαθμό αξιοπιστίας που αναζητάτε. Απλά θα θέλαμε να έχουμε το ερμηνευτικό υπόβαθρο των όρων που χρησιμοποιείτε, μιας και απ' ότι φαίνεται εμείς δεν έχουμε. Θα δούμε αν έχεις δίκιο. Και μεις ελπίζουμε πως όχι.
Χριστιανός
Πριν συνεχίσω τη συζήτηση, (και όπως περίμενα ότι θα συμβεί), οφείλω να δώσω σε αυτούς που το ζητούν, τους λόγους για τους οποίους αναφέρω τον Αθεϊσμό ως θρησκεία. Το ότι ο Αθεϊσμός είναι θρησκεία, το τονίζω τόσο πολύ, για να το εμπεδώσουν όλοι, ότι άλλο είναι ο ";άθεος";, και άλλο ο ";αθεϊστής";. Ο άθεος, είναι αυτός που για τον Α ή την Β λόγο, δεν βρήκε τους λόγους να πιστέψει σε κάποιον θεό. ΟΜΩΣ ΔΕΝ ΔΟΓΜΑΤΙΖΕΙ ΟΤΙ Ο ΘΕΟΣ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ! Ο απλός άθεος, παραμένει σε κατάσταση αναμονής, για τους λόγους εκείνους που θα μπορούσαν να τον οδηγήσουν σε οριστική αποδοχή ή απόρριψη της ύπαρξης του Θεού.
Ο Αθεϊστής όμως, ΔΟΓΜΑΤΙΖΕΙ, χωρίς να έχει την παραμικρή απόδειξη γι' αυτό το οποίο ΠΙΣΤΕΥΕΙ ότι συμβαίνει. Και στους αθεϊστές της συζήτησής μας, υπάρχουν μερικοί που ΚΑΚΩΣ συγχέουν τον άθεο με τον αθεϊστή. Ο χρήστης με το όνομα ";άθεος";, στην πραγματικότητα δεν είναι άθεος, αλλά αθεϊστής, γιατί ΔΟΓΜΑΤΙΖΕΙ. Ομοίως και άλλοι σε αυτή τη συζήτηση έχουν κάνει το ίδιο λάθος, αποκαλώντας τον εαυτό τους ";άθεο";, ενώ είναι ΑΘΕΪΣΤΕΣ.
Περί της ΑΣΥΝΕΠΕΙΑΣ του Αθεϊσμού, καθώς δογματίζει σε κάτι που δεν μπορεί να αποδείξει, ενώ ζητάει αποδείξεις από τους πιστούς, μπορείτε να βρείτε ανάλυση στον παρόντα δεσμό.
Ο άθεος, είναι ουσιαστικά ";αγνωστικιστής";, γιατί ΔΕΝ ΔΟΓΜΑΤΙΖΕΙ. Και είναι συνεπής σε αυτό που λέει. Ο Αθεϊστής όμως, επειδή ακριβώς δογματίζει, ΘΡΗΣΚΕΥΕΙ. Έχει αντικαταστήσει τη θρησκεία του πιστού σε κάποιον θεό, με τη θρησκεία του ΔΟΓΜΑΤΙΚΑ απίστου σε κάθε θεό.
Ένας άθεος, ΔΕΝ ΑΝΉΚΕΙ ΣΕ ΘΡΗΣΚΕΙΑ. Ένας Αθεϊστής όμως, ΑΝΗΚΕΙ σε θρησκεία, έστω και αν δεν θέλει να το παραδεχθεί, για να εμφανίζεται ";υπεράνω"; θρησκειών, ως δήθεν ";αντικειμενικός"; κριτής των δογμάτων. Στην ουσία όμως, ούτε αντικειμενικός είναι, ούτε αδογμάτιστος, γιατί είναι διαποτισμένος με αναπόδεικτα ΔΟΓΜΑΤΑ, τα οποία υποστηρίζει φανατικά.
Εάν προσέξετε τις διατυπώσεις μου στα προηγούμενα μηνύματά μου, θα διαπιστώσετε ότι ΠΟΥΘΕΝΑ ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΩ ΩΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΗΝ ΑΘΕΪΑ. Ως θρησκεία αναφέρω ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΑΘΕΪΣΜΟ, επειδή είναι δογματικός.
Ο λόγος λοιπόν που το τονίζω τόσο πολύ, ότι ο Αθεϊσμός είναι θρησκεία, είναι για να μην επιτρέψω στους Αθεϊστές της συζήτησης να πραπλανήσουν τον αναγνώστη της συζήτησης, στραμπουλώντας τη λογική του.
Γιατί οι αθεϊστές της συζήτησης αυτής, έχουν κάνει ως τώρα τα εξής άτοπα:
1. Παρουσιάζουν τον εαυτό τους ως ";άθεους";, ενώ είναι αθεϊστές, και συγχέουν τους δύο αυτούς όρους, που είναι εντελώς διαφορετικοί.
2. Αντιπαραθέτουν τον εαυτό τους με τις ";θρησκείες";, ενώ και οι ίδιοι ανήκουν στη θρησκεία του αθεϊσμού, και εκπρόσωποι του Αθεϊσμού, έχουν φερθεί προς αλλοθρήσκους, με την ίδια σκληρότητα με την οποία έχουν φερθεί και οι Ιεροεξεταστές του Παπισμού ή του Προτεσταντισμού.
3. Εμφανίζονται δήθεν ως οι δικαιωματικοί κάτοχοι της επιστήμης, ενώ η επιστήμη ανήκει σε ΚΑΘΕ άνθρωπο, είτε πιστεύει στον Θεό, είτε όχι, και επιστήμονες υπάρχουν σε αμφότερες τις πλευρές. Ομοίως, εκπρόσωποι του Αθεϊσμού, έχουν διώξει και σκοτώσει επιστήμονες, όταν αυτοί χάλαγαν τις συνταγές του Αθεϊστικού δόγματος με τις ανακαλύψεις τους.
Γι' αυτό το λόγο, τονίζω σε κάθε ευκαιρία ότι ο Αθεϊσμός είναι θρησκεία, ώστε να αντικρούω τις ανωτέρω παρατυπίες από την πλευρά των Αθεϊστών, που θέλουν να κατηγορούν τις άλλες θρησκείες, και να παραμένουν στο απυρόβλητο, ως δήθεν ";υπεράνω";.
Όπως είπα, η συζήτηση θα γίνει επί ίσοις όροις, με τα ίδια μέτρα και σταθμά, και ο Αθεϊσμός θα συζητήσει μαζί μας ως μία άλλη θρησκεία, και όχι ως δήθεν ";επιστημονικά τεκμηριωμένος";.
Ο ορισμός της θρησκείας, ΔΕΝ εξαρτάται από το αν λατρεύει ή όχι έναν Θεό, όπως εσφαλμένα έγραψε εδώ πιο πάνω ο Αθεϊστής. Ο Βουδισμός που είναι θρησκεία για παράδειγμα, ΔΕΝ ΔΕΧΕΤΑΙ ΥΠΑΡΞΗ ΘΕΟΥ, αλλά συμπεριλαμβάνεται στις θρησκείες.
Η θρησκεία ορίζεται κυρίως από το κατά πόσον ΔΟΓΜΑΤΙΖΕΙ για κάτι αναπόδεικτο, το οποίο αποτελεί το δόγμα της.
Αθεϊστής
Η μικροσωματιδιακή φυσική είναι ένας επιστημονικός τομέας έντονης δραστηριότητας.
Το ότι δεν ξέρουμε σήμερα το τι είναι η Σκοτεινή Ενέργεια ή Πεμπτουσία (ο όρος σκοτεινή ύλη είναι ήδη παρωχημένος) δεν σημαίνει ότι δεν θα ξέρουμε αύριο, γιατί πολύ απλά Δεν υπάρχει τελεία στην έρευνα. Ήδη, οι εξελιγμένες θεωρίες πλάσματος έχουν μια καλή και συνεπή περιγραφή που βεβαίως ελέγχονται για το μαθηματικό και το επεξηγηματικό τους περιεχόμενο.
Πολλά που σήμερα θεωρήσατε ως δεδομένη άγνοια της φυσικής, είτε έχουν ήδη πλαισιωθεί από τα θεωρήματα (Μ)atrix ή βρίσκονται στον δρόμο της ενοποίησης τους με τα νέα μοντέλα της κοσμολογίας.
Χριστιανός
Αν είναι δυνατόν, αυτό να αποτελεί επιχείρημα! Με την ίδια λογική, (επί ίσοις όροις), θα μπορούσε και ένας πιστός να πει: «Το ότι σήμερα δεν έχουν δει όλοι τον Θεό, δεν σημαίνει ότι δεν θα τον δουν αύριο, πολύ απλά γιατί ΔΕΝ υπάρχει τελεία στο μέλλον των αθάνατων ψυχών ...;» Με άλλα λόγια, αυτό που γράφεται εδώ, είτε πρέπει οι αθεϊστές να το αρνηθούν ως επιχείρημα, είτε επί ίσοις όροις, να δεχθούν και κάτι ανάλογο που θα μπορούσαν να πουν οι πιστοί περί Θεού.
Οι ευ- (α-)σεβείς πόθοι, ότι ενδεχομένως ...; ΚΑΠΟΤΕ (sic) η επιστήμη θα αποδείξει αυτό που ...; θέλουμε να αποδείξει, δεν αποτελεί σοβαρό επιχείρημα σε μία συζήτηση.
Αθεϊστής
Πιστέψτε με, έχουμε μια σειρά από πολύ καλές περιγραφές του τί συμβαίνει στα ";σωματίδια φαντάσματα"; και φυσικά ο χωροχρόνος που περιγράφετε είναι της κατά Αϊνστάιν αντίληψης που επίσης είναι παρωχημένη. (Σε λίγο θα έχουμε τα πρώτα δείγματα από την έρευνα που ";τρέχει"; τώρα στο CERN για το Μποζόνιο του Χίγκς και τότε θα συζητάμε επί πειραματικής και δημοσιευμένης απόδειξης.)
Χριστιανός
Καμία αντίρρηση! Όταν με το καλό αποδειχθεί κάτι που να δικαιολογεί τα ΔΟΓΜΑΤΑ του Αθεϊσμού, το συζητάμε. Ως τότε όμως, ας μη παρουσιάζουμε τους πόθους μας ως επιχείρημα. Δεν είναι επιστημονικό ...;
Αθεϊστής
Τα περιοδικά εκλαϊκευμένης επιστήμης όπως το nature το science το science illustrated και πολλά άλλα, ΔΕΝ περιέχουν την σύγχρονη φυσική αλλά μόνο ότι μπορεί να διασταυρωθεί επαρκώς από εργαστηριακή έρευνα. Τέσσερα έως επτά χρόνια είναι η καραντίνα που οι επιστημονική κοινότητα επιβάλει στην εκλαΐκευση των αποτελεσμάτων ή των νέων θεωριών.
Η μετεξέλιξη των υπερχορδών σε String ηταν πραγματικότητα το 1982 και ανακοινώθηκε το 1989, η θεωρια ";Μ"; ήταν λειτουργικό μοντέλο από το 1990 και ανακοινώθηκε το 1994.
Χριστιανός
Εάν λοιπόν έχετε υπ' όψιν σας κάτι που εμείς δεν γνωρίζουμε σχετικά με:
1. Την τεκμηριωμένη Πρώτη Αιτία που δημιούργησε το σύμπαν,
2. Την ακριβή φύση της Πεμπτουσίας
3. Το πώς γίνεται ο παρατηρητής να αλλοιώνει το παρατηρούμενο δια της παρατήρησης
4. Το ΤΙ προσδιορίζει την εμφάνιση και εξαφάνιση των δυνάμει σωματιδίων στου Σύμπαν.
5. Μια θεωρία που να ερμηνεύει με απόλυτη βεβαιότητα (και με ΜΟΝΑΔΙΚΗ ταύτιση) τη στιγμή μηδέν της δημιουργίας του Σύμπαντος
6. Μια θεωρία που να συνδυάζει Κβαντική Φυσική και Σχετικότητα χωρίς να καταφεύγει σε αποσιώπηση των αντιφάσεων των μεταξύ τους εξισώσεων
7. Ένα τεκμήριο που να αποδεικνύει ότι ΑΠΟΚΛΕΙΕΤΑΙ να υπάρχει Δημιουργός στο Σύμπαν,
...; τότε παρακαλούμε να μας την καταγράψετε ΕΔΩ ΚΑΙ ΤΩΡΑ. Εάν πάλι είναι σε «καραντίνα» (sic), (κάτι που θυμίζει στεγανά ιερατείων κλπ), τότε ΠΑΡΑΔΕΧΘΕΙΤΕ ΟΤΙ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΕΙΣΑΣΤΕ ΑΝΑΠΟΛΟΓΗΤΟΙ για τις βεβαιότητές σας, και ας επανέλθετε σε 4-7 χρόνια που κατ' εσάς θα λήξει η «καραντίνα», για να διαφωτίσετε κι εμάς. Γιατί με επιχειρήματα του τύπου: «ΘΑ αποδειχθεί στο μέλλον», ούτε οι πολιτικοί δεν επιτρέπεται να μιλούν, πόσο μάλλον σοβαροί συνομιλητές. Με τέτοια επιχειρήματα, μπορώ κι εγώ να σας «αποδείξω» όχι μόνο τον Θεό, αλλά και ότι η γη είναι επίπεδη και στηρίζεται πάνω στην κεραία ενός κουνουπιού.
Με τέτοιου είδους επιχειρήματα, ο Θεός είναι ήδη αποδεδειγμένος, γιατί «ΘΑ τον δούμε όλοι στη Δευτέρα Παρουσία». Ας είμαστε λοιπόν σοβαροί!
Αθεϊστής
Όταν γράψαμε ";Η απόδειξη και όχι η έλλειψη της είναι που ορίζει την πραγματικότητα"; εννοούσαμε αυτό ακριβώς που κάνατε στο επόμενο σχόλιο σας. Με λίγα λόγια αφήσατε να φανεί ότι αφού δεν αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει θεός, άρα υπάρχει ...;
Τα τεράστια υπερβατικά άλματα και η ανάγκη να κρυφτεί η θεολογική αντίληψη πίσω από τις σκοτεινές περιοχές της επιστημονικής γνώσης είναι τρικ που πάντα βρισκόταν έτοιμο στο καπέλο του ταχυδακτυλουργού θεολόγου.
Χριστιανός
ΟΠΟΙΟΣΔΗΠΟΤΕ διαβάσει χωρίς προκατάληψη τα όσα έγραψα, είτε εγώ, είτε οι υπόλοιποι Χριστιανοί σε αυτό το φόρουμ, ΠΟΥΘΕΝΑ δεν θα βρει να γράφουμε αυτό που λέτε, ούτε καν ως υπόνοια! Αρνούμαι λοιπόν με έντονο τρόπο αυτόν τον ισχυρισμό, ότι δήθεν υπονόησα κάτι τέτοιο. Εάν πιστεύετε ότι υπονόησα οτιδήποτε σχετικό, ΣΑΣ ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΝΑ ΜΑΣ ΔΩΣΕΤΕ ΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΤΩΝ ΛΟΓΩΝ ΜΟΥ, για να αποδείξετε αυτόν τον αυθαίρετο ισχυρισμό.
Εάν δεν μπορείτε να απαντήσετε στα επιχειρήματά μου, παρακαλώ μη διαστρεβλώνετε τα λόγια μου, για να γίνει ευκολότερη η απάντησή σας. Ούτε σωστό είναι αυτό, ούτε ενδείκνυται σε μία τίμια συζήτηση. Αντιθέτως, εγώ έγραψα ξεκάθαρα, ότι τον Θεό τον πιστεύουμε, όχι επειδή αποδεικνύεται σε τρίτους, ούτε επειδή δεν μπορούμε να αποδείξουμε το αντίθετο, αλλά ΕΠΕΙΔΗ ΤΟΝ ΓΝΩΡΙΣΑΜΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ.
Η έννοια των λόγων μου, είναι σαφέστατη σε κάθε σημείο της. Αυτό το οποίο τονίζω στα λόγια μου, με ξεκάθαρες λέξεις, είναι ότι «Από τη στιγμή που δεν μπορεί ο Αθεϊστής να αποδείξει την ανυπαρξία του Θεού, ΔΕΝ είναι δικαιολογημένος ΝΑ ΔΟΓΜΑΤΙΖΕΙ ότι ο Θεός δεν υπάρχει. Αντιθέτως, θα πρέπει να κρατήσει μία σώφρωνα στάση, και να πει: «Το δόγμα ότι υπάρχει Θεός, δεν με πείθει». Αυτό σκέτο. Χωρίς να ισχυρίζεται ότι δήθεν «η επιστήμη τον έχει αποδείξει άχρηστο». Σε αυτό ακριβώς απαντώ στα μηνύματά μου. Ότι η επιστήμη δεν έχει αποδείξει τίποτα περί Θεού, απλούστατα γιατί ο Θεός δεν συμπεριλαμβάνεται στα αντικείμενά της!
Αντιθέτως, οι αθεϊστές της συζήτησης αυτής, έχουν ισχυρισθεί το εξής ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΟ, που είναι η άλλη πλευρά αυτού ακριβώς για το οποίο κατηγορούν εμάς άδικα! Ισχυρίζονται ότι: «Εφ' όσον δεν υπάρχει απόδειξη περί Θεού, τότε ο Θεός δεν υπάρχει». Και ας μην αρνηθούν ότι το δέχονται έτσι. Στην αρχή έγραψαν:
«Η δική μας θέση είναι ότι το σύγχρονο γνωσιολογικό υπόβαθρο που μας παρέχουν οι επιστήμες, μας επιτρέπει με ασφάλεια να υποθέσουμε, ότι ποτέ στην διάρκεια της γένεσης και της ύπαρξής του το Σύμπαν δεν χρειάστηκε Θεία - μεταφυσική παρέμβαση. Η απόδειξη και όχι η έλειψη της είναι που ορίζει την πραγματικότητα».
Τι εννοούν δηλαδή με τη φράση: «μας επιτρέπει με ασφάλεια να υποθέσουμε ...;», αν όχι, το ότι ΥΠΟΘΕΤΟΥΝ (με βεβαιότητα όμως!) ότι «μη απόδειξη = Ανυπαρξία»; Σε αυτό φυσικά εγώ είχα εξ αρχής τονίσει ότι ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΓΙΑ ΤΙΠΟΤΑ στο σύμπαν, με την αυστηρή έννοια της λέξης, και όχι μόνο για τον Θεό. Σε αυτό όμως δεν μου δόθηκε απάντηση ή έστω απόκρουση αυτού μου του ισχυρισμού.
Αντί λοιπόν οι Αθεϊστές να μας κατηγορούν ότι δήθεν υπονοήσαμε: «Δεν αποδεικνύεται ανύπαρκτος, άρα υπάρχει», ας καθίσουν να σκεφθούν αυτό που στην πραγματικότητα οι ίδιοι ισχυρίζονται, ότι «Δεν αποδεικνύεται υπαρκτός, άρα είναι ανύπαρκτος». Αυτό το «άρα», πώς το συμπεραίνουν; Με ποια τεκμήρια;
Αθεϊστής
Αν αποδεχτούμε το προτεινόμενο μοντέλο σας, τότε ο σπόρος της δημιουργίας ενυπήρχε στην άπειρη θάλασσα των πιθανοτήτων του εμβρυϊκού σύμπαντος.
Χριστιανός 1. Από πού προκύπτει ότι η θάλασσα των πιθανοτήτων», ήταν «άπειρη» και όχι «πεπερασμένη»;
2. Από πού προκύπτουν οι νόμοι που καθορίζουν την επενέργεια των ΝΟΜΩΝ των πιθανοτήτων;
3. Από ΠΟΤΕ «ενυπήρχε»; Εάν θεωρείς ένα σύμπαν «άπειρο» και «άναρχο», θα ξέρεις καλύτερα από εμένα, ότι τα ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ δεδομένα της κοσμολογίας σε διαψεύδουν. Αν πάλι αυτή σου η διατύπωση, είναι απλώς κακή ή υπερβολική διατύπωση, και εννοείς απλώς τη στιγμή 0+«κάτι» από την αρχή ύπαρξης του χωροχρόνου, τότε συμφωνώ μαζί σου.
Αθεϊστής
Αν η εξέλιξη προέκυψε από μια σειρά τυχαίων γεγονότων, τότε είμαστε εκτός θέματος, αν όμως όπως ισχυρίζεστε εσείς υπάρχει ένα θείο σχέδιο που οδήγησε και οδηγεί την εξέλιξη, τότε η αναγωγή στις αρχές του κόσμου είναι αμετάκλητη μιας και μόνο εκεί μπορούμε να βρούμε τις όποιες απαντήσεις στα ερωτήματα που μας απασχολούν.
Χριστιανός
Εδώ θεωρείς αυθαίρετα, ότι η «τυχαιότητα» είναι ασύμβατη με ένα Θείο Σχέδιο. Γιατί εκλαμβάνεις τον Θεό ως «πλάσμα», με περιορισμούς. Ως Παντογνώστης ο Θεός, είναι δυνατόν να δημιουργεί, δίνοντας ΜΟΝΟ ΜΙΑ αρχική κίνηση στον κόσμο, έχοντας προβλέψει και προ-κατασκευάσει, όλες εκείνες τις συνθήκες που θα οδηγήσουν στο ποθούμενο αποτέλεσμα! Διαφορετικά ο Θεός θα έμοιαζε με έναν κακό προγραμματιστή, που πρέπει κάθε τόσο, να «διορθώνει» αυτό που κατασκεύασε, επειδή δεν είχε την πρόνοια να το κάνει εξ αρχής άψογο, ώστε να φθάσει στο ποθούμενο αποτέλεσμα!
Αθεϊστής
Είναι πολύ βολικό, να σπρώχνει κανείς τις θέσεις του πίσω από το ορατό τείχος της επιστημονικής άγνοιας καθε φορά που αυτά μετακινούνται πάρα πέρα. Εδώ αυτό δεν θα συμβεί Το ότι η επιστήμη δεν ξέρει κάτι, δεν είναι θέσφατο της δικής σας γνώσης. Δεν είναι τεκμήριο αληθείας της ύπαρξης Δημιουργού ή οποιασδήποτε υπερφυσικής παρέμβασης».
Χριστιανός
Σύμφωνοι! Γι' αυτό και μην αναφέρεις ξανά ως επιχείρημα τις επιστημονικές εκείνες θεωρίες που ΘΑ αποδειχθούν και που ΘΑ απαντήσουν στο μέλλον, κρυβόμενος πίσω από τη σημερινή άγνοια.
Από τη δική μας πλευρά βέβαια, αυτός ο περιορισμός ισχύει ΜΟΝΟ σε θέματα Θεολογικά. Μόνο σε Θεολογικά θέματα δογματίζει η Εκκλησία, συνεπώς στα Θεολογικά, ούτε αλλαγές μπορούμε να κάνουμε, ούτε να τα μετακινήσουμε, ούτε να τα συσχετίσουμε με επιστημονικές θεωρίες. Γιατί όπως είπα και πριν, η ουσία του Θεού είναι «το απολύτως Άλλο», που δεν σχετίζεται με τίποτα κτιστό, και που δεν έχει τίποτα που να επηρεάζει την κατανόηση της φύσης του στην κτίση.
Συνεπώς, οι Αθεϊστές, (εφ' όσον ασχολούνται ΜΟΝΟ με το κτιστό), οφείλουν να μη κρύβουν τα λάθη της θρησκείας τους πίσω από κενά της επιστήμης, ενώ οι Χριστιανοί, οφείλουμε να κρατάμε αναλλοίωτη τη Θεία Αποκάλυψη που μας δόθηκε περί Θεού. Σε θέματα κτίσης όμως, δεν έχουμε καμία απολύτως δέσμευση, να ακολουθούμε την επιστήμη, για καλύτερη ερμηνεία επιστημονικών ή ιστορικών θεμάτων.
Τα επιστημονικά κενά, δεν είναι τεκμήρια ΟΥΤΕ της μη ύπαρξης ή της μη επέμβασης του Θεού. Αυτό ας μη παραγνωρίζεται ...;
Αθεϊστής
Φυσικά οι φιλοσοφικές - θεολογικές θέσεις θα υπάρχουν αλλά θα αυτοπροσδιορίζονται ως τέτοιες για να ευνοούνται με την απαλλαγή τους από τον κατακερματισμό που τους επιφυλάσσει η Κριτική επιστημονική αντίληψη.
Χριστιανός
Σύμφωνοι! Γι' αυτό και παρακαλώ τους Αθεϊστές της συζήτησης, να μη μονοπωλούν την επιστημονικότητα, αλλά να πάρουν τη θέση τους ως μία ακόμα θρησκεία, (ή έστω φιλοσοφική θεωρία, αν η λέξη «θρησκεία» τους πέφτει πολύ βαριά). Και να μην θεωρούν εαυτούς «εκφραστές» της επιστήμης, όταν η φιλοσοφία τους δεν έχει την παραμικρή σχέση με αυτή.
Αθεϊστής
Είτε η Εξέλιξη είναι θείο έργο είτε όχι, δεν θα επιτραπεί η ανάστροφη απόδειξη σαν επιχείρημα.
Χριστιανός
Τι ακριβώς εννοείτε εδώ; Μήπως εννοείτε το εξής;:
«Βλέπουμε στο δρόμο έναν Προσωπικό Υπολογιστή. Το ότι είναι ήδη φτιαγμένος και λειτουργικός, δεν πρέπει να αποτελέσει λόγο, να υποθέσουμε ότι κάποιος τον κατασκεύασε». Μήπως εννοείτε κάτι τέτοιο; Γιατί αν εννοείτε κάτι τέτοιο, μάλλον πρέπει να το επανεξετάσετε.
Αθεϊστής
Δεν έχουμε κανένα τρόπο να επαληθεύσουμε το σχέδιο της δημιουργίας και δεν υπάρχει ανάγκη για τέτοιο. Και σαν συνέπεια θα πρέπει να οριστούν εκ νέου οι Έννοιες για τους όρους ΑΚΤΙΣΤΟ - ΚΤΙΣΤΟ - ΘΕΟΣ - ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ.
Χριστιανός
Από μόνοι μας, ναι, δεν έχουμε. ΕΚΤΟΣ ΕΑΝ ο Ίδιος ο Δημιουργός μας κάνει αισθητή την ύπαρξή Του, ενεργώντας σε κάποιο σημείο του σύμπαντος που έπλασε. Όπως ακριβώς οι τεχνητοί χαρακτήρες ενός παιχνιδιού υπολογιστή, (αν είχαν νόηση), δεν θα είχαν κανέναν τρόπο να εντοπίσουν τον κατασκευαστή τους, ΕΚΤΟΣ ΕΑΝ ο κατασκευαστής έκανε αισθητή την παρουσία του μέσα στο παιχνίδι, με κάποια «υπερφυσική» γι' αυτούς ενέργεια. Ή ίσως επέλεγε να φτιάξει έναν χαρακτήρα σαν αυτούς, και να μέσω αυτού του χαρακτήρα να επικοινωνήσει μαζί τους και να τους μιλήσει για τους σκοπούς του. Και ίσως τότε να τον σταύρωναν ...;
Εάν ζούσες στην εποχή του Επίκουρου, θα είχες ίσως δικαιολογία να μιλήσεις για «άγνοια» του Δημιουργού και των σκοπών Του για την κτίση. Όμως επειδή ζεις 2 χιλιετηρίδες από την είσοδο του Θεού στην κτίση, δεν έχεις καμία δικαιολογία να λες «δεν έχουμε κανένα τρόπο ...;» Εγώ νομίζω ότι απλώς «δεν έχετε καμία διάθεση». Ο τρόπος υπάρχει, αρκεί να ΘΕΛΕΙΣ να τον εξετάσεις. «Με την ακοή θα ακούσετε, και δεν θα εννοήσετε και βλέποντας θα δείτε, και δεν θα καταλάβετε η καρδιά αυτού τού λαού πάχυνε, και τα αυτιά τους έγιναν βαριά, και έκλεισαν τα μάτια τους, για να μη βλέπουν με τα μάτια τους, και ακούν με τα αυτιά τους, και καταλάβουν με την καρδιά τους, και επιστρέψουν και θεραπευθούν» (Ησαϊας 6: 9,10).
Κατά την Ορθόδοξη Θεολογία, ο Θεός γνωρίζεται ΜΟΝΟ ΔΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΤΟΥ, του Ιησού Χριστού, ο οποίος είναι «Εικών του Θεού του Αοράτου» (Κολοσσαείς 1: 15). Κάπως σαν τον χαρακτήρα που εισάγει ο προγραμματιστής στον υπολογιστή, δια του οποίου ενεργεί μεταξύ των κατασκευασμένων χαρακτήρων. Περισσότερα εδώ:
Συνεπώς, εφ' όσον οι όροι: «Κτιστό, Άκτιστο, Θεός, Ορθοδοξία, κλπ», έγιναν με βάση αυτή τη φανέρωση του Θεού, είναι σωστοί και δεν χρειάζονται οποιαδήποτε αναθεώρηση.
Αθεϊστής
Αν αυτοί οι όροι χρησιμεύουν για να περιγράψουν το υπέρλογο, τότε δεν έχουν καμία εννοιολογική αιτιοκρατική σημασία.
Χριστιανός
Μόνο οι όροι «Θεός» και «Άκτιστο» έχουν τη χρησιμότητα ΑΠΟΔΟΣΗΣ και ΟΧΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ όπως γράφεις του Υπέρλογου. (Γιατί ως υπέρλογο πώς θα το περιγράψουμε; Και εδώ εισάγεται ΚΑΤ' ΑΝΑΓΚΗΝ η Χριστιανική πίστη στον Ιησού Χριστό, που ακυρώνει ΚΑΘΕ ΑΛΛΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΩΣ ΕΣΦΑΛΜΕΝΗ. Γιατί μόνο στη Χριστιανική πίστη έχουμε αυτόν τον ΚΡΙΚΟ μεταξύ του απερίγραπτου και ΕΝΤΕΛΩΣ ΥΠΕΡΒΑΤΙΚΟΥ ΘΕΟΥ, και του κτιστού πλάσματος. Κάθε άλλη θρησκεία, δεν είναι δυνατόν να μιλάει για το ΕΝΤΕΛΩΣ ΞΕΝΟ. Στην Ορθόδοξη πίστη όμως, μιλάμε γι' Αυτόν που ΓΝΩΡΙΣΑΜΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΚΑΙ ΕΖΗΣΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ 33 ΧΡΟΝΙΑ, για τον Ιησού Χριστό. Και αυτός ο «κρίκος» μεταξύ κτιστού και Ακτίστου, κάνει δυνατό το να μιλάμε περί Θεού και να θεολογούμε.
Πράγματι, το επιχείρημά σου ισχύει, και είναι ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ. Ισχύει όμως μόνο για τις μη Χριστιανικές θρησκείες, που δεν έχουν τον ενανθρωπίσαντα Λόγο, για να τους μιλήσει για τον Υπερβατικό Σχεδιαστή του Σύμπαντος. Το επιχείρημά σου κάνει ευκολότερη τη διαπίστωση, για το «ποια τελικά είναι η ΜΟΝΑΔΙΚΗ εξ αποκαλύψεως αληθινή θρησκεία!»
Αθεϊστής
Αν όντως το υπέρλογο του Άκτιστου κόσμου είναι θεωρητική αντίληψη των θεολόγων τότε θα πρέπει να ορίσουν το πεδίο των αποδείξεων που κάθε θεώρημα οφείλει να έχει. Θα πρέπει να είναι συνεπές με τον εαυτό του και να εξηγεί παρατηρημένα φαινόμενα. θα πρέπει να μην έρχεται σε αντίθεση με ήδη αποδεδειγμένες αιτιάσεις άλλων Θεωρημάτων. Θα πρέπει να έχει ικανή περιγραφική δύναμη και τα μαθηματικά του να λειτουργούν με επάρκεια αποδείξεων».
Χριστιανός
Όπως εξάγεται από τα προηγούμενα που έγραψα, ΔΕΝ είναι «θεωρητική αντίληψη των θεολόγων», το υπέρλογο του Άκτιστου κόσμου, αλλά αντιθέτως είναι ΑΥΤΟΦΑΝΕΡΩΣΗ του Δημιουργού στον άνθρωπο, εν Ιησού Χριστώ. Συνεπώς, ως «αυτοφανέρωση» του Θεού, δεν υπόκειται σε αμφισβήτηση, ούτε σε αλλαγές, ούτε σε αναδιατυπώσεις. Και ως απόλυτα υπερβατικό, και ανόμοιο και ξένο του Σύμπαντος, δεν υπόκειται και σε κανενός είδους μέτρηση, ή έλεγχο, ή θεώρημα. Με τι μαθηματικά θα μετρήσεις τον ...; Άπειρο; Με τι μονάδες;
Και κυρίως, τι κοινό μπορείς να βρεις μεταξύ κτίσεως και Άκτιστης ουσίας, ώστε να συμπεριλάβεις τον Θεό στο Σύμπαν ή στις θεωρίες σου;
Το αν υπάρχει ή όχι Θεός, είναι ζήτημα της Φιλοσοφίας και της Θεολογίας, και όχι της επιστήμης. Ποτέ η επιστήμη δεν θα μπορέσει να Τον επιβεβαιώσει ή να Τον αρνηθεί. Και μην κοροϊδεύετε τον εαυτό σας. Η επιστήμη θα εξηγεί με όλο και πληρέστερο τρόπο αυτά που ο Θεός έπλασε, ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΚΤΙΣΗ, μόνο το Σύμπαν. Και πάντα θα υπάρχει κάτι που θα λείπει. Ίσως γι' αυτό και υπάρχει το θεώρημα της μη πληρότητας. Δεν ξέρω. Πάντοτε η κτίση χωρίς τον Κτίστη, θα είναι ελλειπής. Και ο άνθρωπος που θα αρνείται τον Θεό, θα είναι επίσης ελλειπής και μονόφθαλμος, έστω και αν είναι μεγάλος επιστήμονας.
Όσο για εμάς τους πιστούς, θα μένουμε πάντοτε ΣΤΑΘΕΡΟΙ ΚΑΙ ΑΜΕΤΑΚΙΝΗΤΟΙ στη Θεία Αποκάλυψη που μας δόθηκε από τον Πλάστη μας, και θα μελετάμε με ζήλο και αγάπη την κτίση γύρω μας δια της Επιστήμης, την οποία μας έδωσε ο Ίδιος ο Θεός, ο πρώτος επιστήμονας που μας έκανε νοήμονες. Θα παρατηρούμε και θα καταγράφουμε, και θα διορθώνουμε (όπου χρειάζεται) τις απόψεις μας γι' αυτή την κτίση, και για τον τρόπο που την κατανόησαν οι πατέρες μας, μέσα από τα κείμενά τους. Όπως ακριβώς την παρατηρούν και διορθώνουν τις θεωρίες τους όλοι οι εραστές της επιστήμης, σε όλες τις εποχές, ανεξαρτήτως πίστης ή απιστίας. Γιατί η επιστήμη είναι ΑΓΑΘΟ ΟΛΩΝ ΜΑΣ.
Η απλότητα του Χριστιανικού Μοναχισμού και η ειδωλολατρική καύχηση
Γιάννης Τ.
Για τους Χριστιανούς, ο Μοναχισμός δεν ήταν ούτε κυνήγι εμπειριών, ούτε αιτία καύχησης, όπως συνέβαινε με τους Εθνικούς, που στόχο είχαν την εμπειρία και την καύχηση
Αντίθετα από τους Νεοπλατωνικούς Εθνικούς που επεδείκνυαν αυτάρεσκα τις «υπερφυσικές» δυνάμεις τους, οι Χριστιανοί μοναχοί απέρριπταν τον τσαρλατανισμό.
Ένας ασκητής της Ύστερης Αρχαιότητας είπε: ««Πώς μπορούν ορισμένοι να λένε: "Είδαμε οράματα αγγέλλων"; Ο γέροντας είπε: "πολύ περισσότερο ευτυχής είναι αυτός που μπορεί να βλέπει τα αμαρτήματά του"».
Ο αββάς Ολύμπιος είπε το εξής: "Ένας παγανιστής ιερέας κατέβηκε μια μέρα από τη Σκήτη, ήρθε στο κελί μου και κοιμήθηκε εκεί. Αφού αναλογίστηκε τον τρόπο ζωής των μοναχών, είπε: "Μια και ζείτε έτσι, βλέπετε οράματα του θεού σας;" Του είπα: "Όχι". Τότε ο ιερέας μου είπε: "Όταν εμείς κάνουμε θυσία στο θεό μας, δεν μας κρύβει τίποτε, αλλά μας αποκαλύπτει όλα τα μυστήριά του. Κι εσείς, που υποβάλλεστε σε τόσες δοκιμασίες, αγρυπνίες, προσευχές και ασκήσεις, λέτε ότι δεν βλέπετε τίποτε;"».
Η στάση των μοναχών ήταν ένα ηχηρό ράπισμα στο θρησκευτικό ύφος του παγανιστικού κόσμου. Μια εσκεμμένη απόρριψη του συνήθους τρόπου άσκησης της, υπερφυσικής προελεύσεως, εξουσίας στην κοινωνία, συμπλήρωνε τη διαδικασία της αναχώρησης. Οι μοναχοί στέκονταν μακριά από τις αμφισημίες που συνεπάγονταν οι αξιώσεις άσκησης «ουράνιας» δύναμης σε «επίγειες» περιοχές» (Brown Peter, Η δημιουργία της Ύστερης Αρχαιότητας, σ. 155). Οι μοναχοί όριζαν την «ουράνια» δύναμη ως δύναμη που, απλούστατα, δεν έπρεπε να χρησιμοποιείται.
Οι μοναχοί δεν κέρδιζαν την αποδοχή τόσο μέσω των θαυμάτων, αλλά λόγω της ανεξαρτησίας από τις υλικές επιταγές την οποία διακήρυσσαν. «Μακρές τελετές κοινωνικής απεμπλοκής διαβεβαίωναν την πελατεία του ασκητή ότι οι εξουσίες του ήταν πλήρως αποδεκτές, δεδομένου ότι ασκούνταν από έναν άνθρωπο που είχε νεκρώσει τα ανθρώπινα κίνητρα και ήταν ο ίδιος νεκρός για την κοινωνία. ( ...;) Εκείνο που το ακροατήριο του ερημίτη έβλεπε σε αυτόν δεν ήταν τόσο ορισμένες υπερφυσικές δυνάμεις όσο την ίδια την πράξη της αναχώρησης. Οι δυνάμεις και το γόητρό του πήγαζαν από το γεγονός ότι έπαιζε, με ηρωικό τρόπο, μπροστά σε μια κοινωνία εμπεπλεγμένη σε καταπιεστικές υποχρεώσεις, το ρόλο του πλήρως ανεξάρτητου και αυτάρκους ανθρώπου» (BrownP. Η δημιουργία της Ύστερης Αρχαιότητας, σ. 146-7).
Υπάρχουν δύο βασικές αλήθειες για την Ορθόδοξη χριστιανική πίστη σχετικά με τον άνθρωπο. Η πρώτη είναι ότι ο άνθρωπος έχει ψυχοσωματική οντότητα και η δεύτερη ότι η ψυχή του είναι αιώνια στη φύση της.Το σώμα του είναι αδιάρρηκτα συνδεδεμένο με την ψυχή του και η ψυχή με την θεϊκή πραγματικότητα.
Η Εκκλησία δεν έχει μόνο διδασκαλία περί της ψυχής, αλλά βαθιά εμπειρία της. Δεν έχει απλά άποψη επί του θέματος έχει βίωση αληθείας. Η αποκάλυψή της δεν της προσφέρεται μόνον διδακτικά, αλλά της επαληθεύεται βιωματικά. Δεν λέει αυτό που ξέρει αλλά μεταγγίζει αυτό που ζει. Όταν βλέπει τον άνθρωπο, τον κάθε άνθρωπο, δεν αντικρίζει σ΄αυτόν μόνο το σώμα του ή τη χρονική παρουσία του, αλλά βλέπει την εικόνα του Θεού να αντικατοπτρίζεται στην ψυχή του και διακρίνει την αιώνια διάστασή του. Αυτό πως να το αρνηθεί η Εκκλησία;
Άνθρωπος δεν είναι το σώμα, η υγεία, αυτό που βλέπουμε. Ούτε πάλι η ψυχή ως διάθεση, ως ψυχισμός, ως έκφραση των εγκεφαλικών λειτουργιών, ως φυσικό στοιχείο συμπεριφοράς - αυτό που αντιλαμβανόμαστε. Ο θησαυρός της ανθρώπινης υπόστασης είναι η ψυχή ως πρόσωπο, ως εικόνατης θεϊκής δόξης, ως αυτεξούσιο, ως δυνατότητα μετοχής στην αιωνιότητα, ως χάρις αυθυπέρβασης.Κάθε τι που σχετίζεται με την ψυχή αποτελεί ιερό γεγονός ή στοιχείο έχει να κάνει με την σωτηρία, τον εξαγιασμό, την ένωση με τον Θεό, την βίωση της αιώνιας προοπτικής του ανθρώπου. Αυτό είναι το στοιχείο που, επειδή είναι υπαρκτό καθιστά τον άνθρωπο ιερό.
Η ψυχή μ΄αυτήν την έννοια, περιφρουρείται μέσα στο σώμα που το μεταμορφώνει σε ναό. Το σώμα που διαφυλάσσει το θησαυρό της ψυχής δεν είναι φυλακή. Ένα σώμα όμως που εν ζωή δεν το σεβαστήκαμε, ούτε καν φιλόζωα το διατηρήσαμε, που βιολογικά μεν το περιποιηθήκαμε στα εργαστήρια, ουσιαστικά όμως το καταστρέψαμε στην πρακτική της ζωής ένα σώμα στο οποίο η ιατρική δεν καλείται να θεραπεύσει μόνο τις συνέπειες της φυσιολογικής φθοράς επάνω του, αλλά και του ανορθόδοξου τρόπου και της αντίληψης ζωής μέσα του ένα σώμα που η ίδια η ψυχή μας το αγνόησε, και αντί μαζί του να επιτελέσει τον ιερουργικό σκοπό της, ικανοποίησε τις φιλήδονες τάσεις και τις αμαρτωλές διαθέσεις της -και μάλιστα με την αποδοχή και νομική κάλυψη της κοινωνίας-, αυτό το σώμα είναι εύκολο αυτή η κοινωνία και ψυχή να θέλουν να το κάψουν για να ολοκληρώσουν το έργο τους και να εξαφανίσουν την ασέβειά τους.
Για την Εκκλησία τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά. Το σώμα, όσο ο άνθρωπος είναι εν ζωή, το βλέπει ως θυσιαστήριο. Γι΄αυτό και η βάναυση επέμβαση επάνω του και η υποταγή του στις ορμές, που δουλώνουν το αυτεξούσιο, δηλώνουν ασέβεια και αποτελούν βεβήλωση και αμαρτία. Η συντήρηση και τροφοδοσία του γίνεται πάντοτε με προσευχή -προσευχές της τραπέζης- η φροντίδα της υγείας του που συνδυάζεται με μυστήριο - το ευχέλαιο-, η αναπαραγωγή του με άλλο μυστήριο - το γάμο- και τέλος ο εξαγιασμός του επιτυγχάνεται με την μετάληψη του σώματος και του αίματος του Χριστού.
Μόλις ο άνθρωπος πεθάνει, το σώμα του γίνεται λείψανο. Τότε αυξάνει και οσεβασμός μας σ΄αυτό. Το λείψανο αποτελεί την ανάμνηση μιας ιερουργίας που μέσα του επιτελείτο - της σωτηρίας της ψυχής- και την υπόμνηση μιας άλλης που τώρα "αγνώστως" συνεχίζεται έξω από αυτό- της δόξης της ψυχής. Το σώμα δεν περιμένει την καταστροφή του, αλλά την "ετέρα μορφή του"(Μάρκ. ιστ΄12), την αναμόρφωσή του "εις το αρχαίον κάλλος". Αυτή είναι η αιτία που η Εκκλησία προσεγγίζει το σώμα με ιδιαίτερο σεβασμό και αισθήματα ιερά. Δεν καίμε τους ναούς, πολλώ δε μάλλον τους έμψυχους ναούς.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι το σώμα είναι κάτι που δεν εγγίζεται και στο οποίο αρνούμεθα κάθε παρέμβαση. Το σώμα είναι το υποκείμενο στη φθορά στοιχείο του ανθρώπου Η φυσική φθορά είναι η ισχυρότερη ίσως υπόμνηση της πτωτικής μας φύσεως. Κάθε βίαιη κίνηση που συνηγορεί στη συρρίκνωσή του, προσβάλλει και την ψυχή. Για τον λόγο αυτό, στο σώμα παρεμβαίνουμε μόνο θεραπευτικά, αναστέλλοντας την εξέλιξη της φθοράς, όταν και όδο μπορούμε. Η διαδικασία της πρέπει να είναι εντελώς φυσική και ποτέ εξαναγκασμένη. Την αναλαμβάνει μόνον ό Θεός μέσα από τις συνθήκες που ο ίδιος προνοεί ή η φύση μέσα από την ευθύνη που της έχει ανατεθεί. Αυτός είναι ένας άλλος λόγος που η Εκκλησία μας αρνείται την καύση των νεκρών. Αφήνει στη φύση να αναλάβει την ευθύνη της φθοράς του σώματος. Δεν το καίει, αλλά το αφήνει να σβήσει. Αυτό σημαίνει ότι από τη στιγμή που η φύση επιτρέπει να μείνει κάποιο υπόλειμμα, αυτό έχει το λόγο του.Όταν και η ΄φυση αρνείται την ολοσχερή διάλυσή του ανθρωπίνου σώματος, τότε η νομοθετημένη καύση του δεν είναι πράξη επιλήψιμης βίας;
Τα οστά υπαινίσσονται το σώμα έχουν μεν όλα μια ομοιότητα, αλλά έχουν και διαφορές. Άλλα είναι τα κοκαλάκια ενός μικρού παιδιού στη θέα τους και άλλα ενός ενήλικα. Άλλα ενός ανθρώπου και άλλα κάποιου ζώου. Όταν όμως καούν, η στάχτη εξομοιώνει τα πάντα. Και στην περίπτωση αυτή που διατηρείται και δεν σκορπίζεται, δεν διακρίνονται οι διαφορές έχουν εξαλειφθεί για πάντα. Μαζί με τα χαρακτηριστικά του προσώπου, έχει εξαφανιστεί και η εικόνα του ανθρώπου μόλις δςε σκορπιστούν και τα υπολείμματα της στάχτης,μαζί με τα ψήγματα του κοινωνικού σεβασμού, οριστικοποιείται και η διαγραφή κάθε ίχνους παρουσίας του. Ο υπαρκτικός θάνατος έχει προσυπογράψει τον φυσιολογικό.
Το υπόλειμμα του ανθρώπου δεν είναι η ισοπέδωση και η απουσία, αλλά η ταυτότητα και του είδους και του προσώπου και η παρουσία.Ο αγώνας να διατηρήσουμε τα οστά, τα λείψανα, ό,τι περισσότερο από τον άνθρωπο μπορούμε σ΄αυτόν τον κόσμο, ισοδυναμεί με την ανάγκη μας να διατηρηθεί όσο περισσότερο γίνεται το πρόσωπό του στον άλλο. Ο σεβασμός μας στα νεκρά λείψανα πιστοποιεί την πίστη μας στην αθάνατη ψυχή.
Οι νεκροί δεν είναι "πεθαμένοι" αλλά κεκοιμημένοι. Τοποθετούνται με σεβασμό στον τάφο, στραμμένοι προς ανατολάς με την προσδοκία της αναστάσεώς τους. Η Εκκλησία συνειδητά αρνείται τον όρο "νεκροταφεία" και επιμένει στον όρο "κοιμητήρια". Και το κάνει αυτό όχι για λόγους ψυχολογικού -για να μην αγριεύουμε- αλλά για λόγους καθαρά πνευματικούς: νεκρός δεν σημαίνει τελειωμένος (που έχει τελειώσει) αλλάτετελειωμένος (που έχει τελειωθεί). Τέλος δεν σημαίνει λήξη, αλλά τελείωση. Τα οστά των νεκρών αποτελούν ανάμνηση της παρελθούσης ζωής τους, ενθύμηση της παρούσης καταστάσεως τους, αλλά και υπόμνηση της μελλούσης προοπτικής μας. Αυτά με κανένα νόμο δεν καίγονται.
Η Εκκλησία δεν τιμά το σώμα και χωριστά την ψυχή, αλλά τον σύνδεσμο των δυό, τον άνθρωπο ως όλον. Στον κίνδυνο να ξεχαστεί ο άνθρωπος, επειδή δεν φαίνεται η ψυχή του, διατηρούμε το σώμα, που δεν μας την θυμίζει μόνο όταν λειτουργεί αλλά και όταν απλά υπάρχει. Η οριστική καταστροφή του σώματος, η καύση του, δεν είναι καύση νεκρού ανθρώπου -κάτι που καίγεται - αλλά προσπάθεια καύσης της ζωντανής ψυχής του,κάτι που δεν καταστρέφεται.
Η ψυχή ζει. Αυτό φαίνεται από το ότι τα λείψανα έχουν ζωή όχι βιολογική βέβαια αλλά κάποιας μορφής πνευματική, που όμως διαπιστώνεται. Όταν έχουμε άτομα που η βίωσή τους της πνευματικής πραγματικότητος ήταν τόσο έντονη ώστε και από τότε που ζούσαν εν χρόνω την παχύτητα αυτού του κόσμου, αυτά να λειτουργούν στις συχνότητες του άλλου, τότε ο θάνατός τους είναι κοίμηση που αποτυπώνεται στα λείψανά τους. Είναι πολύτιμη εμπειρία της Εκκλησίας, διαρκώς επαληθευόμενη, ότι πλείστα όσα εξ αυτών εμφανίζουν ιδιάζουσα χάρι. Είναι γνωστό ότι συχνά τα λείψανα των αγιορειτών μοναχών αλλά και των άλλων εξαγιασμένων ανθρώπων που η ζωή τους τίμησε το σώμα και η ψυχή τους φανέρωσε μεγαλύτερη ευρωστία και ζωτικότητα από αυτό, διατηρούν μια εντυπωσιακή ευκαμψία για ώρες μετά θάνατον. Δεν κοκαλώνουν!
Αλλά και η αποδεδειγμένη ευωδία, το κέρινο χρώμα τους, η θαυματουργική χάρι τους ή η φυσική αφθαρσία ολόσωμων αγίων, στοιχεία ασυνήθη και φυσικώς ανεξήγυτα, είναι αναμενόμενα φαινόμενα της πνευματικής πραγματικότητος. Αυτά τα λείψανα, για την ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση και συνείδηση, αποτελούν περιουσία πολυτιμότερη και από τη διδασκαλία της θησαυρούς αναγκαιότερους και από τα σκεύη της. Στα λείψανα των μαρτύρων της εδράζονται οι άγιες τράπεζες της. Αν αυτά κάψει θα έχει ήδη θυσιάσει τα ιερά θυσιαστήριά της θαέχει καταστρέψει τα ζωτικά σπλάχνα της.
Η ψυχή υπάρχει, ζει και αναγνωρίζει το σώμα της και μετά θάνατον.Βλέπει και μπορεί να αντικρύσει την καύση του. Άραγε θα την εγκρίνει; Η ίδια στην κατάσταση που είναι δεν βλάπτεται από τις δικές μας ενέργειες ούτε και όταν της καταστρέφουν το δικό της σώμα.
Η ασέβεια επάνω της όμως φθείρει εμάς. Το ηθικό κριτήριο σε μιά τόσο καίρια απόφαση για την Εκκλησία είναι πνευματικό δεν έχει νακάνει με τις επιλογές μιας πεθαμένης κοινωνίας, μιας κοινωνίας που αρνείται την αθανασία της, αλλά με τις προτιμήσεις τηςαθάνατης ψυχής, της ψυχής που επιβεβαιώνει την αιωνιότητά της.
Αν μας ρωτούσαν πως θα προτιμούσαμε να φύγει απ΄αυτόν τον κόσμο κάποιος δικός μας:από εγκεφαλική αποπληξία, από καρδιακή ανακοπή, με παραμορφωτικά εγκαύματα, ή να αποτεφρωθεί από ανάφλεξη και πυρκαγιά, έχω την εντύπωση πως ο τραγικότερος τρόπος θα ομολογούσαμε πως είναι ο τελευταίος.
Είναι φυσικό στον άνθρωπο, όταν αποχαιρετά τον άνθρωπό του, να θέλει να αντικρύσει για τελευταία φορά την οικεία σ΄αυτόν όψη και όχι το αποτρόπαιο κατάντημά του σε απάνθρωπη, ανοίκεια και απρόσωπη στάχτη. Η λεπτή αγάπη των στιγμών εκείνων εκφράζεται ως ανάγκη να αγκαλιάσει κανείς, να φιλήσει, να χορτάσει το βλέμμα του, να εκδηλωθεί τρυφερά πάνω στο άψυχο σώμα. Αν μας πληγώνει η βία της φύσεως, πώς εμείς επιλέγουμε τη βία του αυτεξουσίου μας; Όταν κάτι είναι πολύτιμο και το χάνουμε, προσπαθούμε να κρατήσουμε όσο περισσότερο απ΄αυτό μπορούμε. Ποτέ δεν νομοθετούμε τη βίαιη μείωση του τελευταίου ανεκτίμητου υπολείμματός του.
Η απόφαση ότι δεν έχουμε χώρο στα κοιμητήριά μας ισοδυναμεί με προσβολή.Αν δεν έχουμε, να δημιουργήσουμε χώρο. Η αγάπη δημιουργεί και χώρο και προϋποθέσεις. Η χρηστική ανάγκη ποτέ δεν είναι ουσιαστική και πάντα πιστοποιεί τη στενότητα του καρδιακού χώρου.Η ανάγκη του σεβασμού είναι πολύ μεγαλύτερη γι΄αυτόν που τον εκχωρεί παρά γι΄αυτόν που αποδέχεται.
Ετσι που βαδίζει η κοινωνία μας δεν θα έχει μονον έλλλειψη χώρου, αλλά και ανθρώπους δεν θα βρίσκει για να θάψουν, ίσως και να κάψουν, τους νεκρούς της. Στο απέραντο γηροκομείο του "πολιτισμένου" κόσμου μας, όπου οι νέοι τείνουν να γίνουν πολύ λιγότεροι από τους ηλικιωμένους και οι γεννήσεις πολύ πιο σπάνιες από τους θανάτους, θα υπάρχουν νεκροί και όχι νεκροθάφτες.Αντί να ενδιαφέρεται η κοινωνία μας για την αρχή της ζωής, π.χ. το δημογραφικό πρόβλημα, υπεραπασχολείται με το τέλος, την καύση. Η ίδια νοοτροπία που αποφεύγει, τη γέννηση, δηλαδή τη ζωή, αυτή που απορρίπτει και τους γέρους, αυτή που προτείνει την ευθανασία, αυτή που η ίδια δεν αντέχει και τους νεκρούς αρνείται τη δημιουργία και επιλέγει την καύση. Αυτή υπογράφει το οριστικό τέλος του τέλους το τέλος του σκοπού το τέλος του ανθρώπου.
Αυτοί που αγνόησαν το δικαίωμα του ανθρώπου για το Θεό και πρόσβαλαν τα απαράγραπτα δικαιώματα του Θεού για τον άνθρωπο, αυτοί και μόνον μπορούν να επικαλούνται τα λεγόμενα ανθρώπινα δικαιώματα για να νομιμοποιήσουν την ασέβειά τους στον άνθρωπο.
Η καύση των νεκρών δεν είναι ατομικό δικαίωμα του νεκρού πλέον ανθρώπου. η διατήρηση του σώματός τους αποτελεί κοινωνική υποχρέωση σεβασμού και επιβιώσεως του προσώπου του. Είναι αδύνατο το θέλημα του ενός -και ας αποκαλείται αυτό δικαίωμα- να προσκρούει στην ανάγκη για σεβασμό του συνόλου. Δεν μπορεί να είναι δικαίωμα κάποιου να τον...κάψουμε εμείς! Το θέμα δεν είναι αν κάποιος επιθυμεί να καεί. είναι αν η κοινωνία θα δεχθεί να τον κάψει.
Η κοινωνία με την καύση των νεκρών προσυπογράφει το δικό της τέλος. τον μηδενισμό της. Μια κοινωνία που δεν αντέχει τον άνθρωπο ούτε στην ασθένειά του, ούτε στην αδυναμία του, ούτε στον θάνατό του, μια κοινωνία που καίει τους νεκρούς της, μια κοινωνία που καταστρέφει και την ανάμνηση της ζωής και την ενθύμηση των μελών της -αυτό είναι τα λείψανα- μια κοινωνία που κάνει την αρχή του ανθρώπου τεχνητή και μηχανική και το τέλος του οριστικό και αμετάκλητο, μια κοινωνία που αρνείται την πνοή του αιώνιου και εγκλωβίζεται στην ασφυξία του εφήμερου, τι σχέση μπορεί να έχει αυτή η κοινωνία με τη ζωή; Ακόμη και οι άθεοι υπογράμμιζαν την ανάμνηση των επίγειων θεών τους με ταριχεύσεις των σωμάτων τους (περίπτωση Λένιν) ή όπου αυτό δεν ήταν δυνατόν με κατασκευές αγαλμάτων και ψεύτικων ομοιωμάτων.
Φαίνεται πως το αποτέλεσμα του ανθρωπισμού χωρίς Θεό, του πολιτισμού χωρίς αξίες και του μηδενισμού χωρίς σκοπό, το αποτέλεσμα της σύγχυσης της αθεϊας, είναι η εξαφάνιση του ανθρώπου,η καύση και του τελευταίου υπολείμματός του. Η καύση των νεκρών οδηγεί στην καύση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Κατόπιν τούτων, δεν είναι ότι δεν της επιτρέπεται, αλλά η Εκκλησία αδυνατεί και αρνείται να δεχθεί μια απλά χρηστική και καθόλου πειστική λύση ελάσσονος πρακτικής βαρύτητος και να θυσιάσει το βίωμα του σεβασμού της στη θεϊκότητα του προσώπου του κάθε ανθρώπου, πολλώ μάλλον του ανθρώπου που αυτή βάφτισε στη κολυμβήθρα της τιμώντας ταυτόχρονα και την ψυχή και το σώμα του. Το μείζον δεν μπορεί να υποταχθεί στο έλασσον. Είναι αδύνατον όποιος πιστεύει στην Εκκλησία και αποδέχεται την πρόταση ζωής της, όποιος ζει την πραγματικότητα της ψυχής, όποιος σέβεται τον άνθρωπο να μην τιμά και το σώμα. Το σώμα χρήζει μεγαλύτερης τιμής και σεβασμού από την κοινωνία μετά θάνατον απ' όση περιποίηση και προστασία δέχθηκε από τον ίδιο τον άνθρωπο κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Ο Αρχιμ. Νικόλαος (Χατζηνικολάου) είναι οικονόμος του Μετοχίου της Αναλήψεως, της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας του Αγίου Όρους και πρόεδρος της Επιτροπής Βιοηθικής της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ
ΜΕ ΘΕΜΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΝΕΟΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΙΑΣ
Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι υπάρχουν δύο τάσεις στους Νεοπαγανιστικούς κύκλους. Η πρώτη είναι έντονα αντιχριστιανική και θεωρεί ότι δεν συμβιβάζονται Ελληνισμός και Χριστιανισμός. Η δεύτερη πιο συναινετική και συμβιβαστική, αποδεχόμενη όμως τη σκληρή κριτική των πρώτων εναντίον του «Ιουδαιοχριστιανισμού». Πιστεύει όμως σε μια συνέχεια ελληνοχριστιανική, σε μια συνύπαρξη αρχαίου και χριστιανικού κόσμου, υπό την έννοια ασφαλώς ότι ο Χριστιανισμός δεν έχει προσθέσει πολλές δικές του πρωτόπυπες ιδέες, αφού τα περισσότερα σχεδόν είναι αντιγραφή και παραλλαγή των ιδεών της αρχαιότητας.
Επί του σημείου αυτού, λοιπόν, θα πρέπει να εστιαστεί και η κριτική ημών των Ορθοδόξων Χριστιανών. Διότι γνωρίζουμε ασφαλώς από την ιστορία ότι ο Γεώργιος Πλήθων Γεμιστός θέλησε την αναβίωση του αρχαιοελληνικού κόσμου, χωρίς αυτό να τον εμποδίσει να υποστηρίξει τον Αγιο Μάρκο τον Ευγενικό στη Φερράρα-Φλωρεντία. Υπήρξε δηλαδή ανθενωτικός, διότι πίστευε στη λεγόμενη φιλοσοφική και ιστορική συνέχεια αρχαιότητας και ορθοδόξου Χριστιανισμού. Βέβαια και στην περίπτωση αυτή έχουμε μια έμμεση και συγκαλυμμένη υποτίμηση του Χριστιανισμού, αφού αυτός εμφανίζεται ως αντιγραφή του αρχαιοελληνικού κόσμου. Στην τάση αυτή των Νεοπαγανιστων υπάρχει μάλιστα και η άποψη (φαινομενικά φιλική προς τον Χριστιανισμό) ότι δεν ήταν οι ΄Ελληνες Χριστιανοί που κατέστρεψαν τα ιερά της ειδωλολατρίας, αλλά οι Ιουδαίοι Χριστιανοί, εισάγοντας έτσι φυλετισμό και ρατσισμό στην υπερφυλετική Ορθοδοξία.
Κρίνω ότι οι απόψεις αυτές είναι περισσότερο επικίνδυνες και γι' αυτό θα πρέπει να αποδειχθεί ότι «χάος» χωρίζει τον Χριστιανισμό από το αρχαιοελληνικό κοσμοείδωλο. Στον Χριστιανισμό δεν υπάρχει καμμιά φιλοσοφική αντιγραφή, παράμόνο διαφορετική νοηματοδότηση αρχαιοελληνικής φιλοσοφικής ορολογίας.
Ενδεικτικά αναφέρω ορισμένες βασικές διαφορές.
1) Στην αρχαιότητα η Ειμαρμένη είναι πάνω από θεούς και ανθρώπους, ενώ στον Χριστιανισμό δεν υπάρχει καμμία έννοια μοιρολατρίας παρά μόνο ο Παντοδύναμος ελεύθερος προσωπικός Θεός.
2) Στον αρχαίο Ελληνισμό ο Θεός (προκειμένου για τους φιλοσόφους) ήταν μέρος του αιώνιου κόσμου (κοσμική φωτιά για τους Στωϊκούς). Ο Θεός ήταν απλώς μορφοποιός και όχι δημιουργός του κόσμου, αφού σχηματοποιούσε από προϋπάρχουσα ύλη το κόσμο. Στο Χριστιανισμό η ουσία του Θεού ως πνευματική διαφέρει της υλικής ουσίας του κόσμου και υπάρχει απόλυτη διάκριση της κτιστής από την άκτιστη πραγματικότητα. Ο Θεός δημιουργεί από το μηδέν την κτιστή πραγματικότητα χωρίς προϋπάρχουσα ύλη. «Εκ του μη όντος εις το είναι ημάς παρήγαγες». Τόσο ο πολυθεϊσμός, όσο και ο μονοθεϊσμός της αρχαιότητας ισοδυναμούν με φυσιολατρία και πανθεϊσμό, κάτι που δεν υπάρχει στον Χριστιανισμό, διότι δεν έχουμε απορροή του κόσμου εκ της ουσίας του Θεού.
3) Μόνο στον Χριστιανισμό έχουμε διάκριση ουσίας και ενέργειας στον Θεό. Έτσι αποφεύγεται ο κίνδυνος του αγνωστικισμού και του πανθεϊσμού, διότι ο απρόσιτος κατά την ουσία Θεός γίνεται μεθεκτός και προσιτός με τις ενέργειές του.
4) Στην αρχαιότητα έχουμε κυκλική θεώρηση του κόσμου, ενώ στον Χριστιανισμό σπειροειδή και ευθύγραμμη. Κατ' αυτόν τον τρόπο ο φαύλος κύκλος της απαισιοδοξίας στην αρχαιότητα που ευθύνεται για την ιδέα των πλατωνικών μετενσαρκώσεων, γίνεται ευθύγραμμη πορεία ανόδου, προόδου και αισιοδοξίας, αφού στο τέλος του κοσμικού χρόνου ακολουθεί η «όγδοη ημέρα», ως υπεριστορική και εσχατολογική πραγματικότητα. Στον Χριστιανισμό η ιστορία δεν υποτάσσεται στους κυκλικά επαναλαμβανόμενους ρυθμούς της φύσης και της τύχης, αλλά έχει καταστάσεις πρωτοτυπίας και νέας εμπειρίας. Τα ιστορικά γεγονότα αποκτούν έτσι ένα μοναδικό και ανεπανάληπτο χαρακτήρα.
5) Στην αρχαιότητα το κακό αποκτά οντολογική υπόσταση, ιδιαίτερα στους κύκλους του Μανιχαϊκού διπολισμού. Στον Χριστιανισμό θεωρείται ως έλλειψη του καλού και ως μη ον.
6) Στην αρχαιότητα το σώμα υπερτιμάται ή υποτιμάται. Στον Πλάτωνα θεωρείται ως Σήμα (τάφος) της ψυχής . Στον Χριστιανισμό το σώμα ως δημιούργημα του Θεού θεωρείται «λίαν καλό» και ο άνθρωπος αντιμετωπίζεται ως ενιαία ψυχοσωματική οντότητα. Ο αρχαίος ελληνισμός αποδέχεται μόνο την αθανασία της ψυχής, όταν ο Απόστολος Παύλος τους περιγράφει την ανάσταση του σώματος.
7) Στην κοινωνική διδασκαλία έχουμε υποτίμηση της γυναίκας, δικαιολόγηση του θεσμού της δουλείας (Αριστοτέλης) και ανθρωποκεντρική θεώρηση των πραγμάτων. Στον Χριστιανισμό διακηρύσσεται η ισοτιμία (όχι ισότητα) ανδρός και γυναικός και η κατάργηση της δουλείας (ουκ ένι άρσεν και θήλυ, ουδέ δούλος και ελεύθερος).
8) Στην αρχαιότητα οι πιστοί δεν εισέρχονται στα ιερά, παρά μόνο στον προαύλιο χώρο, διότι είχαν την αίσθηση του φόβου και της απόστασης του Θεού. Στον Χριστιανισμό η ενσάρκωση του Χριστού φέρνει κοντά τον άνθρωπο στον Θεό και άνθρωπος αποκτά την άνεση και την οικειότητα να εισέλθει στον οίκο του Θεού.
9) Σε ορισμένες Ορθόδοξες εκκλησίες στον νάρθηκα εικονίζονται οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι ( Σωκράτης και Πλάτων) και όχι στον κυρίως ναό. Αναγνωρίζεται έτσι η προσφορά τους για την μερική υπέρβαση της πολυθεϊας και ειδωλατρίας, καθώς και οι μεγάλες φιλοσοφικές συλλήψεις (σπερματικός λόγος), αλλά η απόσταση με τον Χριστιανισμό παραμένει μεγάλη.
10) Κατά τον Ιουστίνο, φιλόσοφο και μάρτυρα, ο Σωκράτης ψάχνει τον ένα πραγματικό Θεό (γεγονός για το οποίο καταδικάζεται), αλλά ομολογεί την δυσκολία του εγχειρήματος. Ο Χριστός όμως έρχεται με την δύναμή Του να δώσει σάρκα και οστά στις αναζητήσεις περί δικαιοσύνης και νίκης επί του θανάτου.
Το ζήτημα της μονιστικής οντολογίας του Ηρακλείτου, που ενώνει τα αντίθετα, υπάρχει κίνδυνος να οδηγήσει σε ηθικό, εννοιολογικό σχετικισμό και μηδενισμό. Η ένωση των αντιθέτων είναι προσφιλές ζήτημα και της φιλοσοφίας των Ανατολικών θρησκευμάτων. Και στις δύο περιπτώσεις το καλό και το κακό συμφύρονται, σχετικοποιούνται και αναμειγνύονται. Το αποτέλεσμα είναι να μην έχουμε διάκριση καλού και κακού, ούτε θέληση και αγώνα για υπέρβαση και αντιμετώπιση αδίκων, κακών και οδυνηρών καταστάσεων της ανθρώπινης κοινωνικής ζωής. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο η στωϊκή απάθεια έχει πολλές ομοιότητες και συγγένειες με την βουδιστική απάθεια, αφού οδηγούν επίσης σε ασυγκινησία και αδιαφορία. Εδώ πλέον απουσιάζουν οι έννοιες της φιλανθρωπίας, της αλληλεγγύης προς ενδεείς και πάσχοντες συνανθρώπους μας. Το χριστιανικό «συμπάσχω και συνωδίνω» είναι απαράδεκτο από βουδιστικής και στωϊκής πλευράς.
Έτσι άλλωστε γίνεται κατανοητή η συχνή αναφορά διαφόρων Γκουρού στην αρχαιοελληνική φιλοσοφία, (μολονότι πολλοί φιλόσοφοι π.χ. Σωκράτης , Πλάτωνας, Αριστοτέλης ξεκαθαρίζουν το καλό από το κακό, την αρετή από την κακία και κάνουν συχνά λόγο για το αγαθό), όπως αυτής του Γκουρού Ραζνί, ο οποίος δηλώνει ότι «οι Έλληνες θα πρέπει να καταδικάσουν το Βυζάντιο και να στραφούν στην αρχαία Ελλάδα»(1).
Σχετικά με αυτά που ειπώθηκαν σε προηγούμενη εισήγηση για τους κανόνες της Καρθαγένης (419 μ.χ.), ειναι ανάγκη να τονισθούν τα εξής: Σύμφωνα με τον Π. Μπούμη οι διατάξεις της Καρθαγένης είναι αιτήματα μάλλον παρά κανόνες. Διότι ζητούν από τους βασιλείς να εξαλείψουν «τα εγκαταλείμματα των ειδώλων τα κατά πάσαν την Αφρικήν». Φαίνεται ότι είναι οι μοναδικοί κανόνες που ζητούν κάτι τέτοιο και μάλλον αποτελούν εξαίρεση, δεδομένου ότι αποφεύγουν όλοι οι άλλοι κανόνες των Συνόδων να ζητήσουν βίαιη δράση από την Πολιτεία, προκειμένου να επιβληθεί ο Χριστιανισμός. Άλλωστε ο Άγ. Ιωάννης Χρυσόστομος τονίζει ότι δεν είναι σωστό να καταστρέφουμε την πλάνη με τον εξαναγκασμό και την βία, αλλά να εργαζόμαστε, για την σωτηρία των ανθρώπων με την πειθώ και τον λόγο.
Εκ του περιοδικού Θεοδρομία
Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου Θεσσαλονίκη 25 - 27 Μαΐου 2003
Ή Πελαγία ήταν κόρη του παπά Νικηφόρου Νεγρεπόντη. Ή μητέρα της ήταν από Κ τον Τριπόταμο της Τήνου και άνηκε στην 1 οικογένεια Φραγκούλη. Γεννήθηκε το 1752 στο χωριό Κάμπο της Τήνου και το κοσμικό της όνομα ήταν Λούκια. Από διάφορα έγγραφα φαίνεται ότι είχε ακόμα τρεις αδελφές. Ή οικογένεια της διακρινόταν για την αγνή πίστη και την προσήλωση στα θρησκευτικά ιδεώδη. Λίγα χρόνια μετά τη γέννηση της Λουκίας ό πατέρας της πέθανε. Ήταν τότε 12 χρονών και έδειχνε σημάδια έντονης επιθυμίας να αφιερωθεί και να υπηρετήσει το θέλημα του Θεού. ΟΙ δυσκολίες της ζωής έκαναν την μητέρα της να τη στείλει στον Τριπόταμο, στην κάπως πιο ευκατάστατη αδελφή της. Εκεί ή Λούκια έμεινε τρία χρόνια και συχνά επισκεπτόταν την άλλη θεία της, πού ήταν μοναχή στη Μονή Κεχροβουνίου. Ένοιωσε τότε επιτακτική την ανάγκη ν' ακολουθήσει τον μοναχικό βίο και σε ηλικία 15 χρονών μπήκε στο Μονστήρι σαν δόκιμη, υπό την επίβλεψη της θείας της μοναχής Πελαγίας. Όταν ήλθε ή ώρα έγινε και ή ίδια μοναχή με το όνομα Πελαγία. Ως μοναχή αφοσιώθηκε με ψυχή και σώμα στην λατρεία του Θεού και στην ανακούφιση των πασχόντων. Ή αγνότητα της ψυχής της, ή όσιότητα της ζωής της, ή αυταπάρνηση της, ή μυστική ζωή της κι ό πόθος της για λύτρωση συντέλεσαν ώστε ή μοναχή Πελαγία να γίνει το "σκεύος εκλογής" για ν' αποκαλυφθεί σ' αυτήν ή Παναγία για την εύρεση της Αγίας εικόνας της στον αγρό του Δοξαρά στην πόλη της Τήνου (30 Ιανουαρίου 1823), γεγονός πού έμελλε να κάμει την Τήνο ιερό νησί και να κατατάξει την Πελαγία μεταξύ των Αγίων. Το γεγονός δε αυτό συνέβη όταν ή Όσια ήταν 73 χρόνων και αρχιερέας Τήνου ήταν ό Γαβριήλ. Ή Όσια Πελαγία έκανε, με τις πρεσβείες της Παναγίας και τη χάρη του Θεού, αρκετά θαύματα πριν και μετά τον θάνατο της, ό όποιος ήλθε στις 28 Απριλίου 1834 και τάφηκε στο ναό των Ταξιαρχών του μοναστηριού. Το 1973 όμως, κτίστηκε μεγαλοπρεπής ναός στο όνομα της, όπου φυλάσσεται και προσκυνείται ή αγία κάρα της σήμερα. Ανακηρύχτηκε αγία με Συνοδική Πατριαρχική Πράξη στις 11 Σεπτεμβρίου 1970 και ή μνήμη της ορίστηκε να τιμάται στις 23 Ιουλίου, την ήμερα δηλ. του οράματος της.
Άπολυτίκιον. Ήχος δ'. Ταχύ προκατάλαβε
Άμέμτπως έβίωσας εν εγκράτεια πολλή και πόνοις ασκήσεως και εν αγάπη θερμή, Πελαγία Θεόληπτε. Όθεν την Θεοτόκον έπαλλήλως κατείδες, μηνύουσάν σοι Εικόνος την άνεύρεσιν ταύτης. Ην πρέσβευε, Αγία Μήτερ, υπέρ των τιμώντων σε.
Βίος της Αγίας ενδόξου Μυροφόρου και Ιεραποστόλου Μαρίας της Μαγδαληνής
Η αγία ένδοξος και πανεύφημος Μαρία η Μαγδαληνή υπήρξε η πιστή και αφοσιωμένη Μαθήτρια του Υιού και Λόγου του Θεού, η ακόλουθος της Υπεραγίας Θεοτόκου, η Διακόνισσα του Κυρίου και των Αποστόλων, η εκλεκτή Μυροφόρος, η Ευαγγελίστρια της Αναστάσεως, η Ισαπόστολος και κήρυκας της πίστεως. Σ' αυτήν δόθηκε η χάρις να δη πρώτη μετά την Ανάσταση, μαζί με την Θεοτόκο, τον Αναστάντα Ιησού. Αυτή ευαγγελίσθηκε στους Αποστόλους την Ανάσταση του Κυρίου. Μέσα στα ιερά Ευαγγέλια δοξάζεται από τους αγίους τέσσερις Ευαγγελιστές, ως πρώτη μετά την Θεοτόκον, Μαθήτρια και Μυροφόρος. Πατέρες της Εκκλησίας μας την χαρακτηρίζουν σεμνή και σοφή παρθένον με ψυχική ωραιότητα. Η αγία Μαρία η Μαγδαληνή είναι «ωραίο και ευγενικό παράδειγμα γυναικείας αφοσιώσεως, που φθάνει στην αυταπάρνηση και τον ηρωισμό. Γιατί ας μην έχη η γυναίκα την μυϊκή δύναμη του ανδρός, έχει όμως πλούτο αισθημάτων. Και είναι αλήθεια πως τους ήρωες δεν τους κάνει η σωματική ρώμη, αλλά η πίστη και η ευψυχία. "Ηρίστευσαν γυναίκες τω σω Σταυρώ κρατυνθείσαι, Χριστέ παντοδύναμε"ψάλλει η Εκκλησία μας»1.
* * *
Η καταγωγή της
Πατρίδα της ήταν η πόλη Μάγδαλα, γι' αυτό ονομάσθηκε Μαγδαληνή, εκ του τόπου καταγωγής της. Τα Μάγδαλα, κατά πάσα πιθανότητα, ευρίσκοντο στην Γαλιλαία, επί της δυτικής όχθης της λίμνης Τιβεριάδος. Καταγόταν από πλούσια και επιφανή οικογένεια. Οι γονείς της, ο Σύρος και η Ευχαριστία, ήταν εξαιρετικά ελεήμονες και φιλεύσπλαχνοι. Ζούσαν με φόβο Θεού, τηρούσαν τις εντολές του παλαιού Νόμου (Μωσαϊκού), γιατί αυτός ο Νόμος επικρατούσε τότε, αν και πλησίαζε το τέλος του. Γεννούν, λοιπόν, οι μακάριοι αυτοί γονείς την μακαρία Μαρία. Όταν άρχισε αυτή να μεγαλώνη, δεν θέλησε να ασχοληθή με τα συνηθισμένα έργα των γυναικών της εποχής, δηλ. να υφαίνη και να γνέθη και να φτιάχνη λαμπρά υφάσματα, αλλά διάλεξε να επιδοθή στις σπουδές και πήγε κοντά σε διδάσκαλο να μάθη γράμματα, κατά τον βιογράφο της Νικηφόρο Κάλλιστο Ξανθόπουλο2. Έτσι μελέτησε όλη την Παλαιά Διαθήκη και ιδιαιτέρως αγάπησε το Ψαλτήριον και τις Προφητείες. Εντρυφώντας στα βιβλία αυτά, ανίχνευε τις προρρήσεις των Προφητών για την έλευση του Χριστού και Μεσσίου. Μετά τον θάνατο των γονέων της, ενώ είχε πλέον κάθε ελευθερία και εξουσία να περάση την ζωή της μέσα στη ραθυμία, την άνεση και την πολυτέλεια, συνέχισε να ζη με μελέτη και προσευχή. Την τρυφή και κάθε είδος αναπαύσεως απέφευγε, την καλοπέραση και τις ηδονές απέρριπτε. Μοίραζε τα πλούτη της και τα υπάρχοντά της σε όποιους είχαν ανάγκη. Με την ελεήμονα καρδιά της και την γενναιόδωρη μεγαλοψυχία της, άδειαζε τα επίγεια ταμεία της και συγκέντρωνε στα ουράνια θησαυρούς άφθαρτους και αιώνιους. Διάλεξε να ακολουθήση τον δρόμο της αγνείας και παρθενίας. Για να διαφύλαξη την καθαρότητα σώματος και ψυχής, απέφευγε τις πολλές συναναστροφές και κοσμικές εκδηλώσεις. Αυτήν την υψηλή, ενάρετη και ένθεη πολιτεία της βλέποντας ο εχθρός του ανθρωπίνου γένους, μισόκαλος Διάβολος, εφθόνησε και εφοβήθη. Ορμά εναντίον της με όλη του την δύναμη. Την πολιορκεί με τα σκοτεινά και πονηρά μηχανεύματα και τεχνάσματά του και στέλνει επτά πονηρά πνεύματα που την κυριεύουν3.
Περί των επτά δαιμονίων
Από τα επτά πονηρά πνεύματα ο Κύριος την εθεράπευσε και την ελύτρωσε. Διότι η μακαρία πλησίασε τον Δεσπότη και Σωτήρα Ιησού Χριστό με θερμή καρδιά και πίστη και έλαβε από τον Ιατρό των ψυχών και των σωμάτων την ίαση και θεραπεία.
Διαβάζομε στο κατά Λουκάν άγιο Ευαγγέλιο (Λουκ. η', 1-3) «Κατά τον χρόνο που ακολούθησε, περνούσε ο Κύριος κάθε πόλη και χωριό, και εκήρυττε και εδίδασκε το χαρμόσυνο άγγελμα της βασιλείας του Θεού. Μαζί με αυτόν ήταν και οι δώδεκα μαθητές και μερικές γυναίκες, οι οποίες είχαν θεραπευθή από Αυτόν από νόσους και βασανιστικές παθήσεις και από πνεύματα πονηρά και από ασθένειες. Η Μαρία, η οποία ελέγετο Μαγδαληνή, και από την οποία είχαν εκδιωχθή επτά δαιμόνια και η Ιωάννα, σύζυγος του Χουζά, ο οποίος ήτο οικονομικός διαχειριστής του Ηρώδη και η Σουσάννα και άλλες πολλές, οι οποίες υπηρετούσαν Αυτόν και προσέφεραν για την συντήρηση Αυτού και των Αποστόλων από τα υπάρχοντά τους».
Η άγια Μαρία η Μαγδαληνή ήταν άρρωστη αλλά όχι αμαρτωλή!
Στον Βίο της αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής (του οποίου η αρχή είναι: «Εγώ τους εμέ φιλούντας αγαπώ»4 διατυπώνονται τα εξής περί των επτά δαιμονίων: «Όταν ακούς για τα επτά δαιμόνια να σκέπτεσαι τα πνεύματα που είναι τα αντίθετα των επτά αρετών. Δηλαδή πνεύμα αφοβίας Θεού, πνεύμα ασυνεσίας, πνεύμα αγνωσίας, πνεύμα ψεύδους, πνεύμα κενοδοξίας, πνεύμα επάρσεως, πνεύμα κάλλους. Και όλα αυτά είναι αντίθετα και αντίπαλα όλων των αρετών. Γιατί κάθε αμαρτία έχει τον δαίμονά της δηλ. το πνεύμα που την ενεργεί».
Ο Θεοφάνης Κεραμεύς γράφει: «Αλλά να μην νομίση κανείς ότι η Μαρία είχε επτά δαίμονες. Αλλά όπως ακριβώς τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος ονομάζονται συνωνύμως επτά πνεύματα, καθώς ο μέγας Ησαΐας τα αρίθμησε: "Πνεύμα σοφίας και συνέσεως, πνεύμα βουλής, πνεύμα ισχύος και γνώσεως και ευσέβειας και φόβου Θεού". Έτσι αντιθέτως και οι ενέργειες των δαιμόνων λέγονται δαίμονες. η ακηδία, η φειδωλία, η απείθεια, ο φθόνος, το ψευδός, η απληστία και κάθε πάθος είναι συνώνυμον του δαίμονος που το εγέννησε. Όποιος, λοιπόν, είναι κυριευμένος από αυτά τα πάθη, κατέχεται από δαίμονες. Δεν ήταν λοιπόν καθόλου απίθανον και αδύνατον και η Μαρία η Μαγδαληνή να υποδουλώθηκε σε κάποια επτά πάθη, από τα οποία λυτρώθηκε και ύστερα έγινε μαθήτρια του Σωτήρος»5.
Και στον άγιο Μόδεστο, Πατριάρχη Ιεροσολύμων (α' ήμισυ ζ' αιώνος) διαβάζομε: «Τον συμβολικό αριθμό επτά και όταν πρόκειται περί της αρετής και όταν πρόκειται περί της κακίας, βλέπομε να χρησιμοποιή η Αγία Γραφή. Ευλόγως, λοιπόν, διαλέγει ο Σωτήρας την Μαρία την Μαγδαληνή, από την οποία εξέβαλε επτά δαιμόνια, για να εκδίωξη μέσω αυτής, τον άρχοντα της κακίας (διάβολο) από την ανθρώπινη φύση. Διότι οι ιστορίες διδάσκουν την Μαγδαληνή αυτήν δια βίου παρθένον. Και αναφέρεται μαρτύριον της Μαρίας Μαγδαληνής, όπου γράφεται ότι για την άκραν παρθενίαν και καθαρότητά της, φαινόταν στους βασανιστές της, σαν καθαρό κρύσταλλο»6.
Την ίδια άποψη διατυπώνει περί των επτά δαιμονίων και ο Θεοφύλακτος Βουλγαρίας στην Ερμηνεία του στο Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο: «Καθώς είναι επτά πνεύματα της αρετής έτσι είναι και εξ εναντίας επτά πνεύματα της κακίας. Ωσάν πως είναι Πνεύμα φόβου Θεού, έτσι είναι και εξ εναντίας Πνεύμα αφοβίας Θεού. είναι Πνεύμα συνέσεως, είναι και εναντίον Πνεύμα ασυνεσίας, και καθεξής τα λοιπά. Εάν το λοιπόν δεν εβγούν τα επτά ταύτα πνεύματα της κακίας από την ψυχήν, δεν δύναται τινάς ν' ακολουθή τον Χριστόν. Διότι πρώτον πρέπει να εβγάλη κανείς τον Σατανάν από λόγου του, και τότε να κατοικήση ο Χριστός»7.
Αυτά γράφουν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας και αυτήν την ερμηνεία δίνουν όσον αφορά τα επτά δαιμόνια.
Είναι κατασυκοφάντηση και βλάσφημος λόγος εναντίον της αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής η ταύτισή της με την αμαρτωλή γυναίκα του Ευαγγελίου, η οποία στο σπίτι του Φαρισαίου άλειψε τα πόδια του Ιησού με μύρα. Έχει γίνει δυστυχώς μεγάλη παρερμηνεία των περικοπών του ιερού Ευαγγελίου από (ορισμένους συγγραφείς ακόμη και εκκλησιαστικούς διότι εταύτισαν την αγία Μαρία την Μαγδαληνή με την αμαρτωλή γυναίκα, η οποία έπλυνε τα πόδια του Κυρίου με τα δάκρυά της και τα άλειψε με μύρο, δείχνοντας την συντριβή της, τον σπαραγμό της καρδιάς της, και την μετάνοιά της για τις αμαρτίες της (Βλ. Λουκ. ζ' 36-50). Γι' αυτήν μιλά ο ιερός Λουκάς ανώνυμα: «Και γυνή ήτις ην αμαρτωλός εν τη πόλει». Στο αμέσως επόμενο κεφάλαιο (Λουκ. η', 1-3), ομιλεί για την αγία Μαρία την Μαγδαληνή και αναφέρεται στην θεραπεία της από τον Ιησού. Αν η Μαρία η Μαγδαληνή ήταν η αμαρτωλός γυνή, ο άγιος Ευαγγελιστής δεν θα απέκρυπτε το όνομά της, ενώ αμέσως παρακάτω μιλάει συγκεκριμένα και ονομαστικά γι' αυτήν και για την θεραπεία της από τα επτά δαιμόνια. Το όνομα της αμαρτωλής και πόρνης γυναικός δεν αναγράφεται πουθενά μέσα στα ιερά Ευαγγέλια. Η αγία Μαρία η Μαγδαληνή όμως αναφέρεται συγκεκριμένα και ονομαστικά μετά την θεραπεία της, ως μαθήτρια και ακόλουθος του Κυρίου και της Θεοτόκου Μητρός Του, ως Διακόνισσα των Αποστόλων και ως πρώτη των Μυροφόρων.
Στην Ορθόδοξη Υμνολογία μας της Μεγάλης Εβδομάδος, γίνεται πολύ καθαρά η διάκριση μεταξύ των γυναικείων αυτών προσώπων. Της πόρνης γυναικός που άλειψε μύρα τον Κύριο, της οποίας «μνείαν ποιείσθαι οι θειότατοι Πατέρες εθέσπισαν» τη Αγία και Μεγάλη Τετάρτη. Και της αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής ως Μυροφόρου και Ευαγγελιστρίας της Αναστάσεως του Σωτήρος. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος ερμηνεύοντας τα άγια Ευαγγέλια, ερευνά και διευκρινίζει ποιες και πόσες ήταν οι γυναίκες που άλειψαν με μύρα την κεφαλήν και τα πόδια του Κυρίου και ουδεμίαν σχέσιν έχουν με την αγία Μαρία την Μαγδαληνή8. Ο άγιος Ιωάν. ο Χρυσόστομος έχει γράψει και Λόγους με θέμα την πόρνη γυναίκα που μετενόησε9 και η οποία είναι ένα πρόσωπο άγνωστο και ανώνυμο.
Πώς δημιουργήθηκε αυτή η πλάνη και αυτή η σύγχυση γύρω από το ιερό πρόσωπο της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής; Η σύγχυση αυτή προήλθε από την Δύση και είναι αυτή άλλη μία παπική πλάνη.
«Συγχέεται συνήθως, μάλιστα δε εις την Δύσιν, και κακώς ταυτίζεται η Μαγδαληνή μετά της αμαρτωλού γυναικός, η οποία στην οικία του Φαρισαίου Σίμωνος άλειψε τα πόδια του Ιησού με μύρα»10.
* * *
Μαθήτρια του Κυρίου Ακόλουθος τής Θεοτόκου
Ο φιλάγαθος λοιπόν και φιλεύσπλαγχνος Κύριος την εθεράπευσε δια της χάριτός Του και την ελευθέρωσε από τα επτά δαιμόνια. Και αυτή συναισθανόμενη την μεγάλη ευεργεσία, γεμάτη ευγνωμοσύνη για τα αγαθά που αξιώθηκε, άφησε τα πάντα και άρχισε να ακολουθή τον Σωτήρα και Διδάσκαλο, όπως έκαναν οι Μαθητές και Απόστολοι. Απεκδύθηκε κάθε κακία και ενδύθηκε κάθε αρετή και αγαθότητα η μακαρία Μαρία. Για τα επίγεια και για τους συγγενείς καθόλου πλέον δεν ενοιάζετο. Για τα αγαθά του κόσμου, πλούτη, δόξα, ωραιότητα, καθόλου δεν εφρόντιζε. Έβλεπε τους χωλούς να θεραπεύονται, τους τυφλούς να αναβλέπουν, τα δαιμόνια να εκδιώκονται, να επιτιμώνται και να διασκορπίζονται από τον Δεσπότη Χριστό, τους παραλύτους να περπατούν. Από όλα αυτά και από τις μαρτυρίες των Γραφών καταλάβαινε ότι Αυτός είναι ο αναμενόμενος ελευθερωτής του Ισραήλ. Αναγνώριζε ότι και άλλοι βέβαια, συνέβη να κατορθώσουν θαύματα, αλλά όχι με τέτοια εξουσία, με τέτοια δύναμη. Εκείνοι τα κατώρθωναν με προσευχή και σαν δούλοι. Σ' Αυτόν, όμως, το «Σοι λέγω» και το «Θέλω. καθαρίσθητι» ελέγοντο με μεγάλη εξουσία και κυριότητα. Τώρα περπατά επάνω στη θάλασσα ελαφρά, δίχως διόλου να βρέχεται. Ύστερα, με την δύναμή Του, καταπαύει τον άνεμο. Ανασταίνει νεκρούς, σαν να είναι ο θάνατος ένας ύπνος. Αυτά όλα, που με τέτοια εξουσία διαπράττει, είναι γνώρισμα της θεϊκής Του δεσποτείας και δυνάμεως. Έτσι η μακαρία κατενόησε πλήρως και επίστεψε ότι Αυτός είναι αληθώς ο Υιός του Θεού. Και τον ακολουθούσε πιστά και αφοσιωμένα, υπηρετώντας Αυτόν και τους μαθητές Του και όσους Τον ακολουθούσαν. Τα πλούτη της, την περιουσία της, όλα τα διέθεσε στην διακονία των Μαθητών και του Κυρίου. Αλλά και με την Μητέρα Του, Θεοτόκο Παρθένο Μαριάμ, συνδέθηκε με σύνδεσμο φιλίας και αγάπης και με τους συγγενείς της. Και με όλους αυτούς που ακολουθούσαν τον Χριστό, όλη την συνοδεία των Μαθητών και Μαθητριών. Μάλιστα, ξεχώρισε μέσα στην συνοδεία των Μαθητριών ως πρώτη μετά την Θεοτόκο, όπως ο Πέτρος ξεχώριζε ως πρώτος και επί κεφαλής των Αποστόλων.
«Όπως ακριβώς, λέγουν, ο αρχηγός των Αποστόλων ονομάσθηκε Πέτρος για την ασάλευτη πίστη που είχε στον Χριστό, την Πέτρα, έτσι και αυτή έγινε αρχηγός των Μαθητριών για την καθαρότητά της και τον πόθο που είχε προς Αυτόν, και Μαρία ονομάσθηκε από τον Σωτήρα, ομωνύμως προς την Μητέρα Του. Και όπως τον Δεσπότη ακολουθούσε ο χορός των Μαθητών, έτσι την Δέσποινα και Μητέρα του Κυρίου, ακολουθούσε ο χορός των μαθητευομένων γυναικών. Διότι στο Ευαγγέλιο γράφει "εθαύμαζον γαρ, ποτέ οι Μαθηταί ότι μετά γυναικός ελάλει"11. Δηλ. απορούσαν και εθαύμαζαν οι Μαθητές γιατί είδαν τον Κύριο να συνομιλή με γυναίκα. Διότι ο Κύριος δεν συνήθιζε να συνομιλή με γυναίκες. Αλλά τον ευαγγελικό δρόμο της Μητρός του Δεσπότου, Υπεραγίας Θεοτόκου, που διέτρεχε με τον Υιό και Δημιουργό Της, και αυτές ακολουθούσαν μαζί της. Και διακονούσαν τον κοινόν Δεσπότην και Κύριον και τους Μαθητές Του από τα υπάρχοντά τους, σε ό,τι εχρειάζοντο»12, γράφει ο άγιος Μόδεστος, αρχιεπίσκοπος Ιεροσολύμων.
* * *
Στο άχραντον πάθος
Σταυρώ καθηλούμενον Χριστόν, καθορώσα έκλαιες Μαγδαληνή και εκραύγαζες. Τί το ορώμενον; η ζωή πώς θνήσκεις, και η κτίσις βλέπουσα κλονείται και φωστήρες σκοτίζονται;13
Μέχρι το άχραντον Πάθος του Κυρίου ακολουθεί ως πιστή Μαθήτρια και διάκονος. Την νύκτα της προδοσίας, όταν ο μαθητής προδίδει τον Διδάσκαλο και τον παραδίδει στα χέρια των αχάριστων και ασεβών Ιουδαίων, μαζί με την Θεοτόκο Μαρία σπαράζουν από πόνο και αγωνία. Να πώς παρουσιάζουν πολύ παραστατικά οι άγιοι Ευαγγελιστές Ματθαίος, Μάρκος και Ιωάννης την παρουσία της αγίας Μαρίας Μαγδαληνής στην Σταύρωση του Κυρίου:
«Ήσαν δε εκεί και πολλές γυναίκες, οι οποίιες από μακρυά παρακολουθούσαν τα γεγονότα. Αυτές ακολούθησαν τον Ιησούν από την Γαλιλαία και Τον υπηρετούσαν. Μεταξύ αυτών ήταν η Μαρία η Μαγδαληνή, η Μαρία η μητέρα του Ιακώβου και του Ιωσή, και η μητέρα των υιών του Ζεβεδαίου» (Ματθ. κζ' 55-56).
«Ήσαν δε και μερικές γυναίκες, που από μακρυά παρακολουθούσαν τα γεγονότα, μεταξύ των οποίων ήτο και η Μαρία η Μαγδαληνή, και η Μαρία του Ιακώβου του μικρού και του Ιωσή, και η Σαλώμη. Αυτές και όταν ευρίσκετο ο Ιησούς εις την Γαλιλαία Τον ακολουθούσαν και Τον υπηρετούσαν. Ήσαν ακόμη και πολλές άλλες, οι οποίες είχαν ανεβή μαζί με Αυτόν από την Γαλιλαία εις τα Ιεροσόλυμα» (Μάρκ. ιε', 40-41).
«Οι στρατιώτες αυτά έκαναν. Στάθηκαν δε πλησίον εις τον Σταυρόν του Ιησού η μητέρα Του και η αδελφή της μητέρας Του, Μαρία του Κλωπά, και η Μαρία η Μαγδαληνή» (Ιω. ιθ', 25).
Από απόσταση στην αρχή παρακολουθούν δακρυσμένες, με πόνο και σπαραγμό ψυχής οι Μαθήτριες με την Θεοτόκο την πορεία του Κυρίου προς τον Γολγοθά και την ανάρτησή Του επί του Σταύρου. Μαζί τους, η αγία Μαρία η Μαγδαληνή πονεμένη αλλά άφοβη, παρακολουθεί το δράμα του Διδασκάλου. Συμπαραστέκεται στην θλιμμένη Μητέρα Του και προσπαθεί να την παρηγόρηση. Δίπλα στον Σταυρό, μαζί με την Θεοτόκο και τον αγαπημένο μαθητή του Κυρίου, Ιωάννη, ζει το αποκορύφωμα του θείου Δράματος. Αξίζει να παραθέσουμε εδώ τον θρήνο της Μαρίας της Μαγδαληνής, καθώς βλέπει τον Κύριο της δόξης επί του Σταυρού κρεμάμενο14:
«Τί είναι τούτο, Δέσποτα και Θεέ; Τόσο άπειρον το πέλαγος της ευσπλαγχνίας Σου; Με αυτά σε ανταμείβουν εκείνοι που γεύθηκαν και απήλαυσαν όλα τα καλά των ευεργεσιών Σου; Σε έντυσαν με χιτώνα χλευαστικό αυτοί που Συ τους έντυσες με φόρεμα αφθαρσίας και σαν αετός άνοιξες τις φτερούγες Σου και τους έβαλες επάνω στα μετάφρενά σου; Επάνω στην αγία κεφαλήν Σου, στεφάνι υβριστικό σου φόρεσαν, αυτοί που με δόξα και τιμή τους εστεφάνωσες; Εσύ που τους ελευθέρωσες από την σκλαβιά και την δουλεία της Αιγύπτου, καταδέχεσαι να λάβης ράπισμα απ' αυτούς; Με καλάμι χτυπούν την ακήρατη κεφαλή Σου, εκείνοι που προς χάριν τους χώριζες την θάλασσα στα δυο, κτυπώντας την με ράβδο; Χολή με όξος σε ποτίζουν αυτοί που τους έστειλες εξ ουρανού το μάννα σαν βροχή και από την πέτρα ανέβλυσες σαν ποτάμι το νερό, με ένα χτύπημα ραβδιού; Αυτούς που τους αξίωσες να περάσουν την Έρημο και να σωθούν, αυτοί σου προξενούν τους πόνους των καρφιών; Πες μας κάποιον λόγο παρήγορο, σ' εμάς που στεκόμαστε εδώ και σ' αντικρύζουμε με τόσο πόνο! Παρηγόρησε με λόγους τελευταίους, προ του θανάτου Σου, την Μητέρα Σου που εδώ κοντά Σου στέκεται. Τί μεγάλη παρηγοριά θα είναι για την Μητέρα Σου, τα λόγια αυτά προ του θανάτου. Μάλιστα, όταν αυτά τα λόγια λέγονται από έναν Μοναδικόν και αλησμόνητον Υιόν. Σε ποιον την εμπιστεύεσαι αναχωρώντας από την ζωή; Γιατί, μπορεί να σε γέννησε δίχως πόνους, αλλά τώρα ρομφαία τρυπά και πληγώνει την καρδιά της, καθώς Σε βλέπει σ' αυτήν την αθλιότητα. Πες λόγο παρήγορο και στον Μαθητή, ο οποίος θα γίνη παρηγοριά της Μητρός Σου».
Εκεί, ακούει τον Κύριο να αρθρώνη τις τελευταίες Του λέξεις. Να απευθύνη τον τελευταίο Του λόγο στην Μητέρα Του, λέγοντας: «Μήτηρ, ιδού ο Υιός Σου» και στον αγαπημένο μαθητή Ιωάννη: «Ιωάννη, ιδού η μήτηρ σου»(Ιω. ι', 26-27). Και η Μαγδαληνή ξεσπά σε θρήνο που συνοδεύει τον θρήνο της Παναγίας Μητέρας, που σπαράζει και οδύρεται, ακούγοντας τον αγαπημένο Της Υιό, να αφήνη την τελευταία του λέξη «Τετέλεσται» μαζί με την τελευταία ανθρώπινη πνοή Του επάνω στον Σταυρό.
* * *
Μυροφόρος
Έρρανε τον Τάφον η πρώτη Μυροφόρος Μαγδαληνή Μαρία15
Κάτω από τον Σταυρό, στέκεται η θαυμαστή Μαρία και περιμένει ακλόνητη. Στέκεται στον Γολγοθά και περιμένει με δέος. Βλέπει με προσοχή τι γίνεται. Δύο κρυφοί μαθητές του Κυρίου εμφανίζονται, ο βουλευτής Ιωσήφ και ο Νικόδημος. Έχουν πάρει άδεια από τον Πιλάτο να θάψουν το Σώμα του Διδασκάλου. Αποκαθηλώνουν το Πανάγιο Σώμα από τον Σταυρό, το τυλίγουν με ευλάβεια και σεβασμό στο λευκό σενδόνι. Το αλείφουν με σμύρνα και αλόη. Το ενταφιάζουν μέσα στο λαξευμένο καινούργιο μνήμα, σ' ένα κήπο δίπλα στον Γολγοθά. Και οι Μαθήτριες του Κυρίου «εθεώρουν που τίθεται».
«Και ήδη οψίας γενομένης, επεί ην Παρασκευή, ο έστι προσάββατον, ελθών Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας, ευσχήμων βουλευτής, ος και αυτός ην προσδεχόμενος την βασιλείαν του Θεού, τολμήσας εισήλθε προς Πιλάτον και ητήσατο το σώμα του Ιησού... και αγοράσας σινδόνα και καθελών αυτόν ενείλησε τη σινδόνι και κατέθηκεν αυτόν εν μνημείω, ο ην λελατομημένον εκ πέτρας, και προσεκύλισε λίθον επί την θύραν του μνημείου. Η Μαρία η Μαγδαληνή και Μαρία Ιωσή εθεώρουν που τίθεται» (Μάρκ. ιε'42-47).
«Και λαβών το σώμα ο Ιωσήφ ενετύλιξεν αυτό σινδόνι καθαρά και έθηκεν αυτό εν τω καινώ αυτού μνημείω ο ελατόμησεν εν τη πέτρα και προσκυλίσας λίθον μέγαν τη θύρα του μνημείου απήλθεν. Ην δε εκεί Μαρία η Μαγδαληνή και η άλλη Μαρία, καθήμενοι απέναντι του τάφου» (Ματθ. κζ' 59-61).
Οι δύο Μαθητές, Νικόδημος και Ιωσήφ ενταφίασαν το άγιο Σώμα του Κυρίου, αφού το άλειψαν μόνον με σμύρνα και αλόη. Αρώματα δεν επρόφθασαν να βάλουν, γιατί επλησίαζε ήδη η νύκτα. Μετά τον ενταφιασμό αποχωρούν. Οι Μαθήτριες όμως δεν φεύγουν από τον Τάφο. Δεν μπορούν να αποχωριστούν τον λατρευτό τους Διδάσκαλο και Σωτήρα, ακόμη και τώρα που Εκείνος είναι νεκρός. Τώρα πιο πολύ επιθυμούν να εκφράσουν την αγάπη τους. Τα δάκρυα κυλούν ασταμάτητα. Θρήνοι, αναφιλητά, ανακατεμένα με προσευχές, με ψιθύρους, με αναστεναγμούς. Σιγά-σιγά αρχίζει να πέφτη η νύχτα και το σκοτάδι να απλώνεται μέσα στον κήπο. Οι Μαθήτριες πρέπει να φύγουν. Όχι όμως για να κρυφθούν. Οι Απόστολοι κρύφθηκαν «δια τον φόβον των Ιουδαίων». Αυτές θα επιστρέψουν στον Τάφο, Μυροφόρες, φέρνοντας μύρα και αρώματα ακριβά και πολύτιμα, για να «μυρίσουν» το άχραντο Σώμα δηλ. να το αλείψουν με αρώματα και μύρα. Να προσφέρουν στο Πανάγιο Σώμα Του τις νεκρικές τιμές, το λατρευτικό τους τελευταίο ιερό καθήκον στον Διδάσκαλο.
'Ετσι η Μαρία η Μαγδαληνή με τις άλλες γυναίκες επιστρέφουν στα Ιεροσόλυμα και αγοράζουν αμέσως τα μύρα από την Παρασκευή το βράδυ, διότι το Σάββατο υπήρχε αργία, σύμφωνα με τον Νόμο. Το εσπέρας του Σαββάτου, όταν η αργία θα λήξη, θα αγοράσουν κι άλλα αρώματα16. «Κατακολουθήσασαι δε αι γυναίκες, αίτινες ήσαν συνεληλυθυίαι αυτώ εκ της Γαλιλαίας, εθεάσαντο το μνημείον και ως ετέθη το σώμα αυτού. Υποστρέψασαι δε ητοίμασαν αρώματα και μύρα. Και το μεν Σάββατον ησύχασαν κατά την εντολήν» (Λουκ. κγ', 55-56). Περιμένουν να περάση η ημέρα του Σαββάτου. Ησυχάζουν την ημέρα της αργίας που επιβάλλει ο Νόμος. Με υπομονή, με σύνεση, με ωριμότητα, καρτερικές και συγκρατημένες. Κι ας συγκλονίζονται οι ψυχές τους από τα πιο δυνατά και ιερά συναισθήματα. Και η θαυμαστή Μαρία η Μαγδαληνή, με θάρρος, με αυταπάρνηση, άφοβη, το βράδυ του Σαββάτου, ενώ ξημερώνει η Κυριακή, ξεκινά για τον Τάφο του Ιησού μαζί με τις άλλες Μυροφόρες γυναίκες. «Τη δε μια των σαββάτων όρθρου βαθέος ήλθον γυναίκες επί το μνήμα φέρουσαι α ητοίμασαν αρώματα, και τίνες συν αυταίς» (Λουκ. κδ', 1). Βρίσκονται οι άγιες και ηρωικές αυτές γυναίκες σ' ένα ξένο τόπο. Διατρέχουν τόσους κινδύνους. Τίποτε, όμως, δεν τις σταματά στον δρόμο τους. Δεν υπολογίζουν θυσίες, δεν υπολογίζουν την ζωή τους. «Το ασθενέστερον γένος ανδρειότερον εφάνη τότε», γράφει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος.
«Μάθε εξ ημών, πόση είναι η προθυμία της γυναικείας φύσεως εις τα καλά έργα και πόση η των ανδρών. Των γυναικών την καλήν βουλήν ( = απόφαση) δεν ηδυνήθη να την εμποδίση ούτε η ασθένεια της γυναικείας φύσεως, ούτε η δυσφημία η οποία ακολουθεί εις όσας περιπατούσι την νύκτα, ούτε ο κοινός φόβος, όστις εκράτει ( = κυρίευσε) τότε όλους τους φίλους του Χριστού, ούτε η έχθρα της συναγωγής, ούτε η μέθη των στρατιωτών, ούτε το αξίωμα του Πιλάτου, ούτε η βαρεία βουλή των αρχιερέων, ούτε ο επικείμενος μέγας λίθος εις το μνήμα. Πάντα τα δύσκολα έδειξεν η προθυμία των γυναικών εύκολα. Τους κινδύνους εθεώρησεν κέρδος, τας ζημίας αμοιβήν. Όλην την μεγάλην προθυμίαν των ανδρών έσβεσε μία μικρά απειλή παιδίσκης»17.
Ηρωική η αγία Μαρία η Μαγδαληνή, πρωτοπόρος της πίστεως. Ατρόμητη, αποφασιστική σαν μάρτυρας, δοσμένη ολόψυχα στον ιερό σκοπό της. «Αργά την νύκτα της εβδομάδος, ήλθεν η Μαρία η Μαγδαληνή και η άλλη Μαρία για να ιδούν τον τάφον» (Ματθ. κη', 1). Η αγία Μαρία η Μαγδαληνή έχει μία ξεχωριστή θέση μέσα στον όμιλο των Μυροφόρων και Μαθητριών. Βλέπομε ότι και οι τέσσερις Ευαγγελιστές αναφέρουν αυτήν πρώτη από όλες τις άλλες Μυροφόρες. «Και αφού πέρασε το Σάββατο, η Μαρία η Μαγδαληνή και η Μαρία η μητέρα του Ιακώβου και η Σαλώμη αγόρασαν το βράδυ του Σαββάτου αρώματα για να έλθουν στον Τάφο και να αλείψουν τον Ιησού. Και πολύ πρωί της πρώτης ημέρας της εβδομάδος, έρχονται στο μνημείο, την ώρα που ο ανατέλλων ήλιος άρχιζε να διαλύη το σκοτάδι» (Μάρκ. ιστ', 1-2). Ειδικά ο άγιος Ευαγγελιστής Ιωάννης γράφει μόνον γι' αυτήν στο Ευαγγέλιό του και αυτήν μόνο αναφέρει. Ξεκινάει μόνη της μέσα στη νύχτα. Ανυπομονεί να φτάση πρώτη στον Τάφο. Ήταν περισσότερο θερμή στην αγάπη της. Η Μαρία «πάνυ γαρ περί τον Διδάσκαλον φιλοστόργως έχουσα...» γράφει ο ιερός Χρυσόστομος18. Καθώς φτάνει, βρίσκει τον Τάφο αδειανό, τον λίθο αποκεκυλισμένο. Και τότε σκέφτεται ότι κάποιοι έκλεψαν το Άγιο Σώμα του Ιησού (Ιω. κ', 1).
* * *
Κοντάκιον Ήχος πλ. δ'. Τη υπερμάχω
Ως Μυροφόρον του Σωτήρος και Μαθήτριαν Μαγδαληνή και Αποστόλων ισοστάσιον. Ανυμνούμεν σε Μαρία και εκβοώμεν. Παρρησίαν κεκτημένη προς τον Κύριον. Καθικέτευε λυτρούσθαι πάσης θλίψεως Τους βοώντας σοι. χαίροις Λόγου Μαθήτρια.
* * *
Ήχος β'. Ότε εκ του ξύλου.
Μύροις των θερμών σου πρεσβειών, ω Μαγδαληνή Μυροφόρε, Χριστόν ιλέωσαι, τον φιλανθρωπότατον, Θεόν δεόμεθα, όπως πάσης ρυώμεθα, ανάγκης και βλάβης, και ποικίλων θλίψεων, και περιστάσεων, πάντες οι τη ση προστασία, σπεύδοντες εν πίστει Μαρία, και τους σους καμάτους μακαρίζοντες.
* * *
Ευαγγελίστρια της Αναστάσεως
Δεύτε από θέας γυναίκες ευαγγελίστριαι, και τη Σιών είπατε. Δέχου παρ' ημών χαράς ευαγγέλια της Αναστάσεως Χριστού.19
Φαίνεται από τα άγια Ευαγγέλια ότι η θαυμαστή Μαρία η Μαγδαληνή πήγε πολλές φορές εκείνο το βράδυ του Σαββάτου στον Τάφο. Πήγε πρώτα μαζί με την Θεοτόκο νύχτα ακόμη, πολύ πριν ξημερώση (Βλ. Ματθ. κη', 1-10). Πήγε μαζί με άλλες γυναίκες αργότερα (Λουκ. κδ' 1-10 και Μάρκ. ιστ', 1-8). Ήρθε ακόμη μία φορά μαζί με τους Αποστόλους Πέτρο και Ιωάννη (Ιω. κ', 1-10). Οι ευσεβείς Μυροφόρες γυναίκες αξιώθηκαν αυτές πρώτες να ακούσουν από Άγγελο Κυρίου το ευφρόσυνο μήνυμα ότι «ηγέρθη ο Κύριος» και να γίνουν πρώτες και αψευδείς μάρτυρες της Αναστάσεως.
Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς μας αναφέρει περί της επισκέψεως των Μυροφόρων στον τάφο: «Οι Μυροφόρες ήταν πολλές και ήλθαν στον τάφο όχι μία φορά αλλά δύο και τρεις φορές, συντροφιά μεν αλλ' όχι οι ίδιες και κατά τον όρθρο όλες, αλλά όχι την ίδια ώρα ακριβώς. Η δε Μαγδαληνή ήλθε πάλι μόνη της και έμεινε περισσότερο. Πρώτη απ' όλες ήλθε στον τάφο του Υιού του Θεού η Θεοτόκος, έχοντας μαζί της την Μαρία την Μαγδαληνή... Η Παρθενομήτωρ έφθασε την στιγμή που γινόταν ο σεισμός, αποκυλίσθηκε η πέτρα και ανοιγόταν ο τάφος και οι φύλακες ήταν παρόντες, αν και συγκλονισμένοι από τον φόβο. Γι' αυτό μετά τον σεισμό αυτοί ανασηκώθηκαν και εκοίταξαν αμέσως να φύγουν, ενώ η Θεομήτωρ εντρυφούσε στην θέα. Εγώ, πάντως, νομίζω ότι γι' Αυτήν πρώτη ανοίχθηκε ο ζωηφόρος εκείνος Τάφος. Ότι γι' Αυτήν άστραψε έτσι ο άγγελος, ώστε αν και ήταν ακόμη σκοτάδι, Αυτή με το πλούσιο φως του αγγέλου όχι μόνο να δη ότι ο τάφος ήταν άδειος, αλλά και τα εντάφια να είναι τακτοποιημένα και πολυτρόπως να μαρτυρούν την έγερση του ενταφιασθέντος. Ήταν δε προφανώς ο ευαγγελιστής άγγελος ο ίδιος ο Γαβριήλ, ο οποίος λέγει στις γυναίκες που ήσαν μαζί με την Θεοτόκο: "Μη φοβείσθε εσείς, ζητείτα τον Ιησού τον σταυρωμένον; Αναστήθηκε. Ιδού ο τόπος όπου εκειτόταν ο Κύριος..." Η θεομήτωρ Παρθένος συνοδευομένη από τις άλλες Μυροφόρες επέστρεψε και ιδού ο Ιησούς τις συνάντησε λέγοντας."χαίρετε". Η Θεοτόκος, όταν συνάντησε τον Υιό της και Θεό, πρώτη από όλες τις άλλες είδε και αναγνώρισε τον Αναστάντα, και προσπίπτοντας έπιασε τα πόδια Του και έγινε Απόστολός Του προς τους Αποστόλους. Η Θεοτόκος πριν από όλους, Αυτή είδε τον Αναστάντα και απήλαυσε τη θεία ομιλία Του. ...Πρώτη και μόνη άγγιξε τα άχραντα πόδια Του, έστω και αν οι Ευαγγελισταί δεν τα λέγουν φανερά όλα αυτά, μη θέλοντας να προσαγάγουν ως μάρτυρα της Αναστάσεως την Μητέρα, για να μη δώσουν αφορμή υποψίας στους απίστους»20.
Μας αποκαλύπτει λοιπόν ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, κινούμενος από αγάπη, αυτό που αναφέρεται συνεσκιασμένα από τους Ευαγγελιστές, ότι πρώτη απ' όλους τους ανθρώπους, η Θεοτόκος δέχθηκε το Ευαγγέλιο της Αναστάσεως του Κυρίου. Και ότι η αγία Μαρία η Μαγδαληνή και οι άλλες γυναίκες Μυροφόρες που είχαν έλθει ως τότε δεν κατενόησαν την σημασία των λόγων του αγγέλου και δεν εγνώρισαν αμέσως την αλήθεια. Διαπίστωσε μόνον την κένωση του Τάφου και έτρεξε η Μαρία η Μαγδαληνή στους Αποστόλους Πέτρο και Ιωάννη και τους μετέφερε μόνον αυτό, ότι δηλ. ο τάφος είναι άδειος. Και όταν η Θεοτόκος, μαζί με άλλες γυναίκες, επέστρεφε και συνήντησε στον δρόμο τον Ιησού και μίλησε μαζί Του και έπιασε τα άχραντα πόδια Του, η αγία Μαρία η Μαγδαληνή δεν ήταν μαζί με την Μητέρα του Θεού, διότι είπε στους Αποστόλους: «εσήκωσαν τον Κύριο από το μνήμα και δεν γνωρίζουμε πού Τον τοποθέτησαν». Δεν είχε καταλάβει ακόμη τίποτε περί της Αναστάσεως. Οι δύο Μαθητές ήρθαν στον Τάφο τρέχοντας. Διαπίστωσαν ότι όσα τους είπε η γυναίκα ήταν αληθινά. Μέσα στον άδειο τάφο ο Πέτρος με τον Ιωάννη είδαν τα οθόνια και το σουδάριον και έφυγαν. Η Μαρία η Μαγδαληνή, όμως, μένει κοντά στον Τάφο και κλαίει γοερά: «Ίστατο η Μαρία, έξωθεν του μνημείου κλαίουσα» (Βλ. Ιω. κ', 11). Κλαίει, γιατί χάθηκε το Σώμα του Κυρίου της και δεν ξέρει ποιος το πήρε. «Η χριστοφόρος Μαγδαληνή έμεινεν εμφιλοχωρούσα τω μνήματι και περιενόστει αλύουσα, και λιβάδας (ποταμούς) δακρύων ενστάζουσα, τη επιμόνω προσεδρία υψηλότερόν τι καραδοκούσα μαθείν»21.
Απαρηγόρητη κλαίει και θρηνεί, γιατί δεν μπορεί να αντέξη την στέρηση τέτοιου θαυμαστού Διδασκάλου, Ευεργέτου και Σωτήρος. Γράφει ο άγιος Νικόδημος Αγιορείτης: «Ηξεύρουσι γαρ αι φιλόθεαι ψυχαί και καρδίαι τι αξίζει ο Θεός και ο Ιησούς, και δια τούτο, όταν τον στερηθούν, τρέχουν επάνω και κάτω, τον ζητούν επιπόνως, και χύνουν δι' Αυτόν αιματωμένα δάκρυα. όθεν και ο Δαβίδ έκλαιγε απαρηγόρητα δια την στέρησιν του Θεού. διό έλεγεν: "Εγεννήθη τα δάκρυά μου εμοί άρτος ημέρας και νυκτός, εν τω λέγεσθαί μοι καθ' εκάστην ημέραν. πού εστιν ο Θεός σου;" (Ψαλμ. μα', 4)
...Δια τούτο και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος ταύτην την σωτήριον συμβουλήν δίδει εις κάθε ψυχήν να είναι πρόθυμος και να δακρύη, ίνα αξιωθή να απολαύση νοερώς εκείνα που ηξιώθησαν να ιδούν αι μυροφόροι αισθητώς, ούτω λέγων: "Καν Μαρία τις ης, καν η άλλη Μαρία, καν Σαλώμη, καν Ιωάννα, δάκρυσον ορθρία. ίδε πρώτη τον λίθον ηρμένον, τυχόν δε και τους Αγγέλους και Ιησούν αυτόν" (Λόγος εις το Πάσχα)... Βλέπε, αγαπητέ αναγνώστα, πόσην μεγάλην ωφέλειαν προξενούν τα δάκρυα. Διότι αυτά έκαναν τις Μυροφόρους γυναίκες να ιδούν τον Αναστάντα Χριστόν. αυτά τις έκαναν να ιδούν τους Αγγέλους. αυτά τις αξίωσαν να γίνουν της Αναστάσεως πρώται κήρυκες, και να χρηματίσουν των Αποστόλων και Ευαγγελιστών του Κυρίου ευαγγελίστριαι»22.
Για τον θρήνο της Μαρίας της Μαγδαληνής έξω από τον Τάφο γράφει ο ιερός Χρυσόστομος: «Το γυναικείο φύλο διακρίνεται κατά κάποιον τρόπο για την λεπτότητα των αισθημάτων του και έχει μεγαλύτερη τάση προς οίκτο. Αυτό το λέγω, για να μην απορήσης, γιατί τέλος πάντων, η Μαρία θρηνούσε πικρά στον τάφο, ενώ ο Πέτρος δεν έκανε κάτι παρόμοιο... Οι μαθητές, λοιπόν, έφυγαν για να επιστρέψουν στα Ιεροσόλυμα, ενώ εκείνη στάθηκε κοντά στον τάφο. Ήταν μεγάλη παρηγοριά να βλέπη το μνήμα. Να, την κοιτάζεις, που σκύβει και θέλει να δη τον τόπο όπου βρισκόταν το σώμα, προκειμένου να παρηγορηθή; Γι' αυτό και έλαβε μεγάλο μισθό, γι' αυτήν την μεγάλη φροντίδα της. Γιατί εκείνο που δεν είδαν οι Μαθητές, το είδε πρώτη η γυναίκα. Είδε δηλ. δύο Αγγέλους, να κάθονται ο ένας προς το μέρος των ποδιών και ο άλλος προς το μέρος της κεφαλής, με λευκή ενδυμασία και το πρόσωπο γεμάτο από πολλή φαιδρότητα και χαρά»23. Από την εμφάνιση των δύο Αγγέλων η Μαρία μένει έκπληκτη, θαμπωμένη από το παράδοξο θέαμα. «Γυναίκα, γιατί κλαις; Ποιον ζητείς;» Την ρωτούν. Και αυτά τα είπαν, κατά κάποιον τρόπον σαν να την επέπλητταν:
-Γιατί κλαις, αφού τόσα είδες; Ακόμη φοβείσαι και δεν μπορείς να εννοήσης τίποτε υψηλότερο; Ακόμη αμφιβάλλεις και διστάζεις; Ποιον ζητείς; Εκείνον που ηγέρθη; Που αναστήθηκε; Βλέπεις Αγγέλους να κάθονται μέσα στον τάφο και εσύ ακόμη πιστεύεις, ότι εσύλησαν το Σώμα; Ποιος μπορεί να κλέψη Βασιλέα που φρουρείται από αγγελική φρουρά;
Και εκείνη λέγει: «Πήραν τον Κύριό μου από το μνημείο, και δεν γνωρίζω πού τον έβαλαν» (Ιω. κ', 13). Αυτό που είπε προηγουμένως στους Αποστόλους, αυτό λέγει και στους Αγγέλους.
«Αλλ' ω της καλής καρτερίας! Ω της επαινετής πολυπραγμοσύνης! Ου παρείδεν αυτήν ο ποθούμενος. Ουκ αφήκε τη απιστία βυθίζεται ο ζητούμενος. Αλλά τον ζέοντα πόθον ιδών, αυτομάτως εφιστάται» (Θεοφ. Κεραμέως Ομιλία ΛΕ', εις το όγδοον εωθινόν).
Τότε, στράφηκε πίσω η Μαρία και βλέπει τον Ιησού! Πώς εστράφη ξαφνικά προς τα πίσω, ενώ μιλούσε με τους Αγγέλους; Από την όψη και το βλέμμα των Αγγέλων, από την έκπληξή τους και την στάση τους, μόλις αντίκρυσαν τον Κύριο. Γυρίζει και αυτή προς τα πίσω και βλέπει τον Ιησού. Και εκείνος την ρωτάει: «Γύναι, τί κλαίεις; Τίνα ζητείς;» (Ιω. κ', 15). Δεν Τον αναγνωρίζει ακόμη. Τα μάτια της «εκρατούντο του μη επιγνώναι αυτόν» (Βλ. Λουκ. κδ', 16), όπως έγινε με τους δύο Μαθητές που βάδιζαν προς την Εμμαούς. Ίσως δεν Τον αναγνώρισε αμέσως, επειδή τα μάτια της θάμπωσαν από το πολύ κλάμα και δεν έβλεπε καθαρά. Ίσως ακόμη δεν είχε φέξει καλά η μέρα. Ίσως, διότι έτσι ο ίδιος ο Ιησούς οικονόμησε, εμφανιζόμενος με την πιο ταπεινή και κοινή ενδυμασία, ώστε να τον νομίση για κηπουρό. Και του λέγει: «Κύριε, εάν εσύ τον πήρες στα χέρια σου, πες μου που τον έχεις τοποθετήσει, κι εγώ θα τον πάρω από εκεί». Ω της γυναικείας αγάπης! «Ω της ευνοίας και φιλοστοργίας της γυναικός!» (Ιωάννης Χρυσόστομος). Και η απάντηση; Το άκουσμα του ονόματός της από το γλυκύ στόμα του Κυρίου: «Μαρία!». Στρέφεται, λέγει, αυτή τότε και συγκλονισμένη από το άκουσμα, αυθόρμητα απαντά: «Ραββουνί» δηλ. Διδάσκαλε. Ο Θεός Λόγος, που γνωρίζει και βλέπει τους διαλογισμούς και τις καρδιές των ανθρώπων, δεν την αφήνει να βασανίζεται άλλο. Φώτισε τον νου της, φώτισε τους οφθαλμούς της να δη και να κατανόηση ποιος είναι αληθινά αυτός που της μιλά. Σπεύδει τότε να αγκαλιάση και να ασπαστή τα πόδια του Κυρίου. Αλλά Αυτός την αποτρέπει και της λέγει: «Μη μου άπτου. ούπω γαρ αναβέβηκα προς τον Πατέρα μου» (Ιω. κ', 17). Στάσου μακριά. Μη με εγγίζεις. Επειδή ήτο ακόμη η Μαρία ατελής κατά το φρόνημα, και Τον αναζητούσε στον Τάφο ως άνθρωπο, θέλει να ανυψώση το φρόνημά της, ώστε να μην τον νομίζη πλέον άνθρωπο, αλλά και Θεό. «Μη με πλησίασης, μη με αγγίξης». Δεν φέρω πλέον το ίδιο φθαρτό σώμα, την σάρκα της παχύτητος και της φθοράς. Το Σώμα αυτό δεν μπορείτε να το πλησιάσετε και να το αγγίξετε. «Επειδή η διάνοιά σου δεν ήγγισε το ύψος του σχετικά μ' εμέ μυστηρίου, ότι ενώ είμαι Θεός, τώρα βλέπομαι σε σώμα, και μάλιστα θεοειδές, γι' αυτό μη μ' εγγίζεις»24.
Και ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης γράφει σχετικώς: «Ας μη ζητήσουμε ανάμεσα στους νεκρούς αυτόν που ζη. Ο Κύριος απωθεί όποιον τον ζητεί μ' αυτόν τον τρόπον, λέγοντάς του "μη μου άπτου". Όταν ανεβώ στον Πατέρα μου τότε θα σου επιτρέπεται να με αγγίζης. Θέλει να πη μην αποτυπώσης στην πίστη σου την σωματική και δουλική μορφή μου, αλλά να λατρεύης αυτόν που βρίσκεται στην δόξα του Πατέρα και υπάρχει με την μορφή του Θεού και που είναι Λόγος του Θεού»25. «Το Μη μου άπτου μπορεί να σημαίνη και την νοητή προσέγγιση και επαφή. Διότι (η Μαρία) ήθελε να ερευνήση πώς οικονομήθηκε το Μυστήριο της Αναστάσεως. Την απομακρύνει και την αποθαρρύνει από τέτοιου είδους ερωτήσεις και είναι σαν να της λέγη, μην ερευνάς και θέλεις να εξετάσης αυτά που είναι πάνω από τις δυνάμεις σου και τα μέτρα σου. Γιατί ακόμη δεν μπορείς να ανεβής και να φθάσης σε τέτοιου είδους μυσταγωγία. Επειδή "Δεν ανέβηκα ακόμη προς τον Πατέρα μου", ώστε κι εσάς να σας ελκύσω και να σας ανεβάσω στην υψηλότερη θεωρία και γνώση που θα γίνη με την κάθοδο σ' εσάς του Αγίου Πνεύματος»26.
Μεγάλη τιμή για την Μαρία να αξιωθή να ιδή τον Κύριο, πρώτη μετά την Θεοτόκο. Μεγάλη ευτυχία για την Μαρία να ιδή πρώτη τον Αναστάντα Ιησού και να μιλήση μαζί Του, μετά την Θεοτόκο. Μεγάλη η τιμή να την στείλη στους Αποστόλους, να μάθουν και αυτοί την χαρμόσυνη είδηση. Διότι αμέσως μετά προσθέτει: «Πορεύου δε προς τους αδελφούς μου και ειπέ αυτοίς. αναβαίνω προς τον πατέρα μου και πατέρα υμών, και Θεόν μου και Θεόν υμών» (Ιω. κ' 17). Και συνεχίζει ο άγιος Ευαγγελιστής Ιωάννης: «ΈρχεταιΜαρία η Μαγδαληνή απαγγέλουσα τοις μαθηταίς ότι εώρακε τον Κύριον, και ταύτα είπεν αυτή». Γίνεται η Μαρία Μαγδαληνή των Αποστόλων απόστολος, των Μαθητών κήρυκας, των Ευαγγελιστών ευαγγελίστρια. Ο Χριστός την διάλεξε γι' αυτήν την υψηλή διακονία και αποστολή. «Αυτή, λοιπόν, φεύγει -λέγει ο ιερός Χρυσόστομος- για να αναγγείλη αυτά στους Μαθητές. Τόσο σπουδαίο πράγμα είναι, λέγει, η προσεδρία27 και η καρτερία» (Ερμηνεία στο κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο, Ομιλία Πστ').
* * *
Η ορθόδοξη υμνολογία μας, βασισμένη στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, αποτύπωσε τον συγκινητικό διάλογο της Μαρίας Μαγδαληνής με τον Ιησού, έξω από τον Τάφο, σ' έναν υπέροχο ύμνο:
«Εις το μνήμα σε επεζήτησεν, ελθούσα τη μια των Σαββάτων, Μαρία η Μαγδαληνή. μη ευρούσα δε ωλοφύρετο, κλαυθμώ βοώσα. Οίμοι! Σωτήρ μου, πώς εκλάπης πάντων βασιλεύ; Ζεύγος δε ζωηφόρων Αγγέλων, ένδοθεν του μνημείου εβόα. Τί κλαίεις, ω γύναι; Κλαίω, φησίν, ότι ήραν τον Κύριόν μου του τάφου, και ουκ οίδα που έθηκαν αυτόν. Αυτή δε στραφείσα οπίσω, ως κατείδέ σε, ευθέως εβόα: Ο Κύριος μου και ο Θεός μου, δόξα σοι»28.
«Λίαν πρωί έδραμε η Μαρία στον τάφο και γι' αυτό ευαγγελίζεται το μυστήριον της Αναστάσεως. Η προθυμία της γυναικός υπερέβη την προθυμία των ανδρών. Δεν έπρεπε αυτή πρώτα να δεχθή της χαράς τα μηνύματα; Ας απολαύση πρώτη της Αναστάσεως την χαρά εκείνη που εδοκίμασε και του πάθους την πικρότητα. Ας γίνη μηνύτρια της Αναστάσεως εκείνη που το Ποτήριον του θανάτου του Κυρίου πρώτη είδε. Ελάτε, γυναίκες, εσείς που ξεπεράσατε με την προθυμία σας τους Αποστόλους, και γι' αυτό αξιωθήκατε την θεία οπτασία, ελάτε να διώξετε από τις καρδιές των Μαθητών το σκοτάδι της δειλίας. Ελάτε να τους μηνύσετε την έλευση του Κυρίου. Γίνετε δάσκαλοι σ' αυτούς που θα διδάξουν όλη την οικουμένη. Δώστε φως σ' εκείνους που ετοιμάζονται να διασκορπίσουν σ' όλην την γη την αλήθεια του αληθινού Φωτός. Δείξτε σ' αυτούς πόση είναι η διαφορά της μεγαλοψυχίας, της προθυμίας, της τόλμης, που κατοικεί στις καρδιές των γυναικών από τις καρδιές των ανδρών. Ας μάθουν από την δική σας προθυμία, πόσος φόβος τους κυριεύει. Επειδή τον καιρό που εκείνοι έψαξαν τα πιο σκοτεινά και κρυφά μέρη για να κρυφθούν, εσείς τρέξατε στον Τάφο και δεν υπολογίσατε ούτε τον φόβο των εχθρών, ούτε την λύσσα των Φαρισαίων, ούτε τις απειλές των Γραμματέων. Το σκοτάδι σας φάνηκε φως, οι οπλισμένοι στρατιώτες συνοδοιπόροι σας, οι απειλές των αρχιερέων βοηθοί σας στον σκοπό σας να "μυρίσετε" δηλ. να αλείψετε με μύρα το δεσποτικόν σώμα»29 .
Η Μαρία Μαγδαληνή αγγελιοφόρος προς τους Μαθητές. Από το στόμα της θα διαλαληθή το μήνυμα της Αναστάσεως, «χαράς ευαγγέλια της Αναστάσεως Χριστού». Αυτό, όμως ήταν και θεϊκή οικονομία. Διότι από την γυναίκα ήλθε η λύπη στον κόσμο. Η προμήτωρ Εύα έγινε πρόξενος λύπης στον Αδάμ. Μία γυναίκα πάλι θα γίνη τώρα μηνυτής της χαράς στους άνδρες. Γυναίκα έφερε την πτώση. Αλλά και γυναίκα θα διακηρύξη το σωτήριο γεγονός της Αναστάσεως.
«Το χαίρε ταις Μυροφόροις φθεγξάμενος, τον θρήνον της Προμήτορος Εύας κατέπαυσας, τη Αναστάσει Σου, Χριστέ ο Θεός. τοις Αποστόλοις δε τοις σοις κηρύττειν επέταξας. ο Σωτήρ εξανέστη του μνήματος»30.
Ισαπόστολος
Μετά από όλα αυτά η Μαρία η Μαγδαληνή έμεινε στα Ιεροσόλυμα, μαζί με την Υπεραγία Θεοτόκο και τις άλλες γυναίκες. Ύστερα από την Ανάληψη του Κυρίου στους Ουρανούς, όπως διαβάζομε στις Πράξεις των Αποστόλων, συνήθιζαν να συγκεντρώνονται στο υπερώον και να προσεύχονται μαζί με τους Αποστόλους και όλους τους Μαθητές του Κυρίου. «Όλοι αυτοί με μια ψυχή και με μια καρδιά ακούραστα προσεύχονταν και εδέοντο στον Θεό μαζί και με άλλες ευσεβείς γυναίκες, που είχαν ακολουθήσει τον Κύριο, όπως επίσης μαζί με την Μαρία την μητέρα του Ιησού και με αυτούς που ενομίζοντο αδελφοί του» (Πράξ. α', 14). Εκεί στα Ιεροσόλυμα, η αγία Μαρία η Μαγδαληνή επιδόθηκε σε σπουδαίο φιλανθρωπικό έργο μαζί με την Θεοτόκο, μοιράζοντας τα πλούτη της στους φτωχούς.
Ύστερα από την Επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος την ημέρα της Πεντηκοστής, οι Απόστολοι διασκορπίσθηκαν σε διάφορους τόπους για να κηρύξουν το Ευαγγέλιο, σ' όλα τα έθνη και σ' όλους τους λαούς, όπου τους κατηύθυνε το Άγιο Πνεύμα. Και η μακαρία Μαρία, όπως λέγει κάποια παράδοση, ξεκίνησε να φθάση στην Ρώμη, για να ζητήση από τον Καίσαρα Τιβέριο31 να αποδώση δικαιοσύνη για τον άδικο θάνατο του Ιησού Χριστού. Ακολουθώντας τον δρόμο και την ζωή των Αποστόλων, αρχίζει την μακρινή οδοιπορία, καταφρονώντας κόπους, εμπόδια και δυσκολίες. Καθ' οδόν διδάσκει και κηρύττει. Διηγείται και διακηρύττει την Ανάσταση του Κυρίου. «Και ποιος μπορεί να διηγηθή τις δυσκολίες που της έτυχαν στην οδοιπορία; και πόσον πλήθος προσείλκυσε στην πίστη δια της σαγήνης του Ευαγγελίου; Αυτά τα γνωρίζουν καλώς όσοι μελετούν με σπουδή και επιμέλεια τα χρονικά της Ιταλίας, εις τα οποία σώζονται ιστορίες ότι πολύ εδοξάσθη η μακαρία από τον Θεό» γράφει ο Νικηφ. Κάλλιστος Ξανθόπουλος. Και συνεχίζει: «Αλλά και προς αυτόν τον Καίσαρα Τιβέριον παρουσιάσθηκε και καλά εξετέλεσε την αποστολή της. Δεν θα πίστευε ποτέ κανείς ότι θα είχαν καλύτερο τέλος -όσα δηλαδή έπρεπε να πάθουν- αυτοί που εσταύρωσαν τον Χριστό, ο Άννας, ο Καϊάφας και ο Πιλάτος, καθώς ιστορούν άνθρωποι φιλαληθέστατοι». Αφού δικάσθηκαν και τιμωρήθηκαν οι σταυρωτές του Κυρίου, η μακαρία Μαρία η Μαγδαληνή κατήχησε τους πιστούς στην Ρώμη και τους στερέωσε στην πίστη -συνεχίζει ο ίδιος βιογράφος. Και αφού κήρυξε στην Ρώμη, περιηγήθηκε όλη την Ιταλία και Γαλλία. Και επέστρεψε στα Ιεροσόλυμα, αφού πρώτα πέρασε από την Αίγυπτο, την Φοινίκη, την Συρία και την Παμφυλία. Σ' όλες αυτές τις χώρες εδίδασκε και εκήρυττε το Ευαγγέλιο και την πίστη στον Αναστάντα Ιησού. Στα Ιεροσόλυμα μικρό διάστημα παρέμεινε μαζί με την Υπεραγία Θεοτόκο, ως την Κοίμησή της.
Κατά την παράδοση της Εκκλησίας μας, η αγία Μαρία Μαγδαληνή μετέβη κατόπιν στην Έφεσο, όπου ζούσε και εδίδασκε ο ηγαπημένος μαθητής, ο υιός της βροντής, Ιωάννης. Στην Έφεσο συναντήθηκε με τον Μαθητή, συμμετείχε στο κήρυγμά του και έγινε βοηθός του και συμπαραστάτης του στις δοκιμασίες και στις θλίψεις του, στην φυλάκισή του και σε όλα του τα δεινά. Στην Έφεσο, η Αγία, οδήγησε πολλούς στην πίστη και στην επίγνωση της αλήθειας. Ο λαός της Εφέσου την ετίμησε και την ευλαβήθηκε δεόντως. Μετά τον θάνατό της το πάντιμον και πάνσεπτον σώμα της ενταφιάσθηκε οσιοπρεπώς από τον άγιο Απόστολο και Ευαγγελιστή Ιωάννη, σ' ένα σπήλαιο κοντά στην Έφεσο, σαν πολύτιμος θησαυρός. Κατά την ώρα της ταφής, επιτελέσθηκαν πολλά θαύματα, καθώς και τους μετέπειτα χρόνους, μέχρι της σήμερον, η Αγία δεν σταμάτησε να θαυματουργή. Το έτος 890 μ.Χ. ο βασιλεύς Λέων Στ' ο Σοφός (886-912), έκανε ανακομιδή του αγίου λειψάνου της και το μετέφερε από την Έφεσο στην Κωνσταντινούπολη. Μαζί με τον αδελφό του Αλέξανδρο, το έλαβε επάνω στους ώμους του και το απέθεσε με ευλάβεια στον Ναό που αυτός έκτισε επ' ονόματι του Αγίου και Τετραημέρου φίλου του Χριστού Λαζάρου στην Κωνσταντινούπολη. Το άγιο λείψανο τοποθετήθηκε μάλιστα στο αριστερό μέρος του Ιερού Βήματος, μέσα σε ασημένια θήκη. «Τελείται δε αυτών η Σύναξις», την 4η Μαΐου, «εν τη ευαγεστάτη Μονή τη παρά του αυτού βασιλέως επ' ονόματι του Αγίου Λαζάρου συστάση». Εκ του κοινού αυτού εορτασμού της ανακομιδής των λειψάνων της Αγίας μετά του Αγίου Λαζάρου, στην Μονή του οποίου εναπετέθησαν υπό του βασιλέως Λέοντος, πολλοί εταύτισαν την αγία Μαρία Μαγδαληνή, λανθασμένα, με την αγίαν Μαρίαν, την αδελφή του Λαζάρου, η οποία είναι διαφορετικό πρόσωπο32.
Η Εκκλησία μας εορτάζει την μνήμη της αγίας Μυροφόρου και Ισαποστόλου Μαρίας Μαγδαληνής την 22 Ιουλίου. Επίσης την συνεορτάζει μαζί με τις άλλες Μυροφόρες Άγιες Γυναίκες, την τρίτη Κυριακή μετά το Πάσχα, την Κυριακή των Μυροφόρων. Η ανακομιδή των λειψάνων της εορτάζεται στις 4 Μαΐου.
Και αναφέρομεν επίσης και τούτο, ότι της Μυροφόρουκαι Ισαποστόλου Μαρίας της Μαγδαληνής η ιερά χειρ, βρίσκεται στην Ιερά και Σεβάσμια Μονή της Σιμωνόπετρας, στο Αγιώνυμον Όρος του ΆΘω, θαύματα βρύουσα και χάριτας ιαμάτων πηγάζουσα ως ποταμός αένναος.
* * *
Έζησε ζωή ισάγγελη και έγινε σεβαστή και σ' αυτούς τους Αγγέλους. Και υπερτέρησε όλων των αγίων ως τότε γυναικών που ευηρέστησαν τον Θεό, αλλά και όλων των μεταγενεστέρων αγίων μαρτύρων γυναικών και ασκητριών. Επειδή είδε και εγνώρισε και υπηρέτησε τον ίδιον τον Χριστόν, τον αληθινό Νυμφίο των ψυχών τους. Και ό,τι είναι οι Απόστολοι μεταξύ όλων των Αγίων, τούτο είναι η Μαγδαληνή μεταξύ όλων των αγίων Γυναικών, όσες δια της πολιτείας των ευηρέστησαν τον Θεό. Διότι τις μεν εμιμήθη στον ζήλο, από τις άλλες φάνηκε ανώτερη και σε όλες έγινε παράδειγμα θεαρέστου πολιτείας, γράφει ο Νικηφόρος Κάλλιστος Ξανθόπουλος.
Έτσι από τα πολλά που αξίζουν να σου πούμε, λίγα μπορέσαμε να σου αποδώσουμε «Μαρία θαυμαστή και υπέρτιμε. συ δε τας αθανάτους νυν οικούσα σκηνάς και συν αγγέλοις περί τον θρόνον χορεύουσα τον δεσποτικόν και τας υπέρ του κόσμου ποιουμένη λιτάς»33, αίτησαι δοθήναι ημίν πταισμάτων άφεσιν και το μέγα έλεος.
Ταις της Αγίας Σου Μυροφόρου πρεσβείαις,Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς.Αμήν.
Απολυτίκιον Ήχος α'. Τον τάφον σου Σωτήρ
Χριστώ τω δι' ημάς, εκ Παρθένου τεχθέντι, σεμνή Μαγδαληνή, ηκολούθεις Μαρία, αυτού τα δικαιώματα, και τους νόμους φυλάττουσα. όθεν σήμερον, την παναγίαν σου μνήμην, εορτάζοντες, αμαρτημάτων την λύσιν, ευχαίς σου λαμβάνομεν.
Κοντάκιον Ήχος δ'. Ο υψωθείς εν τω Σταυρώ.
Ο υπερούσιος Θεός εν τω κόσμω, μετά σαρκός επιφοιτών Μυροφόρε, σε αληθή μαθήτριαν προσήκατο, όλην σου την έφεσιν, προς αυτόν κεκτημένην. όθεν και ιάματα επετέλεσας πλείστα. και μεταστάσα νυν εν ουρανοίς, υπέρ του κόσμου πρεσβεύεις εκάστοτε.
Μεγαλυνάριον
Λόγοις λαμπρυνθείσα τοις του Χριστού, κόσμου την απάτην, καταλέλοιπας, και αυτώ προσήλθες, Μαγδαληνή Μαρία, και τούτω ηκολούθεις, ψυχής θερμότητι.
1. Μικρός Συναξαριστής, εκδ. «Αποστολικής Διακονίας».
2. Βλ. Νικηφόρου Καλλίστου Ξανθόπουλου, «Λόγος εις την Αγίαν Μυροφόρον και Ισαπόστολον Μαρίαν την Μαγδαληνήν», ΡG. 147, 540-576.
3. Ένθα ανωτέρω. |
4. Ο Βίος αυτός εξεδόθη μαζί με την Ασματική Ακολουθία της Αγίας και του Αγίου Σίμωνος του Μυροβλύτου, επιμέλεια του καθηγουμένου της Ι. Μονής Σίμωνος Πέτρας, Αρχιμανδρ. Ιερωνύμου, εν Αθήναις 1924.
5. Βλ. Θεοφάνους Κεραμέως «Ομιλίαι εις Ευαγγέλια Κυριακά και Εορτάς», Ομιλία εις το Τρίτον Εωθινόν.
6. Μοδέστου, αρχιεπισκ. Ιεροσολύμων «Εις τας Μυροφόρους» εκ της Βιβλιοθήκης Φωτίου, αρχιεπισκόπου Κων/πόλεως και Ρ.G. 104, 244.
7. Θεοφύλακτου Αρχιεπισκόπου Βουλγαρίας, «Ερμηνεία εις τα Τέσσερα Ιερά Ευαγγέλια».
8. Βλ. Αγ. Ιω. Χρυσοστόμου Ερμηνεία στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, Ομιλία Π' και Ερμηνεία στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον Ομιλία Ξβ'. Επίσης και αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, Ερμηνεία εις το Τριώδιον της Μεγ. Τετάρτης, Εορτοδρόμιον Τόμ. Β', σελ. 109-112, εκδ. «Ορθόδ. Κυψέλη».
9. Βλ. «Εις την πόρνην και εις τον Φαρισαίον, τη αγία και μεγάλη Τετάρτη». Ρ.G. τόμ. 59, 531.
10. Βλ. Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τόμ. 8, σελ. 726.
11. Εννοεί την συνομιλία του Ιησού με την Σαμαρείτιδα στο φρέαρ του Ιακώβ. Βλ. Ιω. δ', 27.
12. Αγίου Μοδέστου, αρχιεπισκ. Ιεροσολύμων, Λόγος «Εις τας Μυροφόρους» Ρ.G. 104, 244.
13. Στιχ. προσόμοιον Εσπερινού, 22ας Ιουλίου, Μηναίον.
14. Εκ του Εγκωμιαστικού Λόγου εις την Αγίαν Μαρίαν την Μαγδαληνήν, Νικηφόρου Καλλίστου Ξανθοπούλου.
15. Εγκώμια εις την Θεόσωμον Ταφήν του Κυρίου (εξ αρχαίου Τριωδίου).
16. Οι ευσεβείς θεόφρονες Μυροφόροι γυναίκες ήταν πολλές αλλά οι Ευαγγελιστές αναφέρουν μόνον τις σπουδαιότερες. Μνημονεύονται η Μαρία Μαγδαληνή, η Μαρία, μητέρα του Ιακώβου και του Ιωσή, η Σαλώμη, σύζυγος του Ζεβεδαίου και μητέρα των Αποστόλων Ιακώβου και Ιωάννου, η Μαρία του Κλωπά, η Ιωάννα, σύζυγος του Χουζά επιτρόπου του Ηρώδη, η Σωσάννα, η Μαρία και η Μάρθα, οι αδελφές του Λαζάρου. Μαζί μ' αυτές ήταν και άλλες γυναίκες, που είχαν έλθει από την Γαλιλαία, ακολουθώντας τον Κύριο.
17. «Λόγος εις την Κυριακήν των Μυροφόρων» εκ της «Ευαγγελικής Σάλπιγγος» Μακαρίου του εν Πάτμω.
18. Αγίου Ιωάν. Χρυσοστόμου Ερμηνεία στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον, Ομιλία ΠΕ'.
19. Στιχηρόν των Αίνων (ήχ. πλ. α') της Κυριακής του Πάσχα.
20. Αγίου Γρηγορίου Παλαμά, Ομιλία ΙΗ', «Εις την Κυριακήν των Μυροφόρων», ΕΠΕ τόμ. 9.
21. Βλ. Θεοφάνους Κεραμέως, Ομιλία ΛΕ', Εις το όγδοον εωθινόν.
22. Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου, Ερμηνεία εις τον Κανόνα της Κυριακής του Πάσχα, Εορτοδρόμιον τόμ. Β' σελ. 313-314, έκδ. «Ορθοδόξου Κυψέλης».
23. Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου Ερμηνεία στο Κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο, ομιλία Πστ'.
24. Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, Ομιλία εις την Κυριακή των Μυροφόρων, ΕΠΕ τόμ. 9.
25. Αγ. Γρηγορίου Νύσσης, Έργα, ΕΠΕ, τόμ. 10 σελ. 485.
26. Θεοφ. Κεραμέως, Ομιλία ΛΕ', Εις το όγδοον εωθινόν.
27. Προσεδρία είναι η επιμονή, η παραμονή κοντά σε κάποιον και η φροντίδα γι' αυτόν με πολλή αγάπη.
28. Παρακλητική, Αίνοι Κυριακής, γ' ήχου.
29. Μακαρίου του εν Πάτμω, ένθ. άνωτ.
30. Κοντάκιον, Κυριακής Μυροφόρων, ήχος β'.
31. Τιβέριος = Ρωμαίος αυτοκράτορας, βασίλεψε κατά τα έτη 42 π.Χ. - 37 μ.Χ.
32. Ο Δοσίθεος Ιεροσολύμων στην «Δωδεκάβιβλο» λέει ότι ο Λέων ο Σοφός έφερε στην Κωνσταντινούπολη και το ιερόν λείψανον της Μαρίας της αδελφής του Λαζάρου.
33. Βίος αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής εκ του «Μηνολογίου» τόμ. 2ος (Menologii Anonymi Byzantini. Saeculi X, τόμοι 2).
Το καθένα από αυτά είχε για τον εαυτό του έναν οραματισμό - μια προοπτική.
Το πρώτο επιθυμούσε να αξιωθεί να γίνει κάποια στιγμή ένα πολύτιμο μπαούλο" ξυλόγλυπτο" όμορφα σκαλισμένο, που μέσα του θα φυλάσσεται ένας πολύτιμος θησαυρός. Αυτό ήταν το όραμα του και η προοπτική του.
Το δεύτερο δένδρο ήθελε να αξιωνόταν να γίνει στα χέρια ενός κάλου ναυπηγού ένα μεγάλο καράβι" γερό σκαρί' όμορφο, μεγαλόπρεπο- που θα μετέφερε βασιλιάδες και επίσημα πρόσωπα" που θα έκανε ταξίδια υψηλών προσώπων.
Το τρίτο δένδρο έλεγε ότι το μόνο που θα ήθελε ήταν να είχε γίνει το πιο ψηλό και πιο δυνατό δένδρο του δάσους" έτσι ώστε οι άνθρωποι, που θα βλέπουν το ύψος του στην κορυφή του λόφου, να σκέπτονται τον Ουρανό και τον θεό.
Όμως πέρασαν τα χρόνια. Και τα πράγματα εξελίχθηκαν κάπως αλλιώς.
Πήγαν υλοτόμοι.
Και έκοψαν το πρώτο δένδρο. Και ενώ σχεδίαζε και ποθούσε να γίνει όμορφο ξυλόγλυπτο μπαούλο για θησαυρούς, ο ξυλουργός το έκαμε δοχείο για την τροφή των ζώων παχνί για τα άχυρα των ζώων.
Το δεύτερο δένδρο, που ήθελε να γίνει ωραίο καράβι, για να μεταφέρει βασιλιάδες, έγινε ένα μικρό ψαροκάικο, που τόχαν φτωχοί ψαράδες να ψαρεύουν.
Το τρίτο δένδρο, που ήθελε να μείνει το ψηλότερο του δάσους το έκοψε κάποιος ξυλοκόπος και το έβαλε στην αποθήκη του.
Περνούσαν χρόνια. Και τα δέντρα, απογοητευμένα από την εξέλιξη των πραγμάτων, ξέχασαν ακόμα και τα όνειρά τους.
Όμως κάποια μέρα ένας άνδρας και μια γυναίκα ήλθαν στον στάβλο, που ήταν εκείνο το ξύλινο παχνί με τα άχυρα και εκεί η γυναίκα γέννησε ένα αγοράκι και το τοποθέτησαν στο παχνί που είχε φτιαχτεί από το πρώτο δένδρο. Ήταν ο Ιωσήφ και η Παναγία Θεοτόκος. Και απόθεσαν σ' εκείνο το ξύλινο παχνί όχι απλώς διαμάντια και χρυσάφια, αλλά τον ίδιο τον θεό, που είχε γίνει άνθρωπος για μας. Έτσι αξιώθηκε αυτό το παχνί, η φάτνη, να δεχτή μέσα της το θησαυρό των θησαυρών, τον ίδιο τον Θεό.
Στο μικρό ψαροκάικο -που είχε γίνει από το δεύτερο δένδρο- μετά από χρόνια μπήκαν κάτι ψαράδες" ένας απ' αυτούς κουρασμένος ξάπλωσε να κοιμηθεί. Είχαν ανοιχθεί στη θάλασσα. Και ξέσπασε μια μεγάλη τρικυμία. Και το ψαροκάικο δεν ήταν αρκετά δυνατό για να κρατήσει. Οι άλλοι τότε ξύπνησαν εκείνον που κοιμόταν. Και εκείνος τότε σηκώθηκε. Και διέταξε την φουρτουνιασμένη θάλασσα: «Σιώπα" πεφίμωσο». Και η θάλασσα ειρήνεψε αμέσως. Ήταν ο Χριστός μαζί με τους μαθητές του στη λίμνη Γεννησαρέτ. Έτσι και το δεύτερο δένδρο, που είχε φιλοδοξήσει να γίνει μεγάλο πλοίο, που θα μετέφερε υψηλά πρόσωπα και βασιλιάδες, αξιώθηκε να μεταφέρει τον βασιλέα των βασιλέων, τον ίδιο τον Χριστό με τους μαθητές Του!
Και το τρίτο δένδρο, που ήταν στην αποθήκη του ξυλουργού, μια μέρα το πήραν και έκαναν ένα σταυρό' Και σ' αυτόν τον σταυρό σταύρωσαν τον Χριστό. Έτσι το δένδρο αυτό έγινε πω ψηλό από ό,τι είχε επιθυμήσει. Έφθασε στον ουρανό και στον θεό! Έγινε, όπως λέμε σε ένα τροπάριο, ουρανού Ισοστάσιο.
Τελικά, το κάθε ένα από τα δένδρα της ιστορίας μας απόκτησε όχι μόνο αυτό που ήθελε και ποθούσε, αλλά ασυγκρίτως περισσότερα" όχι όμως με τον τρόπο που φανταζόταν και σχεδίαζε.
Η ιστορία αυτή μας λέει:
Δεν γνωρίζουμε ποιο είναι το θέλημα του θεού για μας. Πρέπει όμως να μην ξεχνάμε ποτέ, ότι εκείνο που μας ετοιμάζει ο Θεός, είναι πάντα προτιμότερο και ωφελιμότερο για μας.
Εμείς πρέπει να κάνουμε όνειρα. Για το καλό. Πρέπει όμως να μην ξεχνάμε και ότι τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως εμείς θα θέλαμε. Και ότι ο Θεός οικονομεί και γίνονται καλύτερα από ό,τι εμείς φανταζόμαστε.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Ας έχουμε πίστη. Πίστη και εμπιστοσύνη στον Θεό
H έλευση του Xριστιανισμού στην Iστορία άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορική υπόσταση της θρησκείας. Eπρόκειτο ουσιαστικά για μια νέα πράξη σε ένα πανάρχαιο δράμα. Aς το παρακολουθήσουμε.
H θρησκεία ως κοινωνική εκδήλωση αποτέλεσε αρχικά τη μεταφυσική δικαίωση της εξουσίας. O πιστός άνθρωπος ήταν ταυτόχρονα νομοταγής άνθρωπος, γιατί η εγκόσμια εξουσία φρόντιζε να συμμορφώνει τους κανόνες της με τα θρησκευτικά ιδεώδη τής κοινωνίας και έτσι προωθούσε το κύρος της εμφανίζοντάς το ως θεϊκό θέλημα.
Aυτό το ιδεολογικό και διοικητικό σχήμα προϋπέθετε τη συμμετοχή του ιερατείου στην εξουσία, ώστε να μπορούν τα μέλη του, ως αυθεντικοί ερμηνευτές του θείου θελήματος, να το ανανοηματοδοτούν και έτσι να καλύπτουν τις μεταλλαγές που υφίστανται οι δομές της εξουσίας με το πέρασμα του χρόνου.
H θεοποίηση του ίδιου του πολιτικού άρχοντα ήταν το αποτέλεσμα της προσπάθειάς του να απαλλαγεί από την κηδεμονία των ιερέων, μετατρέποντας τον εαυτό του σε Θεό. Aν κρίνουμε από την Aρχαία Aίγυπτο η προσπάθεια αυτή απέτυχε. Tο ιερατείο δεν καταργήθηκε... Φαίνεται πως το γόητρο του ιερέα ως υπηρέτη του Θεού συνιστά ισχυρότερο στερεότυπο από αυτό του ίδιου του Φαραώ ως Θεού, αφού ο ίδιος ο Θεός συλλαμβάνεται από τον Λαό εξ ορισμού ως Oν πέραν της κοινωνίας -; άρα και των στερεοτύπων που αυτή παράγει.
Tο θέλημα του Φαραώ γινόταν κοινωνική διαταγή που απαιτούσε τυφλή υπακοή, μόνο όταν εκφραζόταν από τη θεσμοθετημένη ιερατική δομή.
Σύμφωνα με την ορθόδοξη Παράδοση, το πρότυπο της ιδανικής πολιτείας προσεγγίζεται στον πτωτικό κόσμο μας από την μοναστική ζωή. Mόνο ο μοναχός, που δεν (πρέπει να) έχει συμφέροντα, καταργεί το κράτος -; αφού σύμφωνα και με τον Aριστοτέλη το κράτος δεν είναι παρά «θεσμός συμφερόντων»... Πρέπει να τονιστεί όμως ότι «μοναχός» δεν σημαίνει «μόνος», -;ούτε καν για τους ερημίτες-; αφού απαραίτητη προϋπόθεση της χριστιανικής ζωής είναι η κοινωνία με τον Θεό, αλλά και με την Eκκλησία (αφού «ου καλόν είναι τον άνθρωπον μόνον»). O μοναχός έχει απαρνηθεί μόνο την διαδικασία αναπαραγωγής -;χωρίς φυσικά να «μισεί» το άλλο φύλο-; επειδή ο ίδιος υπηρετεί την διαιώνιση της ζωής μέσω της προσπάθειας για συμμετοχή των ψυχών στην αιώνια επαφή με τη Zωή.
Ωστόσο, για όποιον δεν μπορεί να ακολουθήσει αυτόν τον ανώτερο δρόμο, η Eκκλησία αναγνωρίζοντας την ανάγκη συντρόφου/βοηθού προς τη θέωση, ευλογεί εξίσου και τον δρόμο του γάμου.
Στη φωτογραφία, η μονή Σίμωνος Πέτρας στο Άγιο Όρος.
H πρώτη, ιστορικά, αμφισβήτηση της εξουσίας ως μεταφυσικής έννοιας
H μόνη σοβαρή αμφισβήτηση του μεταφυσικού χαρακτήρα της εξουσίας στην Aρχαιότητα -;άρα και αμφισβήτηση της υπόστασης της θρησκείας ως κοινωνικού θεσμού που κείται επέκεινα της Iστορίας-; επιχειρήθηκε στην Aρχαία Eλλάδα. Eίναι τέτοια η διάσταση εκείνης της αμφισβήτησης, ώστε και τελετές οι οποίες στις σύγχρονες δημοκρατίες θεσμοθετήθηκαν πρόσφατα, στην αρχαία Aθήνα ήταν αυτονόητες... Xαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιγραφή της τελετής του ενταφιασμού των νεκρών, από τον Θουκυδίδη, στο κεφ. 35 του Eπιταφίου του Περικλή. Aπουσιάζει με κραυγαλέο τρόπο οποιαδήποτε αναφορά σε κάποια ιεροπραξία που θα επιβεβαίωνε τη μεταφυσική κατοχύρωση, τη μεταθανάτια δικαίωση, αυτών που έπεσαν για την πατρίδα. Aυτό που υπόσχεται η Πόλη είναι την εγκόσμια υστεροφημία!
H βαρύτητα των παραπάνω παρατηρήσεων δεν αίρεται από την προσωπική αθεϊστική στάση του Θουκυδίδη που περιέγραψε τα γεγονότα. Aυτός ο ήρεμος άθεος -;κατά τη γνώμη του βιογράφου του, Mαρκελλίνου-; ήταν ένας ευσυνείδητος παρατηρητής και δεν θα καταδεχόταν να αποσιωπήσει τις θρησκευτικές πτυχές της τελετής, αν πράγματι υπήρχαν, επειδή απλώς ο ίδιος δεν τις ενέκρινε.
Άλλωστε, μια τέτοια τελετή δεν θα μπορούσε καν να διεκπεραιωθεί θρησκευτικά, αφού, ακόμα και αν εκτελείτο από ιερέα, αυτός δεν αντλούσε το κύρος του από το θεϊκό θέλημα αλλά από την Πόλη. Tο ιερατικό αξίωμα ήταν πολιτικό και δεν προϋπέθετε κανενός είδους ";χάρη";.
Όλα αυτά δεν σημαίνουν, όπως υποστήριξε ο K. Mάρξ ότι οι αρχαίοι Aθηναίοι ήταν ένας λαός με «μειωμένη ή μηδενική θρησκευτική συνείδηση». H θρησκεία στην αρχαία Aθήνα αποτελούσε δραστηριότητα κοινωνική και μαζική, υπήρχαν γιορτές, θυσίες, λατρεία, αλλά όλα αυτά συνιστούσαν εκφράσεις μιας εθιμικής δραστηριότητας φυλετικού χαρακτήρα και όχι καρπό ενός προσωπικού θρησκευτικού βιώματος, δρατηριότητα που χαρακτήριζε και νοηματοδοτούσε το πολιτικό βίωμα κάθε κοινωνικού μέλους. Για αυτόν τον λόγο οι αποφάσεις της εκκλησίας και των οργάνων της εξουσίας λαμβάνονταν στο όνομα του δήμου, δηλαδή του λαού και όχι του Θεού: «Έδοξε τω δήμω».
Για πρώτη φορά παγκόσμια, η ιερή καταγωγή της εξουσίας αμφισβητήθηκε στην «πόλη» της αρχαίας Eλλάδας. Eίναι χαρακτηριστικό ότι ο αντικειμενικός ιστορικός Θουκυδίδης δεν αναφέρει (στον Eπιτάφιο του Περικλή) την τέλεση ούτε της παραμικρής ιεροπραξίας, κατά την δημόσια ταφή όσων έπεσαν για την πατρίδα.
Ωστόσο, τόσο οι αστοί όσο και οι μαρξιστές επαναστάτες έκαναν λάθος όταν θεώρησαν ότι οι αρχαίοι Aθηναίοι ήταν άνθρωποι μειωμένης ή μηδενικής θρησκευτικής συνείδησης και «απαλλαγμένοι από την πρόληψη του Θείου». Στην αρχαία Eλλάδα οι άνθρωποι θρησκεύονταν, αλλά η θρησκεία τους ήταν μέρος της δημόσιας ζωής της πόλης τους και εργαλείο κοινωνικής συνοχής. Όμως, τόσο η Γαλλική όσο και η Oκτωβριανή Eπανάσταση, κατάργησαν ακριβώς αυτό τον ρόλο της θρησκείας, αποτυγχάνοντας να συλλάβουν την αυθεντική στάση του χριστιανικού ήθους απέναντι στην εξουσία.
Στην εικόνα, ο Περικλής εκφωνεί τον μνημειώδη Eπιτάφιο λόγο του.
Γαλλική Eπανάσταση και Kόκκινος Oκτώβρης
Aπό την αρχαία Aθήνα, η ανθρώπινη Iστορία γνώρισε άλλες δύο απόπειρες απεμπλοκής της ανθρώπινης εξουσίας από την αυθεντία του Θεού. Tην κρατική τάξη που επεδίωξε η Γαλλική Eπανάσταση το 1789, και εκείνη που εφάρμοσε η Oκτωβριανή, το 1917. Δεν είναι μάλιστα τυχαίο ότι παρά τη διαφορετική κοινωνική δυναμική τους και οι δύο αυτές ";νέες τάξεις"; επικαλέστηκαν δια των ηγετών τους ως ιστορικό προηγούμενο το παράδειγμα της Aθήνας. Tόσο ο Pοβεσπιέρος όσο και ο Λένιν μνημόνευσαν την απαλλαγή του αθηναϊκού κράτους από τη «δυναστεία του ιερατείου» και την «πρόληψη του Θεού».
Δεν έγινε βέβαια αντιληπτό και στις δύο περιπτώσεις ότι είναι άλλο πράγμα να αντιμετωπίζεις τη θρησκεία ως εθιμική πράξη και τον Θεό ως φυλετικό σημείο αναφοράς, ακυρώνοντας την πολιτική τους αξία, όπως γινόταν στην Aθήνα, και άλλο πράγμα να ακυρώνεις την αξία αυτή, για να καταργήσεις το θρησκευτικό βίωμα. Mε άλλα λόγια στην αρχαία Aθήνα η θρησκεία ήταν ένα μέσο φυλετικής συσπείρωσης, ένας αγωγός πολιτικοποίησης και κοινωνικοποίησης, χωρίς βέβαια ο πολίτης να αναζητά τη μεταφυσική του δικαίωση, ως πολίτης. Στη Γαλλική όμως και στην Oκτωβριανή Eπανάσταση αμφισβητήθηκε και εν τέλει καταργήθηκε η θρησκεία ως παράγοντας κοινωνικής συνοχής. Σε αυτή την παρεξήγηση, ανάμεσα σε άλλες, οφείλεται πιθανώς η αποτυχία των σχετικών εγχειρημάτων το 1789 και το 1917.
Eκείνη όμως η παράμετρος που στάθηκε καθοριστική ήταν η άγνοια ή παρερμηνεία -;τόσο από τους Γάλλους αστούς όσο και από τους μπολσεβίκους-; της στάσης του χριστιανικού ήθους απέναντι στο φαινόμενο της εξουσίας, της πολιτικής και της θρησκευτικής.
H θεανθρώπινη πολιτεία
Για να συλλάβουμε τον τρόπο με τον οποίο το χριστιανικό ήθος αντιμετωπίζει το ανθρώπινο Kράτος θα αρκούσε ένας μόνο προσδιορισμός: περιττό! H Eκκλησία είναι ένα σχήμα που δεν προσδοκά -;ή δεν πρέπει να προσδοκά-; να υποκαταστήσει το Kράτος αλλά να το καταργήσει.
Δεν πρόκειται για μια πρακτική αναρχισμού ή θεοκρατίας, αλλά για την ενεργοποίηση ενός ιστορικού μηχανισμού που εδράζεται στο ιστορικό πρόσωπο του Θεανθρώπου. H εφαρμογή δηλαδή του ευαγγελικού νόμου και το βίωμα της πατερικής παράδοσης που απορρέει από αυτόν, οδηγεί το Kράτος σε ιστορική αχρησία.
Tο Kράτος είναι δημιούργημα στο πλαίσιο της έκπτωσης του Aνθρώπου, από την πρώτη Eκκλησία, την Eδέμ. Kαι ο νέος Aδάμ, ο Xριστός, ενσαρκώθηκε ακριβώς για να καταργήσει την Πτώση και τα επιφαινόμενά της.
Συχνότατα ως μέτρο της χριστιανικής αντιμετώπισης του Kράτους μνημονεύεται η αντιμετώπιση του Kαίσαρα από το Xριστό ή τον Παύλο. (Δότε τα του Kαίσαρος τω Kαίσαρι) Στην πραγματικότητα και οι δύο διαμορφώνουν απέναντι στην πολιτική εξουσία μια στάση ανοχής, αυτονόητης απέναντι στην ελευθερία των ανθρώπων να οργανώνονται σε δήθεν κοινωνικά σχήματα, τα οποία ωστόσο, στερούνται ζωογόνου κέντρου αναφοράς, δηλαδή της πρότυπης Tριαδικής κοινωνίας. Tο κράτος δηλαδή, ως θεσμός, αποτελεί ένα κοινωνικό σχήμα ατελές και ατελέσφορο γιατί ακριβώς δημιουργείται χωρίς να λαμβάνει υπόψη του το πρότυπο κράτος, την πρότυπη κοινωνική οργάνωση, που δεν είναι άλλη από την Aγία Tριάδα.
H στάση του Xριστού και του Παύλου, συνιστά ουσιαστικά έκφραση ανοχής απέναντι στο φαινόμενο της αμαρτίας, όταν αυτή αποτελεί επιλογή του ανθρώπου. Πουθενά αλλού ο Iησούς δεν προτίμησε περισσότερο την ολιγολογία ή τη σιωπή από ό,τι ενώπιον των πολιτικών αρχόντων ή των θρησκευτικών αρχόντων με πολιτική εξουσία! Aς προσέξουμε: Στη ιστορική παρουσία του Iησού δεν είναι θεόπνευστος μόνο ο λόγος Tου αλλά και η σιωπή Tου. Σε κανένα άλλο πρόσωπο η σιωπή δεν ήταν τόσο ";ομιλούσα"; όσο σε Aυτόν.
Για την Eκκλησία, διοικούσα και μη, το κράτος απετέλεσε πάντοτε ένα σκάνδαλο. Aκόμα και εκείνες τις περιόδους κατά τις οποίες στερεοτυπικά θεωρείται ότι Eκκλησία και Πολιτεία συνεργάζονταν στενά, όπως στο Bυζάντιο, η Eκκλησία αναγκάστηκε περισσότερο να ανεχθεί παρά να συμπλεύσει με τις επιλογές του εκάστοτε πολιτικού άρχοντα, δηλαδή του Aυτοκράτορα. Παρά το γεγονός ότι το αυτοκρατορικό ιδεώδες θεωρούσε την κρατική του οργάνωση αντανάκλαση της Oυράνιας Bασιλείας, οι Πατέρες της Eκκλησίας, όπως ο Xρυσόστομος, είχαν επίγνωση του ιδεολογήματος αυτού και επέμεναν στην αναγκαιότητα του ποιμαντικού έργου. Aν πράγματι το Bυζαντινό Kράτος ήταν ό,τι προέβαλλε τότε η Eκκλησία στην επικράτειά του, θα έπρεπε να είχε αυτοκαταργηθεί!
H Oρθοδοξία αναγνωρίζει και σέβεται την ύπαρξη των Eθνών αρκεί αυτά να μην αποβαίνουν παράγοντας διαίρεσης της Mίας Eκκλησίας. Έτσι, η Oρθόδοξη Eκκλησία μετέφρασε τα ελληνικά ιερά βιβλία σε όλες τις γλώσσες των ορθοδόξων λαών και δημιούργησε και τοπικά αλφάβητα για να διατηρηθούν τα ιδιότυπα χαρακτηριστικά τους.
H Pωμαιοκαθολική Eκκλησία, αντίθετα, είχε επιβάλλει ομογενοποίηση και εκλατινοποίηση των πιστών της (αλλάζοντας στάση μολις πριν ένα αιώνα).
Kαι τι προτείνει η Eκκλησία;
H κρατική πρόταση της Eκκλησίας αναπτύσσεται κατ' αντιδιαστολή προς το κοσμικό Kράτος μέσω της μοναστικής ζωής. Eίναι αλήθεια ότι ο μοναχισμός έχει αντιμετωπισθεί, θετικά ή αρνητικά, από διάφορες οπτικές γωνίες: θεολογική, κοινωνιολογική, ψυχαναλυτική κ.λπ. Mια γόνιμη προσέγγισή του θα ήταν η πολιτειολογική: το μοναστήρι δεν είναι απλώς ένας χώρος που εγκλείει ένα τρόπο ζωής, δηλαδή μια κοινότητα. Eίναι η επικράτεια μιας πολιτείας, δηλαδή ενός πολιτεύματος.
Oι αρχές της πολιτείας αυτής αποτελούν τη ριζοσπαστικότερη αναίρεση της κρατικής συλλιγιστικής σε όλες τις εκδοχές της.
" Kαι αυτο όχι, γιατί εδράζεται στην κοινοκτημοσύνη. Aυτή υπήρξε και αρχή του κομμουνιστικού κράτους.
" Όχι, γιατί απορρίπτει το καταναλωτικό ήθος και την υλοφροσύνη. Aυτή ήταν και η στάση των παραδοσιακών αστικών κρατών. H συσσώρευση κεφαλαίου προϋποθέτει την άρνηση της αξίας του υλικού αντικειμένου ως πηγής απόλαυσης. O Mάξ Bέμπερ, εξαιρετικά εύστοχα απέδειξε την παραπάνω θέση και συνέδεσε την προτεσταντική ηθική με τον καπιταλισμό.
" Όχι, γιατί ταπεινώνει το υπερυψωμένο εγώ. Tέτοια στάθηκε η πολιτική πρακτική των παραδοσιακών μοναρχιών απέναντι στους υπηκόους τους, με πρότυπο τη δημοκρατική Aθήνα του 5ου αιώνα και τον θεσμό του εξοστρακισμού.
H μοναχική πολιτεία είναι ριζικά αντικαθεστωτική γιατί είναι ολοκληρωτικά αντι-αναπαραγωγική με την ουσιαστικότερη μορφή του όρου: τη βιολογική. Eκπροσωπεί την πλέον θεμελιώδη ελευθερία, αυτήν που αρνείται το κάλεσμα της φύσης και μεταμορφώνει τον Άνθρωπο σε μια νέα φύση η οποία δεν επιδιώκει να πολλαπλασιάσει τη ζωή, αφού αυτή μετά την Aνάσταση του Θεανθρώπου δεν γνωρίζει την απειλή του θανάτου.
Ποια κρατική συλλογιστική, ποια στατιστική, ποια οργανωτική ντιρεκτίβα μπορεί να εφαρμοσθεί στην προοπτική ενός πολιτεύματος που δεν επιδιώκει την αναπαραγωγή του; Πόσοι πολιτικοί μένουν άνεργοι εκεί; Πόσες εξουσίες διαψεύδονται; Πόσα μεγαλόσχημα αξιώματα διαψεύδονται;
Στο εκκλησιαστικό πολίτευμα υπάρχουν ασφαλώς προβλέψεις δογματικές και ποιμαντικές που αφορούν την αναπαραγωγή της ζωής, την προστασία του παιδιού και της οικογένειας κλπ. H Eκκλησία δεν θα μπορούσε να αρνηθεί την ανθρώπινη φύση και το κάλεσμα της ζωής. Άλλωστε ο ίδιος ο Xριστός στάθηκε εξαιρετικά δεκτικός απέναντι στο φαινόμενο του γάμου και της αναπαραγωγής. (O ίδιος όμως δεν παντρεύτηκε...)
Στον αντίποδα αυτής της ρηξικέλευθης πρότασης βρίσκεται το ιδεολογικό μόρφωμα της «εθνικής Eκκλησίας», δηλαδή της Eκκλησίας-δεκανίκι του εθνοφυλετικού Kράτους. Στο πλαίσιο αυτού του ιδεολογήματος, αντί η Eκκλησία να καταργήσει την αναγκαιότητα του Kράτους, μετατρέπεται σε βραχίονα της εξουσίας του και το επιβεβαιώνει...
O όρος «εθνική Eκκλησία», αν εννοηθεί κυριολεκτικά, από την πλευρά της θεολογίας -;και μάλιστα της Oρθόδοξης-; είναι αιρετικός, γιατί η σωτηρία που ενσάρκωσε ο Θεάνθρωπος δεν εγγράφεται στα πλαίσια ενός έθνους, είναι πανανθρώπινη. Tα έθνη αναγνωρίζονται ως μέρη της Mίας Eκκλησίας δεν την διαιρούν! Aν ο όρος χρησιμοποιείται για να δηλώσει την κατά τόπους Eκκλησία που διαποιμαίνει τους πιστούς ενός εθνικού Kράτους, τότε χρησιμοποιείται καταχρηστικά -;γεγονός επιτρεπτό κατ' οικονομία-; αρκεί να μη γίνεται παράγοντας διαμόρφωσης του εκκλησιαστικού βιώματος.
Ένα παράδειγμα αρκεί: Tο Σερβικό Πατριαρχείο συνιστά την εθνική Eκκλησία της Σερβίας και υποσημαίνει την εθνολογική διαφοροποίηση του σερβικού λαού από τους Kαθολικούς Kροάτες και τους Mουσουλμάνους Bόσνιους. Aν όμως ένας Σέρβος θρησκεύει ως Oρθόδοξος απλώς γιατί έτσι σώζει την εθνική του ταυτότητα, είναι αμφίβολο αν σώζει την ψυχή του...
Eιδικά η Oρθόδοξη Eλλαδική Eκκλησία θα πρέπει να εμμένει στην οικουμενικότητα της πίστης της, γιατί διαποιμαίνει έναν λαό που πρώτος κατέστησε τον πολιτισμό του παγκόσμια κληρονομιά. H εθνική περιχαράκωσή της εξυπηρετεί τα συμφέροντα ενός κρατικοδίαιτου κατεστημένου και όχι του ελληνικού λαού που έχει την πολιτισμική υποδομή ενός οικουμενικού ιδεώδους.
Για την Ορθόδοξη Εκκλησία το γυμνό δεν αποτελεί ούτε στόχο "πουριτανισμού", αλλά ούτε και "απελευθέρωση" ή "φυσιολατρία". Για τον Χριστιανό το ανθρώπινο σώμα ως καλό λίαν κτίσμα του Θεού, και ως κατοικητήριο του Αγίου Πνεύματος, ή ως μετόχιο του ανθρώπινου προσώπου, αντιμετωπίζεται με τη μοναδικότητα που του αξίζει, μέσα στα πλαίσια της μοναδικότητας του κάθε ανθρώπου, χωρίς να συγκρίνεται και να κρίνεται "ποσοτικά" ως αντικείμενο, αλλά ποιοτικά ως μοναδικότητα προσώπου. Το ακόλουθο άρθρο του Χρήστου Γιανναρά, με μεστό λόγο μας εξηγεί:
Από καλοκαίρι σε καλοκαίρι η γυμνόφιλη μονοτροπία στην αμφίεση κερδίζει με άλματα τόσο την καθολίκευση της επιβολής της όσο και την επίταση της τόλμης των ευρημάτων της. Είναι πια γνώρισμα χαρακτηριστικό του πολιτισμού μας, του κοινού τρόπου του βίου σήμερα.
Χωρίς άλλο, η κατάφαση της γυμνότητας του ανθρώπινου κορμιού συναριθμείται στις θριαμβικές, απελευθερωτικές κατακτήσεις της Νεωτερικότητας. Σηματοδοτεί την κατά κράτος νίκη καταπάνω στην αρρωστημένη απαξίωση, περιφρόνηση, φοβία για το σώμα, που βασάνισε, επί αιώνες πολλούς, τον δυτικό άνθρωπο. Ο μανιχαϊστικός ηθικισμός και ο αυγουστίνειος νομικισμός, τυπικά παράγωγα της αλλοτρίωσης του χριστιανισμού στη Δύση (σήμερα και στην εκδυτικισμένη Ανατολή) έφερναν μαζί τους -;άλλοτε ως αίρεση των «Καθαρών» και άλλοτε ως ζηλωτικά κινήματα αγγλοσαξωνικού πουριτανισμού ή γερμανικού πιετισμού-; αυτή την εξωφρενική σχιζοείδεια: Να βδελύσσεται ο άνθρωπος το ίδιο του το κορμί, να το θεωρεί επίβουλο, εχθρικό! Να δαιμονοποιεί τη χαρά του κορμιού, τις αισθήσεις, τον έρωτα, να ανέχεται, με άκρα συγκατάβαση, την ηδονή της τροφής, τον θεσμό του γάμου.
Κατάκτηση, λοιπόν, της νεωτερικότητας η κατάφαση της γυμνότητας του ανθρώπινου κορμιού, άργησε ωστόσο να αφομοιωθεί στον κοινό τρόπο του βίου, να αποτελέσει αυτονόητο πολιτιστικό δεδομένο. Μάλλον μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο καθολικεύεται η κοινωνική αποδοχή της κατάφασης και γίνεται ευδιάκριτη σαν κυρίαρχο στοιχείο, στη γυναικεία κυρίως εμφάνιση. Σίγουρα, ρόλο αποφασιστικό για την καθολίκευση αποδοχής της γυμνοφιλίας έπαιξε και η μετεξέλιξη των νεωτερικών κοινωνιών σε «κοινωνίες της αγοράς»: Η μαζική παραγωγή των ειδών της ένδυσης και η διεθνοποίηση της εμπορίας τους υποκαθιστά κυριαρχικά τις ατομικές επινοήσεις και τις τοπικές ιδιαιτερότητες. Η «μόδα» ταυτίζεται με τη στρατηγική των διαφημιστικών μεθοδεύσεων παραγωγών και εμπόρων, επιβάλλεται ως αυτονόητα υποχρεωτική σε διεθνή κλίμακα.
Ετσι, και η κατάφαση της γυμνότητας δεν είναι πρωτίστως ατομική επιλογή, συνειδητή στάση ή κατάκτηση, είναι επιβεβλημένη προσαρμογή στο πρότυπο που δημιουργούν και επιβάλλουν τα συμφέροντα της αγοράς. Η «μόδα» εξουδετερώνει ατομικές αισθητικές προτιμήσεις, τοπικές παραδοσιακές ιδιαιτερότητες. Ισοπεδώνει τα γούστα, υποχρεώνει άτεγκτα σε ομοτροπία. Κάποιες υπέρτατες αυθεντίες αποφασίζουν, ερήμην των πειθήνιων καταναλωτών, τι «θα φορεθεί» αυτό το καλοκαίρι και τι τον επόμενο χειμώνα στις όπου γης «αναπτυγμένες» (με τις προδιαγραφές της Νεωτερικότητας) κοινωνίες.
Και οι ντρεσαρισμένες μάζες σπεύδουν, κολακευμένες για την «εκσυγχρονιστική» υποταγή τους, να συμμορφωθούν με τον φετφά, άβουλα, άκριτα, μιμητικά. Ο φετφάς συχνά ορίζει κωμικά επινοήματα: παπούτσια μυτερά και μακριά, όπως των κλόουν, ή φούστες τόσο κοντές, που κυριολεκτικά πομπεύουν τις ευτραφείς και βραχύσωμες. Αλλά η απειθαρχία στη μόδα είναι αδιανόητη. Ο ανθρωπολογικός τύπος της Νεωτερικότητας αμφισβητεί αρχές και εξουσίες, αρνείται τον έλεγχο ή τον προκαθορισμό των επιλογών του, επαναστατεί ενάντια σε αυθεντίες και δόγματα, μάχεται να υπερασπίσει τα δικαιώματά του, την αυτονομία του. Ομως αποδείχνεται απίστευτα εθελόδουλος όταν πρόκειται για τα προστάγματα της «μόδας».
Η κατάφαση της γυμνότητας του ανθρώπινου κορμιού στην Αρχαία Ελλάδα ήταν γεγονός άλλης τάξεως, ριζικά διαφορετικό από τη φυσιοκρατική γυμνοφιλία στη Νεωτερικότητα. Αν κρίνουμε τουλάχιστον από την Τέχνη (τη γυμνότητα των αγαλμάτων), ο στόχος τότε ήταν να αναδειχθεί όχι η ατομική, περιπτωτική γυμνότητα, αλλά ο αφαιρετικά καθολικός λόγος του «είδους» (λόγος της φύσης ή ουσίας), δηλαδή ο άχρονος και αμετάβλητος «τρόπος» που κάνει τα όντα να είναι αυτό που είναι. Το ένδυμα ανήκει στα «συμβεβηκότα» (σε ατομικά, περιπτωτικά, εφήμερα γνωρίσματα του υπαρκτού), ενώ η γυμνότητα μπορεί να συνοψίσει τα σταθερά και οριστικά (αυτά που ορίζουν το υπαρκτό) γνωρίσματα, δηλαδή την αλήθεια του. Η αλήθεια είναι «ουσία χωριστή κατά τον λόγον αθάνατος». Την αθανασία στόχευε η γυμνότητα των αρχαιοελληνικών αγαλμάτων -; όχι τη διέγερση των ενστικτωδών σεξουαλικών ενορμήσεων προς όφελος της εμπορίας προϊόντων.
Στην ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού, η εκκλησιαστική εμπειρία και μαρτυρία μετέθεσε τον στόχο: Το «αληθές», το άχρονο και όντως υπαρκτό -; δεν είναι πια ο ανερμήνευτα δεδομένος (δίκην ειμαρμένης) λόγος του είδους (της ουσίας καθόλου), αλλά ο ενυπόστατος σε προσωπική ύπαρξη λόγος. Είναι το «πρόσωπο» ως ύπαρξη λογική και δημιουργική, ανυπότακτη σε προκαθορισμούς «φύσης», μοναδική, ανόμοια, ανεπανάληπτη. Αυτή η αλήθεια ως πρόσωπο, απόλυτη ετερότητα, δηλαδή απεριόριστη ελευθερία, γνωρίζεται μόνον στην εμπειρία της σχέσης. Και σχέση σημαίνει τον αυθυπερβατικό έρωτα, την ενεργό άρνηση της ιδιοτέλειας. Στον αληθινό έρωτα ολόκληρο το κορμί του αγαπημένου γίνεται αποκάλυψη της προσωπικής του ετερότητας -; έχει υπερβαθεί κάθε απρόσωπη ενστικτώδης ορμή χρήσης του άλλου, εκδοχής του ως σκεύους ηδονής.
Η πείρα βεβαιώνει ότι μόνο η ανακάλυψη του μοναδικού, του ανόμοιου και ανεπανάληπτου γεννάει τον έρωτα. Η ποσότητα (το κοινά δεδομένο που διαφοροποιείται και μετριέται ποσοτικά) διεγείρει μόνο την ορμή να κατέχεις, να νέμεσαι -; επιθυμία πιο εφήμερη κι από την ποσότητα. Το να επιδείχνει στους πάντες μια γυναίκα τα ποσοτικά της χαρίσματα μετρητής ομορφιάς («λεπτή» μέση, «πλούσιο» στήθος, «ατέλειωτα» πόδια, «πληθωρικές» καμπύλες) δηλώνει ότι εκλιπαρεί (συνειδητά ή ανεπίγνωστα) να την μεταχειριστούν σαν απρόσωπο σκεύος ηδονής, όχι να την ερωτευθούν. Τα ποσοτικά προτερήματα αξιολογούνται πάντοτε με σύγκριση και παραπέμπουν στη σύγκριση: Σίγουρα, κάπου στο εγγύτατο μέλλον παραμονεύει να γοητεύσει τον θηρευτή της ποσότητας κάποιο ακόμα «πλουσιότερο» στήθος, κάποιες ακόμα πιο τορνευτές γάμπες ή κάποιοι διεγερτικότεροι του ενστίκτου συνδυασμοί αναλογιών.
Μακάρι να βρισκόταν για κάθε ανυποψίαστο θύμα της τυραννικής εξουσίας της μόδας, για κάθε υποχρεωτικά γυμνόφιλη γυναίκα σήμερα, κάποιος που ειλικρινά να την αγαπάει και να της πει: «Καλή μου, έχεις ένα μοναδικό βλέμμα, ένα αποκλειστικά δικό σου πανέμορφο χαμόγελο, ένα ανεπανάληπτα φωτεινό πρόσωπο. Αν κάποιος σε ερωτευτεί, θα είναι γι' αυτή τη μοναδικότητά σου που δεν μαραίνεται, δεν φθίνει. Μόνο γι' αυτό που είσαι αποκλειστικά εσύ, κάποιος θα ποθήσει να μοιραστεί τη ζωή του μαζί σου, να μοιραστεί το θέλημά του, να ελευθερωθεί από το εγώ του. Οχι για τα σωματικά σου ";προσόντα"; τα μετρητά και συγκρίσιμα, αυτά, αν υπηρετούν τον έρωτα, πλουτίζουν τη σχέση, αν μόνο προκαλούν σε χρήση, θα σε σύρουν σε οδυνηρές ταπεινώσεις».
Μάταιος λόγος. Ο οδοστρωτήρας της μόδας ισοπεδώνει αδήριτα κάθε νεύση ερωτική, έχει ρεαλιστικά συγκροτήσει έναν ανέραστο κόσμο που εκλιπαρεί ταπεινωτικά φευγαλέα ηδονή.
Πως αποδεικνύεται ότι ο Χριστός είναι Θεός; Στο βασικό αυτό ερώτημα ας μην προσπαθήσουμε ν΄ απαντήσουμε με το επιχείρημα της δημιουργίας του ουρανού και της γης, γιατί ο άπιστος δεν θα το παραδεχθεί. Αν του πούμε ότι ανέστησε νεκρούς, θεράπευσε τυφλούς, έδιωξε δαιμόνια, ούτε τότε θα συμφωνήσει. Αν του πούμε ότι υποσχέθηκε ανάσταση νεκρών, βασιλεία ουρανών και ανέκφραστα αγαθά, τότε όχι μόνο δεν θα συμφωνήσει, αλλά και θα γελάσει.
Πως λοιπόν θα τον οδηγήσουμε στην πίστη, και μάλιστα όταν δεν είναι πνευματικά καλλιεργημένος; Ασφαλώς με το να στηριχθούμε σε αλήθειες, που και εμείς και αυτός παραδεχόμαστε χωρίς καμιάν αντίρρηση και αμφιβολία.
Σε ποιο λοιπόν σημείο συμφωνούμε μαζί του απόλυτα; Στο ότι ο Χριστός φύτεψε την Εκκλησία. Απ΄ αυτό θα φανερώσουμε τη δύναμη και θ΄ αποδείξουμε τη θεότητα του Χριστού. Θα δούμε ότι είναι αδύνατο ν΄ αποτελεί ανθρώπινο έργο η διάδοση του Χριστιανισμού σ΄ όλη την οικουμένη μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Και μάλιστα, όταν η χριστιανική ηθική προσκαλεί στην ανώτερη ζωή ανθρώπους με κακές συνήθειες, δούλους της αμαρτίας. Και όμως, ο Κύριος κατόρθωσε να ελευθερώσει απ΄ όλα αυτά όχι μόνο εμάς, μα ολόκληρο το ανθρώπινο γένος.
Κι αυτό το κατόρθωσε χωρίς να χρησιμοποιήσει όπλα, χωρίς να ξοδέψει χρήματα, χωρίς να κινητοποιήσει στρατούς, χωρίς να προκαλέσει πολέμους. Το κατόρθωσε ξεκινώντας με δώδεκα μόνο μαθητές, που ήταν άσημοι, αμόρφωτοι, φτωχοί, γυμνοί, άοπλοι...
Με τέτοιους ανθρώπους κατόρθωσε να πείσει τα έθνη, να σκέφτονται σωστά, όχι μόνο για την παρούσα ζωή, αλλά και για τη μέλλουσα. Μπόρεσε να καταργήσει προγονικούς νόμους, να ξεριζώσει αρχαίες συνήθειες και να φυτέψει νέες. Μπόρεσε ν΄ αποσπάσει τον άνθρωπο από τον εύκολο τρόπο ζωής και να τον οδηγήσει στο δύσκολο. Και όλα αυτά τα κατόρθωσε, ενώ όλοι Τον πολεμούσαν, ενώ ο ίδιος είχε υπομείνει εξευτελιστική σταύρωση και ταπεινωτικό θάνατο!
Ασφαλώς δεν συμβαίνουν αυτά στους ανθρώπους. Μάλλον τα αντίθετα συμβαίνουν. Εφ΄ όσον δηλαδή ζουν και ευδοκιμούν οι ίδιοι, το έργο τους προοδεύει. Όταν όμως πεθάνουν, καταστρέφεται μαζί τους ότι δημιούργησαν. Και αυτό το παθαίνουν όχι μόνο οι πλούσιοι ούτε μόνο οι άρχοντες, αλλά και οι κυβερνήτες ακόμα. Γιατί και οι νόμοι τους καταλύονται και η μνήμη τους σβήνει και τ΄ όνομά τους ξεχνιέται και οι έμπιστοι άνθρωποί τους παραγκωνίζονται.
Αυτά συμβαίνουν σ΄ εκείνους, που πρώτα μ΄ ένα νεύμα κυβέρνησαν λαούς και οδήγησαν στον πόλεμο ολόκληρες στρατιές. Σ΄ εκείνους που καταδίκαζαν σε θάνατο και που ανακαλούσαν εξορίστους.
Στον Κύριο όμως έγινε ακριβώς το αντίθετο. Θλιβερή ήταν η κατάσταση του έργου Του πριν από τη σταύρωση: Ο Ιούδας Τον πρόδωσε, ο Πέτρος Τον αρνήθηκε, οι υπόλοιποι μαθητές έφυγαν για να σωθούν και πολλοί πιστοί Τον εγκατέλειψαν. Μόνος έμεινε ανάμεσα στους εχθρούς. Όμως, μετά τη σφαγή και το θάνατο, για να μάθεις ότι δεν ήταν απλός άνθρωπος ο Σταυρωμένος, έγιναν όλα λαμπρότερα, φαιδρότερα, ενδοξότερα.
Ο Πέτρος, ο κορυφαίος απόστολος, αυτός που πριν από τη σταύρωση δεν άντεξε την απειλή μιας υπηρετριούλας, αλλά, μετά από τόσες ουράνιες διδασκαλίες και τη συμμετοχή του στα θεία μυστήρια, είπε ότι δεν γνωρίζει τον Κύριο, αυτός ο ίδιος, μετά τη σταύρωση, Τον κήρυξε στα πέρατα της οικουμένης. Αναρίθμητα πλήθη μαρτύρων θυσιάστηκαν, γιατί προτίμησαν να θανατωθούν παρά ν΄ αρνηθούν το Χριστό, όπως τον είχε αρνηθεί ο κορυφαίος απόστολος, τρομοκρατημένος από την απειλή ενός κοριτσιού. Όλες τώρα οι χώρες, όλες οι πόλεις, τα ερημικά και τα κατοικημένα μέρη, τον Σταυρωμένο ομολογούν. Σ΄ Αυτόν πιστεύουν οι βασιλιάδες κι οι στρατηγοί, οι άρχοντες και οι ύπατοι, οι δούλοι και οι ελεύθεροι, οι αγράμματοι και οι μορφωμένοι, οι βάρβαροι και τα διάφορα έθνη των ανθρώπων.
Ακόμα κι ο μικρός και ασήμαντος εκείνος τάφος, που δέχθηκε το αιμόφυρτο μαρτυρικό σώμα του Κυρίου, είναι τιμιότερος από χίλια βασιλικά παλάτια και σεβαστός ακόμα και στους βασιλιάδες.
Το παράδοξο μάλιστα είναι, ότι αυτό που συνέβη στον Κύριο, συνέβη και στους μαθητές Του. Γιατί αυτούς που περιφρονούσαν και φυλάκιζαν, αυτούς που βασάνιζαν σκληρά με αναρίθμητα μαρτύρια, αυτούς ακριβώς τους ίδιους, μετά το θάνατό τους, τους τιμούσαν περισσότερο κι από τους βασιλιάδες.
Και πως φαίνεται αυτό; Στη Ρώμη, οι αυτοκράτορες και οι ύπατοι και οι στρατηγοί τα πάντα εγκαταλείπουν, και τρέχουν να προσκυνήσουν τους τάφους του ψαρά Πέτρου και του σκηνοποιού Παύλου. Στην Κωνσταντινούπολη, αυτοί που φορούν τα στέμματα, θέλουν να ενταφιαστούν όχι κοντά στους τάφους των αποστόλων αλλά στα πρόθυρα των ναών τους. Κι έτσι γίνονται οι βασιλιάδες θυρωροί των ψαράδων! Μάλιστα δεν ντρέπονται γι΄ αυτό, αλλά και καυχιόνται. Καυχιόνται όχι μόνο οι ίδιοι, αλλά και οι απόγονοί τους.
Όταν οι μαθητές του Χριστού ήταν μόνο 12 και δεν υπήρχε στη σκέψη κανενός η Εκκλησία, όταν ακόμα η ιουδαϊκή συναγωγή ανθούσε και η ασεβής ειδωλολατρία κυριαρχούσε σ΄ ολόκληρη σχεδόν την οικουμένη, ο Κύριος είχε προφητέψει: «Επί ταύτη τη πέτρα (δηλαδή πάνω στην ομολογία πίστεως του Πέτρου) οικοδομήσω μου την εκκλησίαν, και πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής» (Ματθ. 16,18).
Διαπιστώνεις την αλήθεια αυτής της προφητείας; Βλέπεις την εκπλήρωσή της; Σκέψου πόσο σημαντικό γεγονός είναι η εξάπλωση της Εκκλησίας σχεδόν σ΄ όλη τη γη μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Σκέψου πως άλλαξε τη ζωή τόσων εθνών και οδήγησε στην πίστη τόσους λαούς, πως κατάργησε προγονικά έθιμα, πως απελευθέρωσε από μακροχρόνιες συνήθειες, πως σκόρπισε σαν σκόνη την κυριαρχία της ηδονής και τη δύναμη της αμαρτίας, πως εξαφάνισε σαν καπνό την ακάθαρτη τσίκνα των θυσιών, τις ειδωλολατρικές τελετές, τις βδελυκτές εορτές, τα ξόανα, τους βωμούς και τους ναούς, πως οικοδόμησε παντού άγια θυσιαστήρια, στην πατρίδα μας και στις χώρες των Περσών, των Σκυθών, των Μαύρων, των Ινδών. Τι λέω; Ακόμα και στα Βρετανικά νησιά, που βρίσκονται μακριά από τη Μεσόγειο, στον ωκεανό, απλώθηκε η Εκκλησία και χτίστηκαν θυσιαστήρια.
Τα λόγια που τότε ο Κύριος διακήρυξε, φύτρωσαν στις καρδιές όλων. Μπορούμε να πούμε ότι η γεμάτη αγκάθια γη καθαρίστηκε και δέχτηκε το σπόρο της πίστεως.
Το έργο της απελευθερώσεως τόσων λαών από μακροχρόνιες αισχρές συνήθειες, καθώς και η μεταβολή του τρόπου της ζωής από τον εύκολο στον πολύ δύσκολο, είναι πράγματι θαυμαστό, μάλλον υπερθαύμαστο. Αποδεικνύει θεία ενέργεια, ακόμα κι αν κανείς δεν το είχε εμποδίσει, ακόμα κι αν επικρατούσε ειρήνη και πολλοί το είχαν βοηθήσει. Γιατί η εξάπλωση της Εκκλησίας δεν ερχόταν σε σύγκρουση μόνο με τη αρχαία συνήθεια, αλλά και με την ηδονή, τον ευχάριστο τρόπο ζωής. Είχε δηλαδή δύο ισχυρούς αντιπάλους, που τυραννούσαν τους ανθρώπους: τη συνήθεια και την ηδονή.
Όσα είχαν πριν πολλούς αιώνες παραλάβει από τους πατέρες, τους παππούδες και τους αρχαιότερους προγόνους, ακόμα κι όσα είχαν παραλάβει από φιλοσόφους και ρήτορες, ολ΄ αυτά συμφώνησαν να τα περιφρονήσουν, πράγμα εξαιρετικά δύσκολο. Έπρεπε ακόμα να δεχθούν ένα νέο τρόπο ζωής, και μάλιστα πολύ δυσκολότερο. Γιατί απομάκρυνε από την τρυφή και οδηγούσε στη νηστεία. Απομάκρυνε από την φιλαργυρία και οδηγούσε στην ακτημοσύνη. Απομάκρυνε από την ασέλγεια και οδηγούσε στην αγνεία. Απομάκρυνε από το θυμό και οδηγούσε στην πραότητα. Απομάκρυνε από τον φθόνο και οδηγούσε στη φιλία. Απομάκρυνε από την άνετη κι ευχάριστη ζωή και οδηγούσε στη δύσκολη, στην «τεθλιμμένη», στη σκληρή. Και μάλιστα οδηγούσε σ΄ αυτήν εκείνους, που είχαν συνηθίσει στη ζωή των ανέσεων. Γιατί δεν έγιναν, βέβαια, χριστιανοί, άνθρωποι που ζούσαν σ΄ άλλους κόσμους και δεν είχαν αμαρτωλές συνήθειες, αλλά έγιναν εκείνοι που είχαν σαπίσει μέσα σ΄ αυτές και είχαν γίνει πιο μαλακοί κι από τον πηλό. Αυτούς κάλεσε να βαδίσουν το δύσκολο, τον «τεθλιμμένο», το σκληρό και τραχύ δρόμο. Και τους έπεισε να τον βαδίσουν!
Πόσους έπεισε; Όχι μόνο δύο ή δέκα ή είκοσι ή εκατό, αλλ΄ αμέτρητους. Και με ποιους τους έπεισε; Με 12 ανθρώπους αμόρφωτους, ακαλλιέργητους, άσημους, φτωχούς, χωρίς περιουσία, χωρίς σωματική δύναμη, χωρίς δόξα, χωρίς λαμπρή καταγωγή, χωρίς ευφράδεια και ρητορική ικανότητα. Με 12 ανθρώπους που ήταν ψαράδες, σκηνοποιοί, αλλόγλωσσοι. Γιατί ούτε καν την ίδια γλώσσα δεν είχαν με τους ειδωλολάτρες. Μιλούσαν την εβραϊκή, που ήταν πολύ διαφορετική απ΄ όλες τις άλλες γλώσσες. Μ΄ αυτούς λοιπόν τους 12 οικοδομήθηκε η Εκκλησία και απλώθηκε στα πέρατα της οικουμένης.
Και δεν είναι μόνο τούτο το θαυμαστό, αλλά και το ότι αυτοί οι λίγοι, οι φτωχοί, οι αμόρφωτοι και περιφρονημένοι, που βάλθηκαν ν΄ αλλάξουν την ανθρωπότητα, δεν έκαναν ανενόχλητοι το έργο τους. Από παντού αντιμετώπιζαν αναρίθμητους πολέμους. Τους πολεμούσαν σε κάθε έθνος και σε κάθε πόλη. Αλλά τι λέω για έθνη και πόλεις; Σε κάθε σπίτι ξεσηκωνόταν πόλεμος εναντίον τους. Η διδασκαλία τους χώριζε πολλές φορές το παιδί από τον πατέρα, τη νύφη από την πεθερά, τον ένα αδελφό από τον άλλο, το δούλο από τον αφέντη, τον υπήκοο από τον άρχοντα, τον άνδρα από τη γυναίκα και τη γυναίκα από τον άνδρα. Στην κάθε οικογένεια δεν πίστευαν όλοι ταυτόχρονα, κι έτσι οι χριστιανοί υπέμειναν καθημερινές διαμάχες, ακατάπαυστες εχθρότητες, μύριους θανάτους.
Σαν κοινούς αντιπάλους και εχθρούς όλοι τους πολεμούσαν. Τους καταδίωκαν οι βασιλιάδες, οι άρχοντες, οι υπήκοοι, οι ελεύθεροι, οι δούλοι, οι όχλοι, οι πόλεις. Και δεν καταδίωκαν μόνο τους ίδιους, αλλά - πράγμα φοβερό - καταδίωκαν ακόμα και τους νεόφυτους κατηχουμένους, εκείνους δηλαδή που μόλις είχαν πιστέψει.
Προξενούσε φρίκη και οργή στους ειδωλολάτρες η σκέψη να εγκαταλείψουν τους βωμούς, να περιφρονήσουν τις θυσίες, που όλοι οι πατέρες κα οι πρόγονοί τους τελούσαν, και να πιστέψουν στον Κύριο. Να πιστέψουν σ΄ Αυτόν που έλαβε ανθρώπινη σάρκα από την Παρθένο Μαρία, που δικάστηκε από τον Πιλάτο, που έπαθε αναρίθμητα δεινά και εξευτελισμούς, που υπέμεινε τον ατιμωτικό θάνατο, που ενταφιάστηκε και αναστήθηκε.
Το παράδοξο μάλιστα είναι, ότι ενώ τα πάθη του Κυρίου ήταν αναμφισβήτητα - πολλοί είχαν δει τις μαστιγώσεις, τα χτυπήματα, τα φτυσίματα, τα ραπίσματα, το σταυρό, τους χλευασμούς, τον τάφο, - δεν συνέβαινε όμως το ίδιο και με την ανάσταση. Ο Κύριος, μετά από την ανάστασή Του, εμφανίστηκε μόνο σε μαθητές. Παρά το γεγονός αυτό, μιλούσαν για την ανάσταση και έπειθαν τους λαούς και οικοδομούσαν την Εκκλησία. Πως; Με ποιόν τρόπο; Με τη δύναμη του Κυρίου, που τους έστειλε να κηρύξουν το ευαγγέλιό Του στα έθνη. Αυτός ήταν που τους άνοιξε το δρόμο. Αυτός διευκόλυνε το δύσκολο έργο τους. Αν δεν τους βοηθούσε η θεία δύναμη, ούτε καν θ΄ άρχιζε η διάδοση του χριστιανισμού.
Γιατί ενώ οι τύραννοι οπλίζονταν εναντίον της Εκκλησίας, ενώ οι στρατιώτες πρότειναν τα όπλα τους, ενώ οι όχλοι μαίνονταν σαν αγριεμένη φωτιά, ενώ η κακή συνήθεια αντιπαρατασσόταν, ενώ ρήτορες, σοφιστές, πλούσιοι, ιδιώτες, άρχοντες ξεσηκώνονταν, ο λόγος του Θεού, πιο ισχυρός κι από φλόγα, έκανε στάχτη τ΄ αγκάθια, καθάρισε τους αγρούς κι έσπειρε το λόγο του κηρύγματος. Άλλοι από τους πιστούς ρίχνονταν στις φυλακές, άλλοι εξορίζονταν, άλλων οι περιουσίες δημεύονταν, άλλοι φονεύονταν, άλλοι διαμελίζονταν. Και μολονότι οι χριστιανοί αντιμετωπίζονταν σαν κοινοί εγκληματίες, υπομένοντας κάθε είδος τιμωρίας, ατιμώσεως και διωγμού, όλο και περισσότεροι έρχονταν στην Εκκλησία. Μάλιστα, όχι μόνο δεν αποθαρρύνονταν οι νέοι πιστοί από τα βασανιστήρια που έβλεπαν να υπομένουν οι παλαιότεροι, αλλά γίνονταν προθυμότεροι! Μόνοι τους έτρεχαν, αβίαστα, ευγνωμονώντας τους βασανιστές τους. Γίνονταν θερμότεροι στην πίστη, βλέποντας τους χειμάρρους των αιμάτων των πιστών.
Είδες την ασύγκριτη δύναμη Εκείνου που έκανε ολ΄ αυτά τα θαύματα; Πως είναι δυνατό να μη λυπάται κανείς, υποφέροντας τέτοια φρικτά μαρτύρια; Όμως αυτοί χαίρονταν, σκιρτούσαν! Αυτό ομολογεί, σαν παράδειγμα, ο άγιος ευαγγελιστής Λουκάς πως συνέβαινε και με τους αποστόλους - «υπέστρεφον εκ προσώπου του συνεδρίου χαίροντες, ότι κατηξιώθησαν υπέρ του ονόματος του Χριστού ατιμασθήναι» (Πράξ. 5, 41).
Κι ενώ ούτ΄ ένα τοίχο δεν μπορεί να χτίσει κανείς με πέτρες και ασβέστη όταν καταδιώκεται, οι απόστολοι έχτιζαν την Εκκλησία σ΄ όλη την οικουμένη υποφέροντας διωγμούς, φυλακίσεις, εξορίες και μαρτυρικούς θανάτους. Και δεν την έχτιζαν με πέτρες, αλλά με ψυχές, πράγμα πολύ δυσκολότερο. Γιατί δεν είναι το ίδιο να χτίζεις ένα τοίχο με το να πείθεις διεφθαρμένες ψυχές ν΄ αλλάζουν τρόπο ζωής, να εγκαταλείπουν τη δαιμονική μανία τους και ν΄ ακολουθούν τη ζωή της αρετής.
Το κατόρθωσαν όμως αυτό, γιατί είχαν μαζί τους την ακαταμάχητη δύναμη του Κυρίου, που είχε προφητέψει: «Οικοδομήσω μου την εκκλησίαν, και πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής» (Ματθ. 16, 18).
Συλλογίσου πόσοι τύραννοι πολέμησαν την Εκκλησία και πόσους φοβερούς διωγμούς ξεσήκωσαν εναντίον της... Ο Αύγουστος, ο Τιβέριος, ο Γάιος, ο Νέρων, ο Βεσπασιανός, ο Τίτος και όλοι οι διάδοχοί τους μέχρι το Μέγα Κωνσταντίνο, όλοι ήταν ειδωλολάτρες. Και όλοι - άλλος ηπιότερα, άλλος σκληρότερα - πολεμούσαν την Εκκλησία. Την πολεμούσαν όλοι. Κι αν μερικοί δεν ξεσήκωναν οι ίδιοι διωγμούς, όμως η προσήλωσή τους στην ειδωλολατρία υποκινούσε στον αγώνα εναντίον της Εκκλησίας όσους ήθελαν να τους κολακέψουν.
Παρόλα αυτά, τα κακόβουλα σχέδια και οι επιθέσεις των ειδωλολατρών διαλύθηκαν σαν ιστοί αράχνης, σκορπίστηκαν σαν σκόνη, εξαφανίστηκαν σαν καπνός. Αλλά και όσα σχεδίαζαν εναντίον της Εκκλησίας, έγιναν αφορμή να προκύψει μεγάλη ωφέλεια στους χριστιανούς. Γιατί δημιούργησαν τις χορείες των μαρτύρων, που αποτελούν το θησαυρό, τους στύλους, τους πύργους της Εκκλησίας.
Βλέπεις λοιπόν τη θαυμαστή εκπλήρωση της προφητείας; Πραγματικά «πύλαι άδου ου κατισχύσουσιν αυτής». Από τα παρελθόντα όμως, πίστευε και για τα μέλλοντα. Και στο μέλλον κανείς δεν θα μπορέσει να νικήσει την Εκκλησία. Γιατί αν δεν κατόρθωσαν να τη συντρίψουν όταν αριθμούσε λίγα μέλη, όταν η διδασκαλία της φαινόταν καινούρια και παράξενη, όταν τόσοι φοβεροί πόλεμοι και τόσοι πολλοί διωγμοί από παντού ξεσηκώνονταν εναντίον της, πολύ περισσότερο δεν θα μπορέσουν να τη βλάψουν τώρα, που κυριάρχησε σ΄ όλη την οικουμένη, που κυρίεψε όλα τα έθνη και που εξαφάνισε τους βωμούς και τα είδωλα, τις γιορτές και τις τελετές, τον καπνό και την τσίκνα των αισχρών θυσιών.
Πως πέτυχαν οι απόστολοι ένα τόσο μεγάλο, ένα τόσο σπουδαίο κατόρθωμα, έπειτα από τόσα εμπόδια; Ασφαλώς με τη θεϊκή και ακαταμάχητη δύναμη Εκείνου, που προφήτεψε τη δημιουργία και το θρίαμβο της Εκκλησίας. Αυτό κανείς δεν μπορεί να το αρνηθεί, εκτός κι αν είναι ανόητος και εντελώς ανίκανος να σκέφτεται.
Όταν ο σύγχρονος χριστιανός μιλάει για τον Θεό, εννοεί, λίγο-πολύ, κάτι που βρίσκεται πέρα μακριά στον ουρανό, άγνωστο, ακατανόητο, φοβερό, απλησίαστο, που απλά το αποδέχεται, χρήσιμο για ώρα ανάγκης, μερικές φορές του αποδίδει μαγικές ιδιότητες και συχνά επαναλαμβάνει το ανορθόδοξο «πίστευε και μη ερεύνα».
Κατά τ΄ άλλα αυτή η πίστη στο Θεό δεν επιφέρει ουσιαστική αλλαγή στη ζωή του χριστιανού. Μπορεί να εκκλησιάζεται μερικές Κυριακές, να έχει στη βιβλιοθήκη του σύγχρονα πνευματικά βιβλία, παλιές εικόνες στο σαλόνι, κάποιο κομποσκοίνι στο χέρι, να δίνει και λίγη ελεημοσύνη. Όμως παραμένει ανυπόμονος στ΄ ότι οι άλλοι δεν είναι όπως τους θέλει, μίζερος για τα χρήματα, βυθισμένος στον ατομισμό, στην καλοπέραση, στο άγχος, στον ανταγωνισμό. Αυτό όμως δεν είναι ζωή εν Χριστώ. Μυρίζει θάνατο. Σε τι διαφέρει ο χριστιανός σήμερα από τον υπόλοιπο κόσμο; Όταν δεν έχει μακροθυμία, πραότητα, χαρά, απλότητα και κυρίως ταπείνωση, σημαίνει ότι δεν έχει νοιώσει τίποτε από την εν Χριστώ ζωή. Ζωή που ανακαινίζει, μεταμορφώνει και ωραιοποιεί τον άνθρωπο και μέσα από τις καθημερινές δυσκολίες.
Η ζωή των χριστιανών μη διαφέροντας καταντά επιβίωση δίχως νόημα, ανόητη, αφού δεν μπορείς να ζεις μόνο για μια σύνταξη ή για ένα δεύτερο διαμέρισμα ή για ένα καινούριο αυτοκίνητο. Δεν καρτεράμε μια ουσιαστική αλλαγή, κινούμεθα δίχως ελπίδα. Έτσι, τρέχουμε συνέχεια, υφαίνοντας κατά κάποιο τρόπο το σάβανο μας. Η ζωή, λέμε και εμείς, είναι μαύρη, άχαρη, τα ίδια και τα ίδια, μουντή, θολή, ρουτίνα.
Ο χριστιανός πρώτα-πρώτα καλείται να σκύψει και να ακούσει τη φωνή του Ευαγγελίου, που τον καλεί σε μία συνεχή διακινδύνευση της αυτάρκειας που τον διακατέχει, που πονηρού λογισμού εκείνου, που τον κινεί να λέει: ε εμείς, δόξα τω Θεώ, δεν κάνουμε τα φοβερά και αισχρά, που βλέπουμε καθημερινά στην τηλεόραση. Η σκέψη αυτή είναι μάλλον δαιμονοκίνητη και ο εφησυχασμός που δίνει δεν είναι ασφαλώς καθόλου αγαθός. Δεν θα δώσουμε λόγο στο Θεό μόνο γιατί δεν πράξαμε το κακό, αλλά και γιατί δεν πράξαμε το καλό, δεν αγαπήσαμε τρυφερά την αρετή.
Οι χριστιανοί σήμερα έχουν διπλή ζωή, δεν είναι ακέραιοι, ενοειδείς, οι αυτοί πάντα. Ο διχασμός αυτός είναι μια μεγάλη ταλαιπωρία. Ο χριστιανός δεν μπορεί άλλος να είναι και άλλος να φαίνεται, άλλα να λέει και άλλα να ενεργεί. Αυτή η ηθοποιΐα, καλή ή κακή, δεν μπορεί να ανήκει σε κανέναν χριστιανό. Η αληθινή σχέση του ανθρώπου με τον Θεό, χαρακτηρίζει και τις σχέσεις του με τους ανθρώπους. Δεν είναι άλλος ο κυριακάτικος χριστιανός και άλλος ο καθημερινός. Παρατηρείται, όπως και άλλοτε έχω πει, μια ευσεβής μασκοφορία. Μια ερμηνεία της μανιώδους σπουδής του ανθρώπου για την τέλεια εξωτερική του εμφάνιση, είναι τα φύλλα της συκής, για να καλύψει την εσωτερική του κενότητα και γυμνότητα. Στ΄ ακριβότερα και ωραιότερα ενδύματα δεν αντιστοιχεί το κάλλος και η τελειότητα του εσωτερικού κόσμου.
Ο χριστιανός παρασύρεται στις πολλές βιοτικές μέριμνες, τυρβάζει περί πολλά, αποσπάται στη μερικότητα, απολυτοποιεί το λίγο, το μικρό, αρέσκεται και προτιμά τους απαγορευμένους καρπούς, οι οποίοι του παρουσιάζονται ωραίοι, γλυκείς και ευχάριστοι, δεν θέλει να διαφέρει, δεν θέλει να αγωνίζεται, δεν θέλει να μειώνεται η ελευθερία του, λέει, να περιορίζεται. Έτσι, σίγουρα οδηγείται στη αξιοποίηση πραγμάτων δευτερευόντων, που τα θεωρεί πρώτα. Επανέρχεται ο δαίμονας της Εδέμ και προτείνει το γυαλιστερό που θαμπώνει και όχι το πολύτιμο, το εύκολα βλεπόμενο, το φθηνό, το διαφημιζόμενο, το των πολλών, το παραποιημένο, το μεταχειρισμένο, το αποδεκτό, το καταναλώσιμο. Η απόκτηση αυτή δεν είναι κατάκτηση, δεν περιέχει γνησιότητα, αγωνιστικότητα, μόχθο υπομονής και αγάπης. Εδώ έγκειται η παραπληροφόρηση, ο αποπροσανατολισμός, η παραπλάνηση στην υιοθεσία δαιμονικού ήθους, ύποπτου, ύπουλου, δόλιου τρόπου προσεγγίσεως του κόσμου. Με τον τρόπο αυτό δίνονται σφαλερές προτεραιότητες, πλανερές, πλασματικές, αποσπασματικές αλήθειες, ωραιοποίηση της ακοσμίας, απομονωτισμός επικίνδυνος, ναρκισσισμός νοσηρός, μετάθεση του προβλήματος, πολυχρωματισμός του κελύφους. Υπερβάλλω;
Έχουμε μια μαγική αντίληψη περί Εκκλησίας εμείς οι χριστιανοί σήμερα. Λέμε: «Αν έρθεις στην Εκκλησία οι δουλειές σου θα πάνε καλά». Μα υπάρχουν χριστιανοί πιστοί που είναι άνεργοι, νέοι επιστήμονες αδιόριστοι, έμποροι πτωχεύσαντες. Λέμε: «Αν δεν έλθεις στην Εκκλησία θα καταστραφείς». Μα ο Χριστός δεν πίεσε ερχόμενος καμία συνείδηση. Δεν έχουμε το δικαίωμα να απειλούμε, να φοβερίζουμε τον κόσμο, παιανίζοντας μάλιστα ένα σκοπό που μιλά για ένα Θεό ανύπαρκτο, ένα Θεό δηλαδή τιμωρό, εκδικητή, τρομοκράτη, φθονερό, αντίδικο. Ένα Θεό που μοιράζει καλές θέσεις εργασίας, παχυλούς μισθούς, υψηλές συντάξεις, επιδόματα, ευζωΐα, μακροζωΐα και λοιπά. Μοιάζουμε με διαφημιστές νέων προϊόντων ομορφιάς η συνήγορους του αδικημένου Θεού. Δεν έχουμε νοιώσει ακόμη εμείς οι χριστιανοί του δύστροπου εικοστού αιώνος ότι η Εκκλησία είναι ο Χριστός που σώζει και δεν σώζεται από κανέναν μας. Ο Χριστός είπε αν θέλουμε από την καρδιά μας την τελειότητα ας τον ακολουθήσουμε. Οι σημερινοί χριστιανοί γίνονται εισαγγελείς, βασιλικότεροι του βασιλέως, με ζήλο ανεπίγνωστο, με σπουδή αδιάκριτη, με νόθο ιεραποστολισμό.
Μα, αγαπητοί μου, όλοι οι άγιοι της Εκκλησίας μας ήταν άρρωστοι, φτωχοί οι πιο πολλοί, συχνά κυνηγημένοι, ανήμποροι, καταφρονεμένοι, δεν τους έπιανε το μάτι σου. Ο Χριστός δοξάσθηκε στον Γολγοθά. Ο πόνος είναι συνοδοιπόρος μας στη ζωή. Το σύμβολο του χριστιανισμού είναι ο σταυρός. Δεν επιτρέπεται η παραπληροφόρηση. Στην Εκκλησία μέσα συνεχίζεται, ενυπάρχει ο πόνος, αλλά έχει νόημα, έχει διέξοδο, οδηγεί σε ανάσταση. Δεν έχουμε το δικαίωμα ως ορισμένοι υποψήφιοι πολιτικοί να ξεγελάμε το λαό, υποσχόμενοι επίγειους παραδείσους. Ο Χριστός είπε ότι θα έχουμε στον κόσμο αυτό θλίψη. Δεν μακαρίζει όσους χασομερούν στα γέλια. Επιθυμούμε και δημιουργούμε ένα νεοχριστιανισμό στα μέτρα μας, στις ανάγκες μας, άκοπο, άμοχθο, πρόχειρο, εύκολο, δίχως κανέναν κόστος, αντιασκητικό, τελικά αντιευαγγελικό. Σε αυτή την προοπτική η θ. Λειτουργία στο ναό είναι μια απλή ακρόαση των λεγομένων, μία θέαση των τελουμένων, που θα μπορείς να την παρακολουθείς πιο ήσυχα και από την πολυθρόνα σου στο σπίτι από την τηλεόραση ή το ραδιόφωνο στο αυτοκίνητο. Δεν είναι θυσία, συμμετοχή, εγρήγορση, επί τω αυτώ πάντων των αδελφών συγκοινωνούντων και θερμά δεομένων.
Εντός των χριστιανικών κοινοτήτων ο ανέστιος, ο ανέραστος, ο αφιλόξενος, ο απομονωμένος και ταλαίπωρος άνθρωπος ζητά να θερμανθεί από την αγάπη και την αλήθεια. Αν ερχόμενος συναντήσει τη δική μας απροθυμία, αφιλοξενία κι αδιαφορία, την κόπωση, την αναβολή, την αδιαθεσία και αναποφασιστικότητα, τότε θα είναι τραγικό και για εμάς και για εκείνον. Αν δεν έχουμε φως και χαρά, βίωμα και ζωή, τι να προσφέρουμε; Τ΄ άλλα τα βρήκε αλλού κι ίσως καλύτερα. Αν εμείς οι χριστιανοί δεν έχουμε τη χαρά της προσωπικής συναντήσεώς μας με τον Χριστό τότε τι νόημα έχει η αναγραφή της χριστιανικής μας ιδιότητας στην ταυτότητα κι ένας τυπικός εκκλησιασμός; Λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης πως αν δεν γνωρίσουμε τι μας έπλασε ο Θεός, δεν θα κατανοήσουμε τι μας έκανε η αμαρτία. Αν δεν γνωρίσουμε το φως της χάριτος, λέμε ότι είμαστε καλά και στο ημίφως. Στο φως αποκαλύπτεται η πραγματικότητά μας. Μέσα στο φως θ΄ αποκαλυφθεί η Αλήθεια της Εκκλησίας. Η Εκκλησία δεν είναι αυτό που φανταζόμαστε, που νομίζουμε, που θα θέλαμε να είναι. Η Εκκλησία είναι μία μητρική αγκάλη, που όλους θέλει να σώσει, αν θελήσουν να σωθούν. Δεν είναι θεσμός, δεν είναι ιδεολογία, δεν είναι παράταξη, δεν είναι σύστημα, δεν είναι μέρος. Η Εκκλησία δεν δικάζει, δεν τιμωρεί, δεν ψάχνει για οπαδούς, δεν μετασχηματίζεται, δεν διαιρεί, δεν κουράζεται, δεν ξεκουράζεται, δεν ανησυχεί να πείσει αποστομωτικά, να υποδουλώσει και να κατατροπώσει κανένα και ποτέ. Προσέξτε το παρακαλώ.
Οι χριστιανοί σήμερα πρέπει να γίνουμε οι άνθρωποι των καθαρών βιωμάτων, να μιλά πιο βροντερά η ζωή μας η ίδια από τα πολλά λόγια μας, να μη απαιτούμε με προπέτεια το θαύμα, να μη βιαζόμαστε στην προσευχή, ν΄ ακούμε και τον άλλο, όποιος κι αν είναι, να υπομένουμε την αντίδραση, την αντίσταση του άλλου, να συνεργασθούμε με το Θεό. Εμείς θα του δώσουμε τον εκούσιο κόπο μας, την άσκηση, κι Εκείνος τη χάρη Του και το έλεός του, αφού πάντοτε η σωτηρία του ανθρώπου είναι συνεργία Θείας Χάριτος κι ανθρώπινης ενέργειας. Ο άνθρωπος πλάσθηκε κατ΄ εικόνα Θεού κι ο σκοπός της δημιουργίας του είναι η θέωση. Η αποστολή της Εκκλησίας είναι η σωτηρία του κόσμου, τα μυστήρια της Εκκλησίας αγιάζουν τον αγωνιζόμενο άνθρωπο, ο οποίος καθαριζόμενος φωτίζεται και θεώνεται. Αυτή είναι η οθρόδοξη θεολογία, η ανθρωπολογία, η εκκλησιολογία και η ασκητική της Εκκλησίας μας. Μη ψάχνουμε γι΄ άλλες ατραπούς, όταν μία είναι η οδός της σωτηρίας, της θεώσεως, της τελειότητος.
Απόσπασμα από το βιβλίο
«Οι χριστιανοί σήμερα»
του Μοναχού Μωυσέως Αγιορείτου
Ήταν ένα τραγουδάκι που το τραγουδούσα στα παιδιά μου. Όλα το αγάπησαν πολύ. Θυμάμαι μάλιστα ένα μου παιδί που με τις χούφτες του, τις μικρές τρυφερές χούφτες του, μου σκέπαζε το στόμα ώστε να μη πω το τέλος της ιστορίας που ήταν ένα τέλος θλίψης, τέλος που δεν είχε το «ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα», το τέλος δηλαδή των παραμυθιών.
Πιστεύω πάντα και κάθε φορά με ένα καινούργιο γεγονός εδραιώνεται αυτή η πίστη μου, πως δεν μπορεί να υπάρχει ένα τέλος καλό αν η πορεία είναι λαθεμένη.
Γι΄ αυτό, χωρίς να θέλω να πικράνω τα παιδιά μου, επέμενα να ακούσουν και το τέλος. Το τραγούδι, λοιπόν, μιλούσε για ένα ευτυχισμένο αρκουδάκι που μαζί με την μάνα του χαιρόταν τον κόσμο. Μα το βόλι του κυνηγού σκοτώνει τη μητέρα. Το αρκουδάκι μου, «πίνει νερό, πικραίνεται και πάει, είναι μονάχο και γι΄ αυτό πονάει». Μια μέρα στο μικρό ρυάκι, ένα σκιουράκι συναντά, παιχνίδια κάνουνε τρελά. Θε μου, να μη τελειώσει αυτή η χαρά. Το αρκουδάκι μας ξαναγίνεται ευτυχισμένο. «Πίνει νερό, δροσίζεται και πάει, έχει έναν φίλο και τον αγαπάει!».
Η συντροφικότητα, η φιλία, ο άλλος, γεμίζει την ψυχή όχι μονάχα του μικρού αρκούδου. Τη δικιά μας ερημιά καταργεί, δικιά μας ευτυχία είναι να έχουμε έναν σύντροφο. Σκέφτομαι πως σαφώς γι΄ αυτή τη συντροφικότητα μιλά στην Π. Διαθήκη, όταν δημιουργεί από τον Αδάμ ο Θεός την Εύα. Είδε, λέει, ο Θεός πως δεν είναι ευτυχία να βρίσκεται μόνος ο άνθρωπος στη Δημιουργία.
Είναι το αρκουδάκι μας τόσο ευτυχισμένο, συνεχίζει το παιδικό διδακτικότατο τραγουδάκι, που σφίγγει στην αγκαλιά του τον καινούργιο φίλο. Μα βάζει τόση δύναμη σ΄ αυτό το αγκάλιασμα, τόσο ασφυκτικά σφίγγει τον φίλο του που το σκιουράκι το μελί, άφησε μια κραυγή και πέθανε.
Το αρκουδάκι μας «πίνει νερό, πικραίνεται και πάει, δεν του ΄μαθαν πότε πως ν΄ αγαπάει!!!». Εδώ είναι το τέλος το τέλος είναι τόσο θλιβερό ώστε να μη μπορεί να το αντέξει το νέο παιδί και να θέλει να μου σφραγίσει το στόμα, ή να βουλώσει τ΄ αυτιά του για να μην τ΄ ακούσει. Μα εγώ επέμενα να το λέω και τώρα τα παιδιά μου το τραγουδούν και στα δικά τους παιδιά.
Βλέπετε το μήνυμα είναι διαχρονικό. Τα σκέφτηκα όλα αυτά όταν ένα ζευγάρι σε τέλεια αποσύνθεση, με παιδιά που κοντεύουν να διαλυθούν σαν προσωπικότητες, ήρθαν φιλικά να κουβεντιάσουμε αυτά τα προβλήματα, να βρούμε το τι έφταιξε και η κατάσταση είχε φτάσει εκεί που άλλο δεν πήγαινε. Ήταν φιλική, κοντινή η οικογένεια και τους γνώριζα καλά. Ένας ένας ήταν θαυμάσιοι, όλο αισθήματα και αγάπη. Οι γονείς άνθρωποι θυσίας, άνθρωπο όλο καρδιά. Μα δεν τους είχε μάθει κανένας να αγαπάνε σωστά. Κι έτσι ξεχασμένη, χαλασμένη κάνουλα η αγάπη, αντί να ποτίζει το χώμα, να το αφρατεύει, να το κάνει καρπερό, ώστε λουλούδια να γεμίζει ο τόπος, το ΄κανε το τόσο νερό, το άσκεφτα χυμένο, βάλτο. Και στο βάλτο τα κουνούπια μένουν εστία μόλυνσης ο βάλτος.
Το αρκουδάκι από την πολλή αγάπη έγινε αιτία να πεθάνει η συντροφιά του. Δεν του ΄χε μάθει κανείς να αγαπά σωστά. Κανείς δεν του ΄χε πει πως τέχνη χρειάζεται η εκδήλωση της αγάπης. Τ΄ αγαπώ το παιδί μου τόσο που ανησυχώ μήπως μπλέξει. Και γι΄ αυτό το σπίτι γίνεται φυλακή και ποιος ποτέ ονειρεύτηκε να μένει σε φυλακή και ποιος δεν παλεύει να δραπετεύει από κει; Τ΄ αγαπώ τόσο το παιδί μου, ώστε προλαβαίνω κάθε του επιθυμία. Ναι, μα τότε έχουμε ένα παιδί που δεν ποθεί τίποτα και που επιθυμία έχει να έχει ... επιθυμία.
Το αγαπώ το παιδί μου τόσο, ώστε του κρύβω τις δυσκολίες της ζωής.
Και έτσι το παιδί μας πιστεύει πως το ΜΗ είναι ανύπαρκτο, πως μέλι και γάλα οι δρόμοι, μαλθακεύει, παραιτείται από αγώνες, δεν τρίβεται, δεν ακονίζεται το μαχαίρι και έτσι όταν έλθει σε αντάμωση με τις δυσκολίες τα χάνει. Παραδίδεται χωρίς όρους και ζητά δεκανίκια όπως τα ναρκωτικά, το αλκοόλ κ.λπ.
Μα τη λαθεμένη εκδήλωση αγάπης την έχουμε για το σύντροφό μας. Η πνιγηρή, ασφυκτική υπερπροστατευτικότητα και εκεί προεκτείνεται. Και στα δύο φύλα συμβαίνει κάτι τέτοιο, όχι μόνο στο γυναικείο. Έχετε δει άβουλες γυναίκες; Πίσω τους κρύβεται ένας σούπερ δυναμικός άντρας που τις ... λατρεύει και γι΄ αυτό ή πιο σωστά εξ αιτίας αυτού η προσωπικότητα της γυναίκας δεν ξεδιπλώνεται φυσιολογικά. Δεν μπορεί να οδηγήσει αν ο άντρας της κάθεται πλάϊ της και της τονίζει τα λάθη της ακριβώς γιατί την αγαπά τόσο ώστε νοιάζεται γι΄ αυτήν, μην πάθει κάποιο ατύχημα.
Το χειμώνα παίχτηκε μια ταινία με τρομερή επιτυχία στους κινηματογράφους που τόνιζε το θέμα της αγάπης χωρίς διάκριση, της σαρωτικής αγάπης. Οι γονείς τόσο αγαπούσαν το παιδί τους ώστε να θέλουν να ακολουθήσει ένα επάγγελμα και όχι αυτό το επάγγελμα που το αγόρι ήθελε. Από την υπερβολική άτεχνη αγάπη, το αγόρι αυτοκτόνησε. Επειδή αγαπάμε το παιδί μας θέλουμε να του διαλέξουμε εμείς το σύντροφο της ζωής του. Και αργότερα γινόμαστε κακά πεθερικά γιατί το παιδί μας δεν αγαπιέται τόσο όσο του αξίζει από αυτό το σύντροφο, ή αγαπιέται κάπως αλλιώτικα.
Η Αγάπη είναι θεϊκό δώρο, λέει η Γραφή, καρπός του Αγίου Πνεύματος. Και εμείς αυτό το δώρο το κάνουμε κατάρα αν δεν μάθουμε την τεχνική του. Γι΄ αυτό επέμενα να το τραγουδώ στα παιδιά μου, παρά τις αντιδράσεις τους. Γι΄ αυτό και το χαμηλοτραγουδούσα σε κείνο το ταλαιπωρημένο ζευγάρι που έχοντας στις καρδιές τους τόση αγάπη, σφίγγονταν μεταξύ τους, παραμόρφωναν από το σφίξιμο την προσωπικότητα του πλαϊνού τους. Και έμεναν μόνοι. Ακριβώς σαν εκείνο το δυστυχισμένο αρκουδάκι!
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ ΚΑΙ ΑΓΙΟΥ ΒΛΑΣΙΟΥ κ. ΙΕΡΟΘΕΟΣ
Η ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΠΙΣΜΟΥ
1) Εκκλησία και Παπισμός
Εσφαλμένα μερικοί ομιλούν για Καθολική Εκκλησία, γιατί ο όρος καθολικός, που ταυτίζεται με το Ορθόδοξος, ανήκει στην Ορθόδοξη Εκκλησία, καθώς επίσης και ο όρος Εκκλησία δεν αρμόζει στο κράτος του Βατικανού. Ο Παπισμός βρίσκεται εκτός της Εκκλησίας, και αυτό φαίνεται από δύο Συνόδους, που για μας τους Ορθοδόξους θεωρούνται Οικουμενικές, στις οποίες γίνεται λόγος για το filioque και τις άκτιστες ενέργειες του Θεού.
Στην Η' Οικουμενική Σύνοδο επί Μεγάλου Φωτίου, στην οποία ήταν παρόντες και οι εκπρόσωποι του ορθοδόξου τότε πάπα της Ρώμης, καταδικάσθηκαν οι Φράγκοι επίσκοποι, οι οποίοι είχαν προσθέσει στο Σύμβολο της Πίστης το filioque, γιατί μια τέτοια προσθήκη «κατά γνώσιν εισάγει των ακαταγνώστων και ύβριν των Πατέρων αναπολόγητον», γι' αυτό και λέγεται ότι «ει μεν των ιερωμένων είη τις παντελεί καθαιρέσει τούτον καθυποβάλλομεν, ει Δε των λαϊκών, τω αναθέματι παραπέμπομεν». Βέβαια, αυτή η ίδια καταδίκη ισχύει και για τους πάπες της Ρώμης, από τότε που ο πρώτος Φράγκος πάπας (Σέργιος ο Δ') κατέλαβε τον θρόνο της Ρώμης και εισήγαγε το filioque στην ενθρονιστήρια επιστολή του (το 1009), και ο Βενέδικτος Η' το εισήγαγε επισήμως στο Σύμβολο της Πίστεως που αναγινωσκόταν στην Θεία Λειτουργία (το 1014). Είναι χαρακτηριστικό ότι στο Συνοδικό της Ορθοδοξίας λέγεται ότι όσοι αποξενώνουν «αυτόν Τε τον Θεόν Λόγον και το ομοούσιον και ομόδοξον τούτου Παράκλητον Πνεύμα της θεοπρεπούς ομοτιμίας Τε και αξίας ανάθεμα».
Στην Σύνοδο του 1341 επί του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και μάλιστα στον Συνοδικό Τόμο λέγεται ότι όσοι δέχονται ότι οι ενέργειες του Θεού είναι κτιστές και ιδιαιτέρως όσοι δέχονται ότι το Φως της θεότητος είναι κτιστό, όπως υποστήριξε ο σχολαστικός Ουνίτης Βαρλαάμ ο Καλαβρός και , βεβαίως, αυτό αποτελεί βασικό δόγμα του Παπισμού, όπως φαίνεται στα έργα του Θωμά του Ακινάτη, βρίσκονται εκτός της Εκκλησίας. Γράφεται ότι, εάν κάποιος ισχυρίζεται τέτοιες απόψεις και δεν μετανοήσει, «αποκήρυκτος έσται και τετμημένος της αγίας του Χριστού καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας και του ορθοδόξου των Χριστιανών συστήματος».
Στο Συνοδικό της Ορθοδοξίας αναθεματίζονται όσοι δέχονται την περί ιδεών διδασκαλία του Πλάτωνα, δηλαδή την μεταφυσική και την οντολογία και τις απόψεις της Analogia Entiw, ότι υπάρχει αναλογία μεταξύ Θεού και κόσμου, και Analogia Fidei, ότι υπάρχει δηλαδή ομοιότητα μεταξύ του Θεού και της Αγίας Γραφής, καθώς επίσης αναθεματίζονται και όσοι δεν δέχονται με πίστη καθαρά και απλή και ολόψυχη καρδιά «αλλά πειρωμένοις αποδείξεσι και λόγοις σοφιστικοίς», δηλαδή εισάγουν την σχολαστική μέθοδο γνώσεως του Θεού.
Αναλύοντας περισσότερο το θέμα αυτό μπορούμε να αναφερθούμε στο ότι δύο μεγάλοι θεολόγοι και πατέρες του Παπισμού είναι ο Άνσελμος Καντερβουρίας και ο Θωμάς ο Ακινάτης, των οποίων την διδασκαλία αποδέχεται η παπική θεολογία και η πρακτική του Παπισμού.
Ο Άνσελμος Καντερβουρίας επεξεργάσθηκε και εισήγαγε το θεολογικό δόγμα περί της ικανοποιήσεως της θείας δικαιοσύνης, ότι δηλαδή η αμαρτία του Αδάμ προσέβαλε την δικαιοσύνη του θεού και ότι η σταυρική θυσία του Χριστού εξιλέωσε την θεία δικαιοσύνη και επανέφερε την τάξη στην δημιουργία. Πρόκειται για αλλοίωση της αλήθειας περί του θεού, αφού παρουσιάζεται ο Θεός με τα ιδιώματα του εμπαθούς ανθρώπου, ο οποίος προσβάλλεται και θίγεται, αλλά και για αλλοίωση του μυστηρίου της θείας ενανθρωπήσεως και της σταυρικής θυσίας του Χριστού. Βέβαια, η θεολογία περί της εξιλεώσεως της θείας δικαιοσύνης υιοθετεί το φεουδαλιστικό σύστημα με όλες τις θεολογικές και κοινωνικές συνέπειες.
Ο Θωμάς ο Ακινάτης που είναι ο χαρακτηριστικότερος εκπρόσωπος του σχολαστικισμού, προσπάθησε να συνδυάσει τις θεωρίες του Αυγουστίνου με τον Αριστοτέλη. Εκτός των άλλων, ταυτίζει την άκτιστη ενέργεια του Θεού με την άκτιστη ουσία Του, αφού ομιλεί για το λεγόμενο actuw purus, και εισάγει την εσφαλμένη άποψη περί κτιστών ενεργειών στον Θεό που είναι στην πραγματικότητα απρόσιτος, άγνωστος απρόσωπος και βεβαίως, διδάσκει ότι ο άνθρωπος έρχεται σε κοινωνία με τις κτιστές ενέργειες του Θεού. Δηλαδή η αγάπη, η θεία Χάρη, η ειρήνη του Θεού είναι κτιστές ενέργειες του Θεού. Από την άποψη αυτή προέρχεται η διδασκαλία ότι το Άγιον Πνεύμα εκπορεύεται εκ του Πατρός και εκ του Υιού (Filioque), το καθαρτήριο πυρ, το αλάθητο κτλ. Οι θεωρίες αυτές καταδικάσθηκαν από την Έβδομη Οικουμενική Σύνοδο και από την Σύνοδο επί αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, που θεωρείται ως Θ' Οικουμενική Σύνοδος, όπως παρουσιάζεται στο Συνοδικό της Ορθοδοξίας. Επίσης αναθεματίζονται όσοι δεν ομολογούν ότι υπάρχει «ουσία Τε επί Θεού και ουσιώδης φυσική ενέργεια».
Για όλους τους λόγους ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς λέγει: «Οι της του Χριστού Εκκλησίας της αληθείας εισι, και οι μη της αληθείας όντες ουδέ της του Χριστού Εκκλησίας εισί». Το ίδιο λέγει και ο άγιος Ειρηναίος επίσκοπος Λυώνος: «οι εκτός της αληθείας» ευρίσκονται αυτομάτως «εκτός της Εκκλησίας», γιατί όσους δεν δέχονται την παράδοση των Αποστόλων και την πίστη της Εκκλησίας τους θεωρούμε κατά τον άγιο Ειρηναίο, «ως αιρετικούς και κακογνώμονας(κακοδόξους), ή ως σχίζοντας (την Εκκλησίαν) και υπερηφάνους και αυθάδεις».
2) Αποστολική διαδοχή και Παπισμός
Επειδή εκτός της Εκκλησίας δεν υπάρχουν μυστήρια, γι' αυτό και οι κληρικοί των παπικών και αυτός ο πάπας, για μας τους Ορθοδόξους δεν έχουν ιερωσύνη, δηλαδή έχει διακοπή σε αυτούς η αποστολική διαδοχή.
Αυτό βέβαια, μπορεί να ακούγεται λίγο παράξενα, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα, βάσει της Ορθοδόξου Θεολογίας.
Η αποστολική διαδοχή δεν είναι μόνο μια σειρά χειροτονιών, αλλά συγχρόνως και μετοχή στην αποκαλυπτική αλήθεια. Όταν μια Εκκλησία αποκόπτεται από τον κορμό της Ορθοδόξου Εκκλησίας, λόγω δογματικών διαφορών, αυτό σημαίνει ότι υπολείπεται και στο μυστήριο της ιερωσύνης. Δηλαδή, όταν χάνεται η αποκαλυπτική αλήθεια και υιοθετούνται αιρετικές απόψεις, αυτό έχει συνέπειες και στην αποστολική διαδοχή Διότι οι άγιοι Απόστολοι μετέδιδαν το χάρισμα της ιερωσύνης, αλλά ταυτόχρονα παρέδιδαν, δια της αναγεννήσεως, και όλη την αποκαλυπτική παράδοση.
Στο σημείο αυτό πρέπει να υπενθυμίσουμε την διδασκαλία του αγίου Ειρηναίου Επισκόπου Λυώνος, στην οποία φαίνεται καθαρά ότι η Εκκλησία συνδέεται στενότατα με την Ορθοδοξία και την Θεία Ευχαριστία, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι όταν χάνεται η Ορθόδοξη πίστη, τότε δεν υπάρχει ούτε Εκκλησία ούτε και Θεία Ευχαριστία. Οπότε ο κληρικός που χάνει την ορθόδοξη πίστη αποκόπτεται από την Εκκλησία και, βεβαίως, τότε δεν υφίσταται και η αποστολική παράδοση και η αποστολική διαδοχή. Το ότι ο άγιος Ειρηναίος συνδέει την αποστολική διαδοχή όχι μόνον με την χειροτονία, αλλά και με την διατήρηση της αληθούς πίστεως, φαίνεται από ένα χωρίο: «δια τούτο τοις εν τη Εκκλησία πρεσβυτέροις υπακούειν δει, τοις την διαδοχήν έχουσιν από των Αποστόλων, καθώς επεδείξαμεν, τοις συν τη επισκοπική διαδοχή το χαρισμα της αληθείας ασφαλές, κατά την ευδοκίαν του Πατρός ειληφόσι».
Επειδή, λοιπόν, δεν υπάρχει ιερωσύνη στους Παπικούς, γι' αυτό και δεν υπάρχουν μυστήρια, και όσα τελούνται δεν είναι αγιαστικά μυστήρια. Εάν όμως, όπως ισχυρίζονται μερικοί, ο πάπας έχει ιερωσύνη, τότε το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας είναι έγκυρο και ο άρτος ο ευρισκόμενος στην Αγία Τράπεζα είναι ο Χριστός, οπότε περιπίπτουν σε δύο σφάλματα ή να κοινωνούν των αχράντων μυστηρίων, παραβαίνοντας πληθώρα ιερών κανόνων ή να αποστρέφονται τον ίδιο τον Χριστό, ευρισκόμενον κατ' αυτούς πάνω στην Αγία Τράπεζα.
Γενικά, πρέπει να πούμε ότι το Βατικανό δεν είναι Εκκλησία, αλλά ένα ποιλτικο-οικονομικό σύστημα, ευρισκόμενο εκτός της Εκκλησίας, και ο πάπας, καθώς και όλοι οι κληρικοί του Βατικανού δεν είναι διάδοχοι των Αποστόλων, δεν έχουν αποστολική παράδοση και διαδοχή. Επομένως πρέπει να υπογραμμισθεί ότι εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί είμαστε και Ρωμαίοι-Ρωμιοί, δηλαδή απόγονοι της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, και Καθολικοί, δηλαδή Ορθόδοξοι, διότι ο όρος Καθολικός δηλώνει το καθ' όλου, το Ορθόδοξο. Οι Παπικοί είναι Φραγκολατίνοι, μετά την κατάληψη του θρόνου της Ρώμης από τους Φράγκους, καθώς επίσης και αιρετικοί.
Σε καιρό συγχύσεως, όπως η εποχή μας, πρέπει να είμαστε ομολογητές της πίστεως, μάρτυρες της αληθείας και ποιμένες που θα ποιμάνουμε τον λαό του Θεού με κριτήρια και προϋποθέσεις εκκλησιολογικές, οι οποίες οδηγούν στην σωτηρία.
ΜΥΘΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΑΡΧΑΙΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ
ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΕΤΑΛΛΗΝΟΣ
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
Από το συνέδριο που οργανώθηκε στη Θεσσαλονίκη από την εταιρεία Ορθοδόξων Σπουδών με θέμα Φαινόμενα Νεοειδωλολατρείας.
Ένα από τα ηχηρότερα επιχειρήματα των Νεοπαγανιστών εναντίον του Χριστιανισμού είναι το περί συστηματικής και οργανωμένης δήθεν καταστροφής των αρχαίων μνημείων, που έχει προσλάβει την μορφή ενός στερεότυπου μύθου, αναπαραγώμενου κατά της περιστάσεις. Και το ότι, μέσα στο ανταποδοτικό πάθος πολλών «χριστιανών», που τον 4ο αιώνα πέρασαν στην εποχή της «revanche», κατεστράφησαν αρχαιοελληνικά μνημεία, που συντηρούσαν την λατρεία των ειδώλων, είναι γεγονός. Μόνο όμως μέσα στις νοοτροπίες της εποχής είναι δυνατό να επιχειρηθεί στο σημείο αυτό επιστημονική ερμηνεία. Αρκεί να μελετήσει κάποιος το νεανικό έργο του Μ. Αθανασίου «Κατά ειδώλων»(1), για να κατανοήσει το θεολογικό υπόβαθρο τέτοιων ενεργειών. Άλλωστε, η ιστορία δεν ασχολείται με κατάρες, αλλά με ερμηνείες. Επιστημονική προσέγγιση των πραγμάτων μας προσφέρει δυνατότητες ασφαλέστερων κρίσεων και συμπερασμάτων.
Επικαλούμεθα τα πορίσματα της έρευνας διακεκριμένων αρχαιολόγων, που συνοψίζουν τα δεδομένα μακροχρόνιων επιστημονικών ερευνών, συναδέλφων τους, αλλά και δικών τους. Το 1994 δημοσιεύθηκε μελέτη της κας Πολύμνιας Αθανασιάδη, καθηγήτριας του Παναπιστημίου Αθηνών με τίτλο: «Το λυκόφως των θεών στην Ανατολική Μεσόγειο: Στοιχεία ανάλυσης για τρείς επιμέρους περιοχές»(2). Η κα Αθανασιάδη, με βαθειά γνώση και επιμέλεια, αξιοποιεί τα δεδομένα των ερευνών του χώρου της για το επίμαχο θέμα. Πρώτα επιλέγει «τρεις περιοχές της αυτοκρατορίας με διαφορετική γεωγραφική φυσιογνωμία, ιστορικό υπόβαθρο και δημογραφική σύνθεση», εξασφαλίζοντας έτσι για την έρευνά της μεγαλύτερη αξιοπιστία. Οι περιοχές Δε αυτές είναι η Ελλάδα, η Κωνσταντινούπολη και η Συρία-Παλαιστίνη. Έτσι αντιμετωπίζει εύκολα «τις γενικεύσεις του Λιβανίου»,όσο και τον «υπερβολικά μεγάλο αριθμό φιλολογικών μαρτυριών» σε χριστιανούς και εθνικούς συγγραφείς για την καταστροφή ναών, που καταντά, όπως λέγει, «ύποπτος»! «Στην προσπάθειά τους να ηρωοποιήσουν επισκόπους και αυτοκράτορες, σε μια περίοδο, κατά την οποία ο θρησκευτικός φανατισμός θεωρείται αρετή, συχνά οι εκκλησιαστικοί συγγραφείς απέδιδαν σ' αυτούς φανταστικές καταστροφές ναών ή, στην καλύτερη περίπτωση, μεγαλοποιούσαν τα ηροστράτεια ανδραγαθήματά τους». Από την άλλη μεριά, επιπολάζει η κινδυνολογία των εθνικών, για να παρουσιάσουν «τους εαυτούς τους ως μάρτυρες και την κοσμοθεωρία τους ως αντικείμενο συστηματικού και βάναυσου διωγμού , που διεξήγετο παράνομα, στο πλαίσιο μιας θεωρητικά ανεξίθρησκης αυτοκρατορίας». Γι' αυτό η αντικειμενική συγγραφέας συνιστά «επιφυλακτική στάση» στις όποιες κρίσεις. Η ανεξιθρησκεία άλλωστε των αυτοκρατόρων, όπως ο Μ. Κωνσταντίνος, είναι αποδεδειγμένη|
Η μεταφορά ειδωλολατρικών μνημείων στην νέα πρωτεύουσα (Κωνσταντινούπολη- Νέα Ρώμη) για την διακόσμησή της ναι μεν εμποδίζει τη συνέχεια τοπικών λατρειών, αλλά τα αναδεικνύει ακόμη περισσότερο στην ίδια την χριστιανική, αργότερα, πρωτεύουσα. Εν τούτοις ο Μ. Κωνσταντίνος «επιδίωξε συστηματικά να εξασφαλίσει για την πόλη του την συνδρομή όλων των θείων δυνάμεων». Έτσι εκτός από χριστιανικούς ναούς ( Αγία Ειρήνη, Άγιοι Απόστολοι) αφιέρωσε και δύο ναούς σε εθνικές θεότητες, τη Ρέα και τη θεά Τύχη. Συνεχίζει όμως η κα Αθανασιάδη: « Σε τόπους όπως η Αθήνα και οι Δελφοί, κανόνας είναι, ότι τα μεταγενέστερα στρώματα έχουν καταστραφεί από τους ίδιους τους αρχαιολόγους στην προσπάθειά τους να φτάσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα στο κλασικό υπόστρωμα». Τις παρατηρούμενες καταστροφές αποδίδουν οι αρχαιολόγοι στους σεισμούς , τις βαρβαρικές επιδρομές (4ος-6ος αιώνας) και την εγκατάλειψη. Τα αρχαία μνημεία των Αθηνών και των Δελφών έμειναν απείραχτα από τους χριστιανούς. Η μετατροπή τους σε χριστιανικές εκκλησίες δείχνει περίτρανα τη συνείδηση της ιστορικής συνέχειας, όσο και αν αυτό δεν ικανοποιεί τους σημερινούς αρχαιολάτρες. Όπως συνηθίζω να λέγω, Πατέρες όπως οι Τρεις Ιεράρχες, όχι μόνο Έλληνες ήταν, αλλά και φορείς υψηλής ελληνικής παιδείας. Δεν ήταν επήλυδες που ενέσκηψαν στον ελληνικό χώρο, για να «θύσουν και απολέσουν», αλλά Έλληνες, που γνώριζαν να αποτιμούν αντικειμενικά τα πράγματα, έξω από φανατισμούς και εξαλλοσύνες. Τα κριτήριά τους ήταν πνευματικά. Γνώριζαν την ειδωλική πλάνη, αλλά δεν ήταν ικανοί για βιαιότητες.
Την συνείδηση της ιστορικής συνέχειας των Ελλήνων- Χριστιανών, πο δεν απέρριψαν τον πολιτισμό των προγόνων τους, αλλά μόνον την θρησκεία τους - η οποία δεν ήταν παρά νοσταλγία της εν Χριστώ αληθείας, όπως επεσήμανε ήδη ο Απόστολος Παύλος στον Άρειο Πάγο των Αθηνών(3)- υποστηρίζει και η κα Αθανασιάδη: « Οι εκκλησίες και τα παρεκκλήσια, που βρέθηκαν σπαρμένα γύρω και μέσα από το τέμενος του Απόλλωνα (στους Δελφούς), υπογραμμίζουν την συνέχιση της θρησκευτικής παράδοσης του τόπου». Όπως άλλωστε θρησκειολόγοι και λαογράφοι έχουν παραδεχθεί, αν «ξυπνούσε» σήμερα ένας αρχαίος Έλληνας και βρισκόταν σε ένα χριστιανικό πανηγύρι, δεν θα ένιωθε ξένος στο περιβάλλον. Είναι Δε χαρακτηριστικό, ότι πολλοί σήμερα επικριτές της ορθοδόξου λαϊκής θρησκευτικότητας, κυρίως της ελληνικής, σ' αυτό το επιχείρημα καταφεύγουν, λησμονώντας ότι η ελληνική θρησκευτικότητα παρέμεινε ακέραιη, άλλαξε όμως ο προσανατολισμός της. Άλλωστε, η ελληνική πολυθεϊα δεν ήταν, κατά πολλούς θρησκειολόγους (π.χ. Λ. Φιλιππίδης), παρά θεοποιητική υποστασιοποίηση των ιδιοτήτων της μιας θεότητος. «Ο βανδαλισμός ιερών αντικειμένων (από Χριστιανούς Έλληνες) ήταν πράξη σπάνια στην Ελλάδα», δέχεται η κα Αθανασιάδη. Τέτοιες περιπτώσεις ήταν μεμονωμένες. «Η γενική εντύπωση από την Ελλάδα είναι ότι η φθίνουσα αρχαία πίστη ενέπνεε στους νεοφώτιστους χριστιανούς, παρά την δομική μισαλλοδοξία της θρησκείας τους, σεβασμό και συχνά κάποια συγκίνηση». Ακόμη και ο όχι και τόσο ανεξίθρησκος Κωνστάντιος(337-361) «δεν φαίνεται να πείραξε ναούς», αλλά και «οι καλλιεργημένοι Χριστιανοί του αυτοκρατορικού περιβάλλοντος αντιμετώπισαν τα αρχαία ιερά ως έργα τέχνης και όχι ως κατοικία δαιμόνων».
Οι φανατικοί, βέβαια, δεν έλειπαν - όπως σε κάθε εποχή -, αλλά οι προτροπές τους για καταστροφή , κατά κανόνα, έπεφταν στο κενό. Ως την εποχή του Ιουστινιανού εισέρεαν αρχαία εθνικά μνημεία στην Κωνσταντινούπολη. Μόνο εκεί, που δεν υπήρχε «επαφή με την αστική παιδεία του ελληνορωμαϊκού κόσμου», εκτός δηλαδή του ιστορικού ελληνικού χώρου, και όπου «η παραδοσιακή θρησκεία είχε ισχυρές ρίζες», παρατηρείτε φανατισμός και γίνονται καταστροφές. Αυτό συνέβαινε περισσότερο στην Ανατολή (Συρία - Φοινίκη - Παλαιστίνη). Η κα Αθανασιάδη όμως ερμηνεύει με τα επιστημονικά κριτήριά της τις συμπεριφορές και σε περιοχές, όπως η Συρία: «...Εδώ δεν έχουμε μια αμιγή περίπτωση θρησκευτικού φανατισμού, αλλά ένα ξέσπασμα κοινωνικού και φυλετικού μίσους, ένα υποσυνείδητο εθνικό κίνημα με αμφίεση βέβαια, θρησκευτική». Και αυτό στηρίζεται σε έρευνες διαφόρων ειδικών. Με αυτό το κριτήριο μπορούν να ερμηνευθούν και μεταγενέστερες συμπεριφορές, χωρίς βέβαια, να αγνοούνται και οι προκλήσεις των εθνικών ομάδων. Όπου δεν κυριαρχούν προκλήσεις(προβοκάτσιες), οι συμπεριφορές μένουν ανεξέλεγκτες.
Σκόπιμα βέβαια εκμεταλλευθήκαμε καθ' υπερβολήν την έρευνα της εκλεκτής συναδέλφου, διότι προσφέρει σημαντικές δυνατότητες για την ερμηνεία και κατανόηση πραγμάτων, που η κακοπιστία, κακεντρέχεια, αλλά και ανθελληνική σκοπιμότητα των ξένων κέντρων συστηματικά παρερμηνεύει.
Τα πορίσματα της κας Αθανασιάδη μου επιβεβαίωσε σε μια σπουδαιότατη για μένα, επικοινωνία μας (19-07-2000) και ο γνωστός αρχαιολόγος και αείμνηστος φίλος Άγγελος Χωρέμης, ερμηνεύοντας την περίπτωση του Μ. Θεοδοδίου. Κατά την γραπτή του δήλωση, « το διάταγμα του Θεοδοσίου του Μεγάλου (191-193 μ.χ.) αναφέρει απαγόρευση λατρείας σε αρχαία ιερά και την είσοδο στους ναούς, δεν εντέλλεται όμως την καταστροφή τους. Άλλωστε δεν φαίνεται ανασκαφικά τουλάχιστον τέτοια καταστροφή. Τα μεγάλα κέντρα της αρχαίας λατρείας, εκείνα ακριβώς που θα έπρεπε λογικά να υποστούν την μεγαλύτερη καταστροφή, όπως οι Δελφοί, η Ολυμπία, η Δωδώνη, τα ιερά των Αθηνών κ.α. δεν φαίνεται ανασκαφικά τουλάχιστον να έπαθαν ζημιές από ανθρώπινο χέρι στα τέλη του 4ου αιώνα. Εξάλλου, πολλοί ναοί της αρχαίας λατρείας σώθηκαν ως τις μέρες μας σχεδόν ανέπαφοι, κυρίως στην κάτω Ιταλία και την Σικελία, όπου επίσης βασίλευε ο Μ. Θεοδόσιος, αλλά και στην κυρίως Ελλάδα, όπως το συγκρότημα της Ακροπόλεως των Αθηνών, ο ναός του Ηφαίστου (Θησείον) και ο ναός του Ιλισσού». Μάλιστα στον Θεοδοσιανό Κώδικα (XVI 10,25) «επιτρέπεται στους Χριστιανούς να μετατρέπουν τους αρχαίους ναούς σε χριστιανικούς» και γι' αυτό δεν καταστράφηκαν, αλλά σώθηκαν αυτούσιοι (βλ. τον αρχαίο ναό κάτων από τον ανηγερένο από την Αγία Ελάνη τον δ' αιώνα ναό της Παναγίας της Καταπολιανής ή Εκατονταπυλιανής στην Πάρο που ανεκάλυψε ο μεγάλος αρχαιολόγος Α. Ορλάνδος). Κατά τον επιφανή βυζαντινολόγο Διονύσιο Ζακυνθηνό η διάταξη αυτή έγινε ακριβώς , για να σωθούν οι ναοί. «Δεν υπάρχει, λοιπόν, καμμία κρατική πολιτική, που να ενθαρρύνει την καταστροφή αρχαίων ιερών». «Αυτό που πράγματι έγινε, είναι καταστροφές και ακρότητες σε τοπικό επίπεδο, από φανατικούς εκκλησιαστικούς και πολιτικούς παράγοντες, κυρίως εναντίον αγαλμάτων αρχαίων θεοτήτων με συνηθέστερο το φαινόμενο της ρινοκοπής και καταστροφής των προσώπων. (Δεν πρέπει πάντως να θεωρούμε ότι κάθε κατεστραμένο άγαλμα μαρτυρεί και χριστιανικό βανδαλισμό. Πολλά κατεστράφησαν από άλλες αιτίες και πάρα πολλά μεταφέρθησαν στην Κωνσταντινούπολη, για τον στολισμό της καινούργιας πρωτεύουσας). Οι άνθρωποι αυτοί εξαγρίωναν τον όχλο, πράγμα όχι δύσκολο, αν σκεφτούμε ότι, μόλις 75-80 χρόνια χώριζαν την εποχή αυτή από τους φοβερούς διωγμούς των Διοκλητιανού και Γαλερίου (311) και 55-60 χρόνια από τον ηπιώτερο διωγμό του Λικίνιου (320-324). Τον εξαγριωμένο αυτό όχλο εξαπέλυαν να κάψει και να καταστρέψει ο,τιδήποτε εθνικό εύρισκε μπροστά του. Αυτό όμως ουδέποτε υπήρξε πολιτική του Μ. Θεοδοσίου και, όπως θα δούμε, όταν έγινε, προσπάθησε να το σταματήσει και να το θεραπεύσει». Και συμπληρώνει ο Άγγελος Χωρέμης: «Στην πορεία προς την νέα θρησκεία, υπάρχει αναμφισβήτητα κάποια πίεση εκ μέρους των Χριστιανών, αλλά όχι κρατικά κατευθυνόμενη βία. Δεν μαρτυρούνται διωγμοί σαν αυτούς που είχαν υποστεί οι ίδιοι οι Χριστιανοί μερικές δεκαετίες πριν, ούτε βίαιοι εκχριστιανισμοί, όπως έγιναν τον καιρό του Καρλομάγνου, της ισπανικής reconquista κ.α. Μαρτυρούνται ακρότητες,συχνά άγριες, αλλά πάντα περιορισμένες τοπικά και χρονικά. Το περίεργο δεν είναι πως έγιναν αγριότητες, το περίεργο είναι πως έγιναν τόσες λίγες μετά από τα μαρτύρια, που είχαν υποστεί οι Χριστιανοί». Εκδηλώσεις, λοιπόν, φανατισμού μεμονωμένων προσώπων παρατηρούνται - και κατά τον Άγγελο Χωρέμη - στο πνεύμα της «revanche», αυτό όμως ουδέποτε υπήρξε πολιτική του Μεγάλου Θεοδοσίου, για να μείνουμε σε ένα τόσο παρεξηγημένο στο σημείο αυτό αυτοκράτορα.
Σώζεται «Λιβανίου του Αντιοχέως λόγος προς Θεοδόσιον τον βασιλέα, Υπέρ των Ιερών» (αρ.30). Ο μεγάλος ρητοροδιδάσκαλος (314-393), επιφανής εκπρόσωπος της φθινούσης ελληνικής αρχαιότητας, διδάσκαλος του ιερού Χρυσοστόμου, έγραψε το 386 το κείμενο αυτό, απευθυνόμενος στον αυτοκράτορα Θεοδόσιο Α' (379-395) και παραπονούμενος για την στάση των φανατικών μοναχών (της Αντιόχειας) έναντι των εθνικών ναών (τεμένων).
Για την κατανόηση της στάσης τυ Λιβανίου έναντι του Χριστιανισμού, ας σημειωθεί, ότι ήταν συνεπής οπαδός της ειδωλολατρείας, θυσίαζε στις θεότητες της και μετερχόταν την μαντεία. Είχε μυηθεί εξάλλου σε διάφορα εθνικά μυστήρια. Ο ι. Χρυσόστομος τον ονομάζει «πάντων δεισιδεμονέστατον» (ευσεβέστατον) (4). Πίστευσε στην προσπάθεια του αυτοκράτορα Ιουλιανού και στην ανάσταση του ειδωλολατρικού κόσμου, μολονότι κατά την νεότητά του έδειξε τάσεις φιλοχριστιανικές. Τον επηρέασε όμως ο Ιουλιανός, όπως και αυτός επηρεάστηκε από τον Λιβάνιο, του οποίου μελετούσε τα έργα και έγινε έμμεσα μαθητής του.(5)
Ο λαμπρός γνώστης της αρχαιότητας Άγγελος Χωρέμης σχολιάζει το κείμενο του Λιβανίου με τον ακόλουθο τρόπο: «Ο λόγος του Λιβανίου 'Υπέρ των ιερών' δεν γράφτηκε λόγω ακροτήτων, που έγιναν εις εφαρμογήν του διατάγματος κατά της αρχαίας θρησκείας. Το διάταγμα εξεδόθη το 391 και το κείμενο του Λιβανίου γράφτηκε το 386, δηλ. πέντε ολόκληρα χρόνια νωρίτερα με άλλη ευκαιρία(6). Ο Θεοδόσιος διόρισε ύπαρχο Ανατολής κάποιον συμπατριώτη και φίλο του, τον Ίβηρα Μάτερνο Κηνύγιο. Ο άνθρωπος αυτός ήταν φανατικός θρησκόληπτος και έξαλλος. Υποκίνησε πράγματι τον όχλο, επικεφαλής του οποίου ήταν φανατικοί καλόγεροι, και άρχισαν να καταστρέφουν τα αρχαία ιερά, στην αρχή κυρίως τα μικρά (και απροστάτευτα) ιερά της υπαίθρου και εν συνεχεία άρχισαν να μπαίνουν και να καταστρέφουν ιερά και μέσα στις πόλεις. Τότε ο Λιβάνιος γράφει τον περίφημο και ωραιότατο λόγο του «Υπέρ των Ιερών». (Η αντίδραση του θρησκόληπτου Θεοδοσίου ήταν να απαγορεύσει την είσοδο των μοναχών μέσα στις πόλεις, προστατεύοντας έτσι τα εθνικά ιερά των άστεων και όταν σε λίγο πέθανε ο Μάτερνος Κηνύγιος τοποθέτησε ως ύπαρχο Ανατολής τον σώφρονα εθνικό Ευτόλμιο Τατιανό, ο οποίος κατάφερε να ηρεμήσει τα πράγματα και να φέρει την καταλλαγή.
Όλα αυτά μαρτυρούν ότι ουδέποτε υπήρξε επίσημη πολιτική του Θεοδοσίου η καταστροφή του αρχαίου κόσμου και μάλιστα με την μορφή των ακραίων βανδαλισμών, όπως λέγεται συνήθως. Μαρτυρούν επίσης το κύρος που είχε ο Λιβάνιος στον θεωρούμενο θρησκόληπτο βασιλέα, κύρος που φάνηκε και όταν με δύο ακόμη λόγους του, τους «Προς Θεοδόσιον τον Βασιλέα περί της στάσεως» και Προς Θεοδόσιον τον Βασιλέα επί ταις διαλλαγαίς», κατόρθωσε να σώσει την Αντιόχεια, η οποία είχε στασιάσει. Σ' αυτήν την προσπάθεια είχε και την συνεπικουρία του επισκόπου Αντιοχείας Φλαβιανού, του οποίου τον λόγο φαίνεται ότι είχε γράψει ένας νεαρός Χριστιανός κληρικός, μαθητής του Λιβανίου, ο Αγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι και συνεργασία με χριστιανούς είχε ο Λιβάνιος, όταν κοινοί στόχοι το επέβαλλαν».
Θα επιχειρήσουμε ένα σχόλιο στην υπογραμμιζόμενη, με επιστημονική ευσυνειδησία, από αείμνηστο φίλο, συνεργασία του Λιβανίου με Χριστιανούς. Οι άνθρωποι εκείνοι ζούσαν τα πράγματα μέσα στη φυσικότητά τους και όχι στο τεχνητό κλίμα αντιπαλότητας, που δημιουργούν οι φανατικοί (εκατέρωθεν) των ημερών μας. Μήπως σ' όλη την μακρά διάρκεια του Βυζαντίου/Ρωμανίας δεν έλαβαν χώρα παρόμοιες συνεργασίες και συνυπάρξεις; Η χαρακτηριστικότερη μάλιστα, ήταν η συνεργασία των δύο ιδεολογικά αντιπάλων, που η αντίθεσή τους σκόπιμα και τεχνητά υπερτονίζεται σήμερα, του Οικουμενικού Πατριάρχου Γεννάδιου β' του Σχολαρίου και του σοφού υποστηρικτού της αρχαίας θρησκείας Γεωργίου Πλήθωνος-Γεμιστού. Ο τελευταίος δεν δίστασε να συμμετάσχει στην σύνοδο Φερράρας-Φλωρεντίας (1438-1439), ως μέλος της ορθόδοξης αντιπροσωπείας, για να βοηθήσει την Ορθόδοξη Εκκλησία στις τραγικές εκείνες στιγμές γι' αυτήν και το γένος. Εκεί έδωσε μάχη, με τις επιστημονικές του γνώσεις, υπέρ της Ορθοδοξίας (απέδειξε την νοθεία ενός χειρογράφου που παρουσίαζαν οι Λατίνοι) και μαζί με τον πρωταγωνιστή της Ορθοδοξίας Άγιο Μάρκο Ευγενικό (1444), δεν υπέγραψε την Ένωση με τον Παπισμό. Παρά τις διαφορετικές ιδεολογικές-πνευματικές προϋποθέσεις τους και οι δύο θεωρούσαν την ένωση ως υποταγή στον Παπισμό και επιζήμια για τι Γένος/Εθνος. Αλλά έτσι σκέπτονται όσοι αγαπούν το ΄Εθνος. Οι σημερινοί Νεοπαγανιστές, σχεδόν κατά κανόνα δεν αγαπούν το Έθνος και τον Ελληνισμό, παρά τα λεγόμενά τους, διότι πολεμώντας την Ορθοδοξία, που είναι πια αδιαίρετα ενωμένη με την ελληνικότητα, κατεργάζονται την διάλυσή του.
Για το θέμα της καταστροφής αρχαίων μνημείων από «Χριστιανούς» παράλληλα με τα συμπεράσματα της κας Αθανασιάδη είναι και εκείνα του αρχαιολόγου Gerasimos Pagoulatow, "The Destruction and conversion of ancient temples o Christian Churches during fourth, fifth and sixth centuries",Θεολογία τ.ΞΕ' (1964), σς152-170 . Είναι Δε χαρακτηριστικό, ότι και στο περιοδικό «Δαυλός» (αρ.138/Ιούνιος 1993,σς.8022/23) σημειώνεται: «Όλοι σχεδόν οι καταστροφείς αρχαίων ελληνικών μνημείων είναι Χριστιανοί εξ Ιουδαίων, δηλαδή Εβραίοι. Οι Χριστιανοί ξ εθνικών, δηλαδή οι Έλληνες, σπάνια μετείχαν σε διωγμούς Ελλήνων».
Σημασία Δε έχει, ότι και ο γνωστός εικονοκλάστης, αλλά σπουδαίος ιστορικός ερευνητής και συστηματικός παρουσιαστής της «αρνητικής πλευράς» Κυριάκος Σιμόπουλος, ενώ μιλά για τις «αποτρόπαιες βαρβαρότητες των Χριστιανών» (σ. 112 ε.ε) στα αρχαία μνημεία, δεν παραλείπει να παρεμβάλει και κεφάλαιο με τον τίτλο: «Ο βυζαντινός άνθρωπος συντηρεί με ευλάβεια την παράδοση της αρχαίας ελληνικής τέχνης» (σ. 208 ε.ε.)(7).
Παραθέτουμε μερικά αποσπάσματα από το παραπάνω βιβλίο του Κυριάκου Σιμόπουλου: « Είναι ιστορικά τεκμηριωμένο ότι υπήρξε μία παιδευτική και συναισθηματική συνέχεια του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού στο Βυζάντιο, όχι μόνο από την διανόηση αλλά και από τον λαϊκό άνθρωπο, ενίοτε και από την εξουσία. Ο αυτοκράτορας της Νίκαιας Θόδωρος Δούκας Λάσκαρις (1254-1258), κατά την επίσκεψή του στην Πέργαμο, νοιώθει συγκίνηση μπροστά στα λείψανα των αρχαίων μνημείων και έργων τέχνης κι εκφράζει ενθουσιασμό και ευλάβεια για τα μεγαλουργήματα των προγόνων. Έχει συνείδηση τι σημαίνει Δύση ύστερα από την εισβολή των στυροφόρων και τον χαλασμό της Πόλης [...].
Ο πρώτος αυτοκράτορας - ο Κωνσταντίνος - φιλοδοξεί να εξομοιώσει τη 'βασιλεύουσα' με την Ρώμη. Και σπεύδει να την διακοσμήσει με έργα τέχνης, συνεχίζοντας την ρωμαϊκή παράδοση της αρπαγής. Μεταφέρει στην Κωνσταντινούπολή πολυάριθμα αγάλματα, χάλκινα ιδίως, κίονες, κ.α. (8) από τις κυριότερες πόλεις του ανατολικού, αλλά και του δυτικού τμήματος της αυτοκρατορίας - από την Αθήνα, το Αιγαίο, την Ιωνία, την Κύπρο, την Κρήτη, τη Ρώμη, τη Σικελία κ.α.(9) ...(σς. 209-20).
Ο Κωνσταντίνος θα αξιοποιήσει την ελληνική πολιτιστική παράδοση για την προσωπική του αίγλη, ταυτίζοντας το χάλκινο άγαλμα του Απόλλωνα που έστησε πάνω στην περίφημη πορφυρή κολώνα της Αγοράς, τον «κυκλοτερή πορφυρούν κίονα» (10), με το αυτοκρατορικό του μεγαλείο. Στην κεφαλή του αγάλματος, που αφιέρωσε στον εαυτό του, προσέθεσε ακτινωτά ήλους «από τον σταυρό του Χριστού», για να λάμπει σαν τον ήλιο...(σ. 211) (11).
Η παραδοσιακή επομένως αισθητική και η πανάρχαιη λαϊκή ποιλιτιστική παιδεία δεν είχε σβήσει , παρά τους βανδαλισμούς των πρώτων χριστιανών εναντίον των κλασσικών μνημείων. Και δεν θα σβήσει ποτέ στον ελληνικό κόσμο. Έτσι εξηγείται η διατήρηση ανέπαφων τόσων γλυπτών στην Κωνσταντινούπολη ως την επιδρομή των Δυτικών Βαρβάρων. Απώλειες σημειώθηκαν μόνο από σεισμούς, πυρκαγιές και εσωτερικές ταραχές - λαϊκές εξεγέρσεις, συγκρούσεις και καταστολές. Οι Χριστιανοί της πρωτεύουσας θαύμαζαν τα αγάλματα που στόλιζαν την πόλη τους...(σς.212-213)
Οι βυζαντινοί διανοούμενοι - ακόμα και θεολόγοι- έχουν βαθειά γνώση της αρχαίας τέχνης και εκφράζουν χωρίς επιφυλάξεις τον απεριόριστο θαυμασμό τους. Συχνότατες στους βυζαντινούς αιώνες οι αναγωγές στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και τους επιφανείς δημιουργούς του και οι συγκρίσεις της βυζαντινής εικονογραφίας με την κλασσική ζωγραφική που αποκαλύπτουν κοινά οι παράλληλα καλλιτεχνικά ιδεώδη...(σς. 226-227)»
Αγαπητοί Σύνεδροι,
Το κείμενό μου δεν επεδίωξε να πρωτοτυπήσει, αλλά να αποδείξει, μέσω της έρευνας διακεκριμένων αρχαιολόγων, την αντιεπιστημονικότητα του νεοειδωλολατρικού φανατισμού και των γενικεύσεών του σε ένα θέμα, που έχει κεντρική θέση στην αντιχριστιανική πολεμική του. Οι αυθεντικοί Χριστιανοί, και μάλιστα οι Έλληνες, ετίμησαν την τέχνη των προγόνων τους και κληρονόμησαν το καλλιτεχνικό πνεύμα τους, για να προχωρήσουν στην δική του - καθαρά ελληνική - καλλιτεχνική δημιουργία.
Σημειώσεις:
1) 318, όχι «Κατά Ελήνων», ο τίτλος αυτός είναι μεταγενέστερος και προσετέθη απ' τους εκδότες.
5) Βλ. το άρθρο του ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ στη ΘΗΕ, τ.8, 1960, στ. 294-299 με βιβλιογραφία
6) P. Petit, "Sur la date du 'pro Templis' de Libanius", en Byzantion XXX (1951), fasc Ι. 285-310
7) Βλ. το βιβλίο του: Η λεηλασία και η καταδρομή των Ελληνικών Αρχαιοτήτων, Αθήνα 1997.
8) « πάντα Δε τα χαλκουργεύματα και τα ξόανα εκ διαφόρων ναών και πόλεων αθροίσας έστησεν αυτά εις διακόσμησιν της πόλεως, ομοίως Δε και τους κίονας των περιπάτων» Πάτρια Κωνσταντινουπόλεως, εκδ. Preger τ. Β', 145
9) «Ότι από Ρώμης πολλά ενεχθέντα είδωλα έστησαν εν τω Ιπποδρόμω εξαίρετα Δε εξήκοντα, εν οις και είκοσι του Αυγούστου. Από Δε Νικομηδείας στήλαι πολλαί ήκασιν. Ομοίως Δε από Αθηνών και Κυζίκου και Καισαρείας και Τράλλης και Σάρδης και Μωκησού και από Σεβαστείας και Σατάλων και Χαλδείας και Αντιοχείας της μεγάλης και Κύπρου και από Κρήτης και Ρόδου και Χίου και Ατταλείας και Σμύρνης και Σελευκείας και από Τυάνων και Ικονίου και Βιθυνών Νικαίας και από Σικελίας και από πασών των πόλεων ανατολής και δύσεως ήκασι διαφοροι στήλαι παρά του μεγάλου Κωνσταντίνου». Γ. ΚΩΔΙΝΟΣ, Παρεκβολαί εκ της βίβλου του Χρονικού περί των πατρίων της Κωνσταντινουπόλεως, εκδ. Βόννης 1843, σ. 53. Η λέξη «στήλη» σημαίνει άγαλμα. « Ολόχρυσον την στήλην σου στήσουν εις το παλάτιν» Καλλίμαχος και Χρυσορρόη, στ.1172.
10) Κατά τον ΓΕΩΡΓΙΟ ΚΕΔΡΗΝΟ «πορφυρούς κίων» στήθηκε το 320, κατά το Πασχάλιον Χρονικόν το 328. Το άγαλμα του Απόλλωνα είχε αφαιρεθεί, κατά τον Βυζαντινό χρονογράφο Μιχαήλ Γλύκα, από την Ηλιούπολη της Φρυγίας. Τον ομώνυμο ναό έκλεισε ο Κωνσταντίνος (ΕΥΣΕΒΙΟΣ, Εις τον βίον Κωνσταντίνου Βασιλέως, Γ' 55-56). Κατά τον Μανουήλ Χρυσολωρά στην κορυφή του «πορφυρού κίονος» είχε αρχικά τοποθετηθεί σταυρός. Γράφει « περί του αίροντος τον σταυρόν πορφυρού κίονος, επί της αυλής του μεγάλου Κωνσταντίνου βασιλείων αυτού πηξαμένου και ιδρυμένου, πάντας μεν ανδριάντας πάσας Δε στήλας νικώντος» (Του λογιωτάτου Μανουήλ Χρυσολωρά επιστολή προς τον Ιωάννην βασιλέα εν ή συγκρισις της παλαιάς και νέας Ρώμης).
11) «Δίκην Ηλίου έστησεν αυτήν εις το όνομα αυτού θήσας εν τη κεφαλή ήλους εκ των του χριστού δίκην ακτίνων ως Ήλιος τοις πολίταις εκλάμπων» Πάτρια Κωνσταντινουπόλεως, τ. Β', 174,45. Κατά τον ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΡΟΔΙΟ, το άγαλμα ήταν επιχρυσωμένο, «χρυσώ καταυγάζοντα». Στίχοι Κωνσταντίνου Ασηκρίτη του Ροδίου, σ. 69.
1404μ.Χ. Γεννιέται στην Κωνσταντινούπολη ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος από τον Μανουήλ Παλαιολόγο και την Ειρήνη Δράγαζη
1430μ.Χ. 29 Μαρτίου. Αλωση της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους!
1437μ.Χ. 27 Νοεμβρίου. Ο βασιλιάς Ιωάννης Παλαιολόγος - αδερφός του Κωνσταντίνου - πηγαίνει στην Ιταλία για να ζητήσει βοήθεια για τον Τουρκικό Κίνδυνο. Στη θέση του στην Πόλη, μένει ο Κωνσταντίνος.
1439 μ.Χ. 6 Ιουλίου. "'λωση της Ορθοδοξίας" επιχειρείται στην Ιταλία, αφού "υπογράφεται" στη Φλωρεντία η "Ψευδοένωση των εκκλησιών", από τον αδελφό του Κωνσταντίνου, βασιλέα Ιωάννη Παλαιολόγο ... Αρνήθηκε τότε να υπογράψει ο μέγας 'γιος Μάρκος ο Ευγενικός Επίσκοπος Εφέσσου , έχων το αξίωμα του Εξάρχου της Συνόδου και Τοποτηρητού των Ανατολικών Πατριαρχών και ο αδερφός του Ιωάννης, Διάκονος και Αρχιφύλαξ της Μεγάλης Εκκλησίας, ο Επίσκοπος Σταυρουπόλεως Ησαΐας και ο Ιβηρίας που απείχε επίτηδες. Ο πιστός ορθόδοξος λαός εξοργίζεται δίκαια και χάνει κάθε εμπιστοσύνη στους βασιλείς του ... Ο δε Πάπας μαθαίνοντας ότι ο 'γιος Μάρκος δεν υπέγραψε, είπε "λοιπόν τίποτα δεν εκάναμε"! Ο Πάπας θέλησε την καθαίρεση μάλιστα του Μάρκου, τον προστάτεψε όμως ο βασιλέας Ιωάννης, ο οποίος φαίνεται πως στο βάθος αναγνώριζε το πνευματικό και ηθικό ανάστημα του αγίου πατρός.
Για να φανερωθεί όλο το μεγαλείο και η Αλήθεια της Ορθοδοξίας, σημειώνουμε ότι ο τότε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως δεν υπέγραψε - αν και παρών - διότι καθώς πλησίαζε η στιγμή που ετοιμαζόταν να βάλει την βαρύνουσα υπογραφή του και ενώ έτρωγε, πέθανε αιφνιδίως στις 10 Ιουνίου 1439!!! Έτσι δεν μπήκε υπογραφή του Οικουμενικού Πατριάρχη ...αλλά μόνο του βασιλιά ...
Σημειώνουμε επίσης, ότι ο άλλος αδελφός του βασιλιά Ιωάννη και του Κωνσταντίνου, οΔημήτριος Παλαιολόγος, έφυγε από τη Φλωρεντία και πήγε στη Βενετία για να μην υπογράψει, έχοντας μαζί του τον Γεώργιο Σχολάριο, τον μετέπειτα Πατριάρχη δηλαδή Γεννάδιο, τον οποίο είχε επαναφέρει στην ευσέβεια ο 'γιος Μάρκος.
1443μ.Χ. Σύνοδος των Ορθοδόξων Πατριαρχών Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων στα Ιεροσόλυμα, που καταδικάζει την Ψευδοένωση και τη σύνοδο της Φλωρεντίας, καθώς και όλους τους Λατινόφρονες (Γκραικολατίνους) συμπεριλαμβανομένου του Αυτοκράτορα Ιωάννη και του νεοορισθέντος Λατινόφρονα τότε Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Μητροφάνη τον οποίο καθαίρεσε.
Επίσης και η Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας αναθεμάτισε την εν Φλωρεντία Σύνοδο, τον δε Ρώσο Μητροπολίτη Ισίδωρο που συνυπέγραψε τη Ψευδοένωση έκλεισε στη φυλακή. Εκείνος όμως δραπέτευσε και έτρεξε στον Πάπα που τον έκανε Καρδινάλιο Πολωνίας.
1444μ.Χ. 10 Νοεμβρίου. Η μάχη της Βάρνας, υπό τον Ιωάννη Ουνυάδη (εθνικός ήρωας των Ούγγρων), καταλήγει σε ήττα των ενωμένων χριστιανικών δυνάμεων. Η τελευταία μεγάλη ελπίδα σβήνει μπροστά στη φανατισμένη επέλαση των Οθωμανών. Κυρίως λαμβάνουν μέρος Πολωνοί και Ούγγροι, ενώ εκεί σκοτώνεται και ο βασιλιάς της Ουγγαρίας Βλαδισλάβος Γ΄. Για να πάρει μέρος στη μάχη στέλνεται από το Μυστρά ο Χιλίαρχος Γεώργιος Λασκαρίδης - ο ίδιος δηλαδή ο ΑΓΙΟΣ ΡΑΦΑΗΛ - αλλά δεν προλαβαίνει να φτάσει. Κάπου στις Σέρρες μαθαίνει την τρομερή ήττα (περισσότερα για τον 'γιο Ραφαήλ εδώ)
1448μ.Χ. 30 Οκτωβρίου. Πεθαίνει ο αυτοκράτορας Ιωάννης Παλαιολόγος, σε βαθιά θλίψη, εξ αιτίας της συνεχούς ήττας των χριστιανικών όπλων, εξ αιτίας επίσης της κοροϊδίας του Πάπα - που δεν του έστειλε καμία απολύτως βοήθεια, παρότι είχε υποσχεθεί στρατιωτική βοήθεια των ηγεμόνων της Δύσεως και είκοσι πολεμικά πλοία για έξι μήνες ή δέκα για ένα χρόνο - και εξ αιτίας ακόμη για τα όσα ο ίδιος ο Ιωάννης είχε κάνει σε βάρος της Αγίας του Θεού Εκκλησίας, της Ορθοδοξίας, για τα οποία και βαθιά μετανόησε.
1449μ.Χ. 6 Ιανουαρίου. Στέφεται νέος βασιλέας ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, στηνΕκκλησία του Αγίου Δημητρίου στο Μυστρά, όπου βρισκόταν. Στην Εκκλησία αυτή εργάστηκε, καθάρισε και στερέωσε τις αγιογραφίες - όπως σημειώνει στην "Πονεμένη Ρωμιοσύνη" του - ο ίδιος ο Φώτης Κόντογλου.
1452 μ.Χ. 12 Δεκεμβρίου. Γίνεται στην Αγία Σοφία το απαράδεκτο "ενωτικό συλλείτουργο" με τον Καρδινάλιο Ισίδωρο ως απεσταλμένο του Πάπα, όπου και ακούγεται το αιρετικό "Φιλιόκβε", εξοργίζοντας και αναστατώνοντας ολόκληρη τη Βασιλεύουσα! Στη "λειτουργία" παρίσταται με σφιγμένα δόντια ο Κωνσταντίνος, που θεωρεί πως ήταν η εσχάτη, έστω απελπισμένη, ενέργεια να περισώσει την Πόλη, από τους Τούρκους που την κύκλωναν απειλητικά. Τις Πόλεις βέβαια και τους λαούς τους προστατεύει και τους σώζει όπως χιλιάδες φορές είδαμε ο Θεός. Η ευσέβεια και όχι η ασέβεια! Και η ασέβεια είχε γίνει! Στις 12 Δεκεμβρίου, ανήμερα του Αγίου Σπυρίδωνα, στην Κωνσταντινούπολη.
Αρνείται όμως να παραστεί στο φρικτό "συλλείτουργο" ο πιστός λαός και ο Μέγας Δούκας του Στόλου, ο Λουκάς Νοταράς που προφητικά σχεδόν φωνάζει "καλύτερα το τουρκικό σαρίκι, παρά η καλύπτρα του Καρδιναλίου" και η Ιστορία τον δικαιώνει, αφού κάτω από το βάρβαρο τουρκικό σαρίκι, με τη βοήθεια του Θεού, πιστοί στην Ορθοδοξία, κρατηθήκαμε, σταθήκαμε, ισχύσαμε και είμαστε σήμερα ελεύθεροι, όνειρο απλησίαστο για τα χρόνια εκείνα τα τρομερά και λάμπει σήμερα η Ορθοδοξία μας σαν ατόφιο ολοκάθαρο χρυσάφι στα μάτια του διψασμένου κόσμου.
Είναι όμως και κάποιος άλλος που αρνείται να παραστεί εκείνη τη θλιβερή ημέρα στο "ενωτικό συλλείτουργο". Ο Πρωτοσύγκελος του Πατριαρχείου, οΑΓΙΟΣ ΡΑΦΑΗΛ!!! Αν και προσωπικός φίλος του Αυτοκράτορα, λεει το ΜΕΓΑΛΟ "ΟΧΙ" και δεν παρίσταται, εξοργίζοντας τον Κωνσταντίνο που διατάσει την εξορία του, μαζί με τον Διάκονό του ΑγιοΝικόλαο (βλέπε όλη τη σχετική ιστορία πατώντας εδώ).
1453 μ.Χ. 7 Απριλίου. Ο Μωχάμετ (Μωάμεθ) Β΄ αρχίζει την πολιορκία της Πόλης με 250.000 στρατό, έναντι 7.000 μόλις υπερασπιστών (5.000 Έλληνες + 2.000 Γενουάτες, Βενετοί κ.α.). Η βοήθεια, την οποία προσδοκούσε - μετά το "συλλείτουργο" που είχε κάνει με το μαχαίρι στην καρδιά - ο Παλαιολόγος, δεν ήρθε. Μόνο ο Ιουστινιάνης έφτασε με 700 για να βοηθήσει. Ο Πάπας είχε πετύχει διπλή ΝΙΚΗ. Αφού πέτυχε το εξευτελιστικό "συλλείτουργο" ανοίγοντας δρόμο πολλών προς τη Ρώμη, τώρα θα πετύχαινε και την τέλεια υποταγή, αφού χωρίς Βασιλεύουσα, χωρίς Υπερασπιστή, η Ορθοδοξία θα ξεχνιόταν για πάντα ... Έτσι νόμισαν πολλοί ... Αλλά δεν ήταν αυτό το θέλημα του Θεού ...
1453μ.Χ. 18 Απριλίου. Το ελληνικό Πυροβολικό χτυπά με εύστοχη βολή τα πυρομαχικά του τεράστιου κανονιού του Μωάμεθ, με αποτέλεσμα να σκάσει το κανόνι και να σκοτωθεί ο περίφημος κατασκευαστής του Ουρβανός! Ο Ουρβανός, Ούγγρος στην καταγωγή, εργαζόταν για λογαριασμό των Ελλήνων μέσα στην Πόλη αλλά εξαγοράστηκε από τον Μωάμεθ και έφυγε άτιμα για να υπηρετήσει τους αλλόπιστους, φτιάχνοντας το μέγα κανόνι, που χρειάστηκαν 70 ζευγάρια βόδια να το σύρουν και χίλιοι άντρες και που όταν χτυπούσε σείονταν σαν σε ισχυρό σεισμό ο τόπος ολόκληρος!
1453 μ.Χ. 20 Απριλίου. Συγκλονιστική Ναυμαχία μπροστά στον Κεράτιο, όπου 4 μονάχα ελληνικοί Δρόμωνες ναυμαχούν με 130 τουρκικά πλοία που είχαν πλημμυρίσει το Βόσπορο!!! Επικεφαλής των δικών μας ο γενναιότατος Φλαντανελλάς, που δεν δείλιασε ούτε στιγμή μπροστά στα τουρκικά κατάρτια που είχαν γεμίσει απειλητικά τη θάλασσα και ούτε καν πισωγύρισε την πλώρη του! Πρόκειται για μια από τις συγκινητικότερες παλικαριές της Ιστορίας!Η Ναυμαχία που ακολουθεί είναι επική! Επικεφαλής των Τούρκων είναι ο Βούλγαρος εξωμότης πλοίαρχος Μπαλτόγλου Σουλεϊμάν Μπέης που με ορμή πετάγεται να τσακίσει τονΦλαντανελλά! Ο λαός σκαρφαλώνει στα θαλάσσια τείχη και παρακολουθεί με αδιάκοπη προσευχή στην Παναγία Βλαχερνών!!!
"Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΚΑ" φωνάζουν τα πληρώματά μας και ορμούν με πρωτοφανή δύναμη απάνω στα τούρκικα που αρχίζουν να τα τσακίζουν ένα ένα και να τα καίνε! Τρεις ώρες κράτησε η θύελλα του Φλαντανελλά και διέλυσε κυριολεκτικά τον τουρκικό στόλο!!! Από τη λύσσα του ο ίδιος ο Μωχάμετ (Μεχμέτ - Μωάμεθ) σπιρούνισε το άλογό του και χώθηκε βαθιά στη θάλασσα ανήμπορος να σταματήσει την καταστροφή και τον διασυρμό του! "Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα Νικητήρια ..." ακουγόταν από τα θαλασσινά κάστρα και αντηχούσε η ψαλμωδία παντού καθώς χαλάρωνε η ανίκητη αλυσίδα του Κερατίου για να υποδεχθεί τους μεγάλους Ήρωες, αναριγώντας από χαρά και συγκίνηση!
1453 μ.Χ. 22 προς 23 Απριλίου. Ο Μεχμέτ (Μωάμεθ) δεν το βάζει κάτω και απαντά σχεδόν αστραπιαία μετά από δύο ημέρες, κάνοντας κάτι απίστευτο. Σε μια νύχτα, 22 προς 23 Απριλίου, περνάει πίσω από το Γαλατά, από τη στεριά, 72 ολόκληρα πλοία, σέρνοντάς τα πάνω σε σανίδες αλειμμένες με λίπος και τα ρίχνει μέσα στον Κεράτιο Κόλπο!!! Ευτυχώς οι δικοί μας συνέρχονται γρήγορα και με πυρπολικά αναχαιτίζουν τον τουρκικό στόλο που μπήκε στον Κεράτιο. Τα τουρκικά πλοία έτσι μένουν στην άκρη, από το φόβο της πυρπόλησής τους ...
1453μ.Χ. 5 Μαΐου. Ένα μικρό γρήγορο πλοιάριο γλιστρά νύχτα προς τον Ελλήσποντο. Ελπίδες ότι δήθεν έρχεται μεγάλη βοήθεια από τον Πάπα και στόλος της Βενετίας, σπρώχνει τον τελευταίο Αυτοκράτορα να στείλει την αποστολή, ώστε να απαντήσει τους Δυτικούς και τους πει να κάνουν φτερά, να βοηθήσουν!..
1453 μ.Χ. 18 Μαΐου. Ένας τεράστιος τουρκικός πολιορκητικός Πύργος ξεφυτρώνει μπροστά στα ελληνικά κάστρα της Πόλης, ξεπερνώντας κατά πολύ το ύψος τους, μπαζώνοντας με πέτρες και χώματα την προστατευτική, αμυντική μας τάφρο, ώστε να φτάσει το τείχος και να κατεβάσει τότε την τεράστια πόρτα - καταπέλτη του τρίτου ορόφου, για να πηδήσουν απλά μέσα στην Βασιλεύουσα οι αμέτρητες χιλιάδες φανατισμένοι βάρβαροι της Ανατολής! Ευτυχώς και εδώ ο μέγας ηρωισμός των Ελλήνων καταφέρνει να κάψει με καταδρομική αποστολή μέσα στη νύχτα και αυτό το μεγαθήριο!
1453μ.Χ. 22 Μαΐου. Επιστρέφει το ανιχνευτικό πλοιάριο, φέρνοντας την απελπισία. Κάνενας! Πουθενά! Μήτε φλάμπουρο δυτικό, μήτε πουλί πετούμενο! ΚΑΜΙΑ ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΒΟΗΘΕΙΑ!!! ΔΕΝ ΕΡΧΟΤΑΝ ΚΑΝΕΙΣ! Συννέφιασε το πρόσωπο του Παλαιολόγου και των άλλων αρχόντων. Σφίχτηκε από θυμό! Θυμό για τον εαυτό τους που άσκοπα λοιπόν, τόσο άσκοπα καταδέχτηκαν να μαγαριστεί η Ορθοδοξία με το "συλλείτουργο" που μόνο και η ανάμνηση του οποίου τους έφερνε αναστάτωση στο στομάχι! ΑΔΙΚΑ! Τώρα ένοιωθαν το απέραντο σφάλμα! Τώρα τα μάτια έβλεπαν ολοκάθαρα! Είδαν το δρόμο. Είδαν τη γενναιότητα! Πως κράτησαν μόνοι τους σχεδόν ίσα με τότε, τόσες λυσσασμένες επιθέσεις! Πενηνταριές, πενηνταριές χιλιάδες τους ρίχνονταν οι Τούρκοι και αυτοί ακόμα βαστούσαν, σαν από θαύμα τόσο καιρό! ... Τώρα, σαν είδαν καθάρια και συλλογίστηκαν σωστά, τώρα δυνάμωσαν πιότερο! Ατσάλι έγιναν οι Ρωμιοί, οι Έλληνες! Στη μοναξιά τους δυνάμωσαν, σαν τα δέντρα που είναι σε καθάριο αέρα και όχι σε μολυσμένη πίστη ... Γύρεψαν τη συγνώμη του Χριστού, τη συγνώμη του λαού, τη συγνώμη όλων των γενιών των Ελλήνων και αποφάσισαν εκείνο που αργότερα, θα αποφάσιζαν και 2.500.000 Νεομάρτυρες! Τη θυσία! Την τέλεια κάθαρση!
Γέμισε η ψυχή τους, ηρέμησε. Χάθηκε η αναμονή και η ανυπομονησία. Βασίλεψε η ειρήνη στο μυαλό και την καρδιά τους. Η ειρήνη Εκείνου που νίκησε το θάνατο. Πέταξε ο νους τους στο ληστή και χωρίς να σταθεί έτρεξε στον Πέτρο. Έκλαιγε και η δική τους ψυχή και αναζητούσε τη συγνώμη του Βασιλέως των βασιλέων ... Στο βάθος, κάπου, κάποιος αλέκτωρ ακουγόταν για τρίτη κιόλας φορά..
'στραψαν τα μονογράμματα των Παλαιολόγων στο φως των κεριών. Βασιλεύ Βασιλέων ΒοήθειΒασιλεύ, καθώς ο Κωνσταντίνος γονάτιζε μυστικά, μοναχός του στην Κυρά της Θεοφύλακτης και της έλεγε σιωπηλά το δικό του αβάσταχτο πόνο. Το είχε αποφασισμένο μέσα του και τώρα ακόμα πιο πολύ. Δεν θα έφευγε, αν και μπορούσε, αν και του το πρότειναν πολλοί για να σωθεί το Στέμμα των Ελλήνων και μια μέρα πάλι να ελευθερώσει την Πόλη μας, όπως παλιά με τους Φράγκους. Όχι, αυτός θα έμενε! Ως το τέλος ...Ως τρανό παράδειγμα στους αιώνες!
1453μ.Χ. 23 Μαΐου. Ο Μωάμεθ, στέλνει πρεσβεία στον Παλαιολόγο, για να πετύχει την παράδοση της Κωνσταντινούπολης που δεν έλεγε να πέσει με τίποτα, αλλά και για να παρατηρήσει την κατάσταση των πολιορκητών από μέσα και να σπείρει αν μπορούσε διχόνοια, αφού έταζε να φύγουν με τα πράγματά τους ανεμπόδιστα όσοι ήθελαν από την Κωνσταντινούπολη και αυτός ο βασιλιάς με τους δικούς του. Ο Πορθητής υποσχόταν πως δεν θα πείραζε απολύτως κανέναν! Αλλά αν έμεναν, με το που θα έμπαινε στην Πόλη, θα την κατέστρεφε, θα έσφαζε όλους τους άντρες και θα πουλούσε στα σκλαβοπάζαρα τα γυναικόπαιδα!!!
Ο Κωνσταντίνος, ήταν έτοιμος από καιρό, από αιώνες, από χιλιετίες! Ορμηνεμένος από το Λεωνίδα, ατσαλωμένος από το χρέος, από την μεγάλη κληρονομιά του Ελληνισμού, που με τα ΟΧΙ μεγάλωσε και με τα ΟΧΙ σκάλισε και σκαλίζει ως τώρα, ως την Κύπρο, ανεξίτηλα τις γρανιτένιες πλάκες της Ιστορίας.
Γύρισε ο Αυτοκράτορας το βλέμμα του ένα γύρω στο θρόνο του. Και είδε να τον βαστά από η μια ο Μέγας και 'γιος Κωνσταντίνος και από την άλλη η Αγία Ελένη, η Ελληνίδα, πρώτη Χριστιανή Βασίλισσα, από το Δρέπανο της Βιθυνίας μας, που βρήκε και ύψωσε τον ΤΙΜΙΟ ΣΤΑΥΡΟ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ!
Κεραυνός χτύπησε τον απεσταλμένο του Μωάμεθ, σαν αντίκρισε την αποφασιστικότητα και την παλικαριά, στη ματιά του βασιλέα μας που με τη φωνή ολάκερης της Ρωμιοσύνης έδινε την ιστορική απάντησή του, μνημείο ανδρείας & τιμής αιώνιο:
"Το δε την Πόλιν σοι δούναι, ουτ΄ εμόν εστίν ουτ΄ άλλου των κατοικούντων εν ταύτη. Κοινή γαρ γνώμη πάντες αυτοπροαιρέτως αποθανούμεν και ου φεισόμεθα της ζωής ημών"!!!
Σφίχτηκε η ψυχή του απεσταλμένου των Τούρκων. Τέτοιοι λαοί σκέφτηκε, τέτοιοι άντρες, είναιστ΄ αλήθεια ανίκητοι! Ακόμα κι αν ηττηθούν, αυτοί είναι τελικά οι μεγάλοι νικητές της Ιστορίας!...
1453 μ.Χ. 24 Μαΐου. Ξεκινά μεγάλη λιτανεία με την Εικόνα της Παναγίας των Βλαχερνών, που ξαφνικά καταμεσής των δεήσεων πέφτει κάτω η Εικόνα και δεν σηκώνεται, όσο κι αν πασχίζουν Ιερείς και λαϊκοί, με τις χοντρέ στάλες ίδρωτα αγωνίας στα μέτωπα.! Είναι βαριά η Εικόνα, βαριά ...εκείνη που μέχρι πριν την μεταφέραν με άνεση. Με χίλιες προσπάθειες και προσευχές, η Εικόνα σηκώθηκε στο τέλος, όπως θα σηκωνόταν κι ο λαός μας, με μύριους κόπους μετά τόσα χρόνια μαύρης σκλαβιάς ...
1453 μ.Χ. 26 Μαΐου. Απελπισμένος στέκεται ο Μωάμεθ απέναντι. Είχε κάνει τα πάντα! Τα αδύνατα, έκανε δυνατά! Για πρώτη φορά στα χίλια και πλέον χρόνια της Ιστορίας της Πόλης, έσφιξε με τέτοια μαστοριά το λουρί γύρω από την άπαρτη Χριστιανική Πολιτεία. Είχε ξεριζώσει κάθε τι γύρω, είχε ζώσει στεριά και θάλασσα, είχε φτιάξει τα καλύτερα και μεγαλύτερα κανόνια που είδε ο κόσμος, είχε κάνει ως και τη στεριά θάλασσα και πέρασε τα πολεμικά του! Αμέτρητες επιθέσεις! Αμέτρητοι νεκροί! 'παρτη ήταν η Πόλη. Αυτά πάνω κάτω του έλεγαν και οι στρατηγοί του και κυρίως ο Χαλήλ που ήταν ...δικός μας ... Να λύσει την πολιορκία, γιατί στο τέλος θα έχανε όλο το στρατό, όλη τη δύναμή του ...
Έτοιμος ήταν και εκείνος να το αποφασίσει. Μάταια ήταν όλα. Τρία χρόνια μιας τεράστιας, μελετημένης προετοιμασίας, πενήντα ημέρες σκληρής πολιορκίας και ο Κωνσταντίνος του μηνούσε λεει, πως δεν παρέδιδε την Πόλη και πως ήταν έτοιμος να πεθάνει εκείνος και όλοι οι Ρωμιοί ανά πάσα στιγμή! Τα μάτια των πρεσβευτών του, του είπαν όμως κι άλλα. Πως είναι αλύγιστοι οι Έλληνες. Μέσα στα τείχη στεκόταν ακόμα και αδιάφορα και περιφρονητικά στη θέα της τουρκικής πρεσβείας. Και εκείνος, ο Κωνσταντίνος και όλοι γύρω του, απολύτως άκαμπτοι ... Δεν θα έπεφτε η Πόλη, λοιπόν ...
Σκοτείνιασε το πρόσωπό του από τη στεναχώρια. Και χωρίς να το θέλει, συλλογίστηκε τη μάνα του, τη Μάρω, τη χριστιανή Πριγκίπισσα της Σερβίας, που του έλεγε για το Χριστό κρυφά και για τη μεγάλη Πόλη Του, που τη φύλαγε η ίδια η Παναγιά και γι΄ αυτό ήταν άπαρτη ... Τίναξε αμέσως το κεφάλι του, οργισμένος. Μα πάλι ήρθε η σκέψη. Η μορφή ενός εικονίσματος ερχόταν από τα παιδικά του χρόνια και έπιασε τον εαυτό του να γεμίζει σέβας ... Ό,τι και να έκανε λοιπόν ήταν μάταιο! Θα την έλυνε την πολιορκία! Το πήρε απόφαση! Όσο η ..., φοβήθηκε να προφέρει το όνομά της, φυλούσε την Πόλη, ήταν αδύνατο να την πάρει άνθρωπος ...
Ξαφνικά, μια δυνατή φωνή διέκοψε τις αποφάσεις του! Ήταν ένας από τους Στρατηγούς του, που τον καλούσε να βγει από τη πολυτελή σκηνή του.
"Πολυχρονεμένε μου Σουλτάνε, φώναξε λαχανιασμένος, κοίτα τον κουμπέ της Μεγάλης Εκκλησιάς των Ρωμιών! Κοίτα! "!
Εκείνος είχε κιόλας βγει και στύλωνε τα μάτια του στον τρούλο της Αγια- Σοφιάς κι ύστερα κράτησε την ανάσα του για ώρα. Ολόκληρος ο τεράστιος τρούλος, το θαύμα εκείνο της τεχνικής, έκαιγε από αόρατη φωτιά, φλογιζόταν σαν σε καμίνι και η λάμψη του τύφλωνε! Έπειτα, έπειτα το φως ανέβηκε στα ουράνια και ο κουμπές αχνόσβησε σαν το σίδερο που βγαίνει από τη πυροστιά ...
"Είδες αφέντη, έκανε με φανερό καμάρι ο Τούρκος. Ο Θεός τους, εγκαταλείπει τους Ρωμιούς"!!!
"Καλέστε το Πολεμικό μου Συμβούλιο, πρόσταξε όλο χαρά, ανάμικτη με δέος ο Πορθητής. Η πολιορκία θα συνεχιστεί! Η Πόλη θα πέσει! Να ετοιμαστεί Γενική Επίθεση από όλο το ασκέρι" ...
1453μ.Χ. 28 Μαΐου, Δευτέρα. Μεγάλη λιτανεία πραγματοποιείται στη Βασιλεύουσα με κεφαλή τον Αυτοκράτορα. Όλος ο λαός και ο κλήρος, με δάκρυα στα μάτια, περιδιαβαίνει τα μισογκρεμισμένα τείχη και στο τέλος ο Κωνσταντίνος απευθύνει ψυχωμένο λόγο σε όλους, τους τελευταίους Έλληνες και Φιλέλληνες υπερασπιστές, τονώνοντας το ηθικό τους, στεριώνοντας την απόφαση θανάτου μέσα τους, κάνοντας όλα τα μάτια να δακρύσουν, ανάμεσα στις λαμπάδες και τα θυμιάματα που τύλιγαν τη Θεοσκέπαστη εκείνη τη νύχτα.. Την τελευταία νύχτα της Πόλης μας ...
Ύστερα, για πρώτη φορά μετά από τόσους μήνες, για πρώτη φορά μετά από την ασέβεια της 12ης Δεκεμβρίου, με το παπικό συλλείτουργο, πήγαν να Λειτουργήσουν στην Αγιά Σοφιά, που έμενε αλειτούργητη από τότε ... Ορθόδοξη, γνήσια, ευπρόσδεκτη και πραγματική θα ήταν η Λειτουργία αυτή τη φορά,. Την τελευταία φορά ... Μια Λειτουργία Συγνώμης και Εξιλέωσης, μια Λειτουργία Ειρήνης με το Θεό της απέραντης Υπομονής και Αγαθότητος ... Με Εκείνον που θυσιάστηκε ο ίδιος, που οδηγήθηκε ως πρόβατο στη σφαγή, όπως θα οδηγούνταν σε λίγο, Θεέ μου, ο λαός της Βασιλεύουσας και όλη η Ορθόδοξη Ρωμιοσύνη ... Για να έρθει πάλι κάποτε η ολόλαμπρη, γλυκιά και βεβαία Ανάσταση ...
"Σώσον Κύριε τον λαόν σου ..." έβγαινε με θέρμη και πίστη από χιλιάδες στόματα Ελλήνων και Φιλελλήνων
Δάκρυσε ο λαός, γονάτισαν όλοι, προσευχήθηκαν οι Ιερείς, έλαμψαν τα καντήλια μπροστά στιςχρυσοντυμένες άγιες εικόνες, άστραψε το άγιο Δισκοπότηρο, ένας κόμπος ανέβηκε στο λαιμό όλων, η Πόλη όλη έκλαιγε, η Πόλη όλη ήταν στο Γολγοθά, ένοιωθε τη θυσία του Χριστού, πλημμύρισε τις καρδιές η αγάπη για τον Πλάστη, έπεσε στις ψυχές κάθε εμπόδιο, έλιωσε κάθε απιστία, κάηκε από τον ποταμό των καυτών δακρύων κάθε ασέβεια!
"Συγχώρεσέ με Κύριε", ψιθύρισε με φόβο και δέος ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο Κωνσταντίνος ΙΑ' ..."Συγχώρεσέ με ...και δώσε μου ανδρείο τέλος" ...
Δύο σταγόνες κύλησαν στο μάγουλό του καθώς έκλεινε μέσα του τον ίδιο τον Βασιλέα των βασιλέων ... Και από πίσω του όλοι οι αξιωματικοί και οι αξιωματούχοι, όλος ο λαός, ένα αμέτρητο πλήθος, με άπειρη συγκίνηση και περισσή ευλάβεια, Μεταλάμβανε των Αχράντων Μυστηρίων, λαμβάνοντας αληθώς Σώμα και αληθώς Αίμα του εσφαγμένου Αρνίου, του Σωτήρα Χριστού. Στην τελευταία Μεταλαβιά ...Στο ύστατο "Μετά Φόβου" ... Τη νύχτα της 28ης Μαΐου, στην Αγία του Θεού Σοφία ... Καθώς έξω, πέρα, στο τουρκικό στρατόπεδο, γινόταν οι τελευταίες προετοιμασίες για την τελική επίθεση, ο τελευταίος φανατισμός για ελεύθερη λεηλασία της σπουδαιότερης, λαμπρότερης και ανίκητης πόλης του κόσμου. Της Πρωτεύουσας του Ελληνισμού και της Χριστιανοσύνης!
1453μ.Χ. 29 Μαΐου, Τρίτη. Δεν είχε ακόμα ξημερώσει, όταν οι άπιστοι ουρλιάζοντας σα δαιμονισμένοι, ρίχτηκαν και πάλι στους ελάχιστους υπερασπιστές, που αναγκάζονταν να είναι διασπαρμένοι σε όλο το μήκος των τειχών, γιατί οι επιθέσεις εκδηλωνόταν ή μπορούσαν να εκδηλωθούν οπουδήποτε.
Καθώς οι Τούρκοι ορμούσαν, έβγαιναν ξοπίσω οι τρομεροί γενίτσαροι, τα καημένα αρπαγμένα παιδάκια που τα είχαν μεγαλώσει ως θηρία απάνθρωπα οι Τούρκοι ... Οι γενίτσαροιπαρακολοθούσαν ποιος Τούρκος στρατιώτης θα πισωγυρίσει και ορμούσαν και τον έσφαζαν μπροστά στους άλλους, ώστε περισσότερο φόβο να έχουν οι Τούρκοι πίσω, παρά εμπρός! ...
Όμως οι λίγοι γενναίοι Έλληνες και Φιλέλληνες, με τον Ιουστινιάνη πρωτοστράτωρα και μπροστάρη τον ίδιο τον Παλαιολόγο, αμύνονταν με ηρωισμό τέτοιο, που δεν έχει όμοιό του στην Ιστορία των λαών ... Δεν παλεύανε οι Έλληνες με στρατό, αλλά με θηρία φανατισμένα. Και η αντιστοιχία ήταν 1 δικός μας με 35 Τούρκους και Γενίτσαρους! Και βαστούσαμε 58 ημέρες τώρα, θαύμα στ΄ αλήθεια, θαύμα!
Πανηγύρισαν οι πολιορκημένοι! Είχαν αποκρούσει την πρώτη επίθεση με επιτυχία! Μα ήδη ξεκινούσε δεύτερο κύμα με αλαλαγμούς φοβερούς και σκληράδα θανάτου! Μα ενίσχυση μεγάλη για τους υπερασπιστές σε αυτές τις στιγμές ήταν οι δυναμικοί και φιλικοί ήχοι από τις καμπάνες των Εκκλησιών μας, που δεν έπαυαν να ηχούν και να ενισχύουν τους υπερασπιστές, τους γίγαντες αυτούς που κανείς δεν έχει τιμήσει ίσα με σήμερα όπως τους πρέπει! Ένα μνημείο (=μνήμη) δεν έχει στηθεί για τη θυσία τους!..
Πλατάγισαν στο αμυδρό φως οι χρυσοκίτρινες σημαίες με το Δικέφαλο αετό στα κάστρα και τους πύργους της Αυτοκρατορίας! Είχαμε πάρει πάλι τη νίκη!
Αλλά ήταν ασταμάτητοι οι εχθροί. Και ρίχνονταν τρίτη φορά τώρα με την κύρια δύναμή τους στο πιο αδύνατο όπως πάντα σημείο των τειχών. Την Πύλη του Αγίου Ρωμανού, δίπλα στην κοιλάδα του ποταμού Λύκου!
Τώρα ο Μεχμέτης έστελνε ξεκούραστους, τις ειδικές του δυνάμεις, τον επίλεκτο στρατό με συνοδεία δέκα χιλιάδων Γενιτσάρων. Δεν σταμάτησαν τούτη τη φορά. Σύννεφο σκέπασε με τιςσαγίτες τα κάστρα, για να μη ξεμυτίσει κεφάλι ρωμέικο, ώστε να στηρίξουν οι άπιστοι σκάλες στατειχιά και να φτάσουν απάνω. Και τόσο ούρλιαζαν και φώναζαν το όνομα του Αντιχρίστου Αλλάχ και του προφήτη του θηρίου, του Μωάμεθ, που είχαν ξεκουφάνει τελείως τους υπερασπιστές, οι οποίοι είχαν όμως βάλσαμο στην καρδιά τους το γλυκύ όνομα του Χριστού.
Με τόση ορμή ανέβαινε τούτη το επίλεκτο κύμα που έσπαζαν οι σκάλες από τη μανία τους! Με ορμή άφταστη αμύνονταν όμως και οι πολιορκημένοι! Κι όλοι, γυναίκες, παιδιά, βοηθούσαν με κάθε τρόπο να χρησιμεύουν στους στρατιώτες των επάλξεων!
"Κρατάτε αδερφοί μου! Υποχωρούν", φώναξε γεμάτος χαρά ο βασιλιάς μας και είδαν όλοι ότι ξεψύχησε η δύναμη και η φωνή των Αγαρηνών και γέμισε δύναμη η ψυχή τους. Μα δεν πρόλαβαν να χαρούν πολύ.
"Τον Ιουστινιάνη! Χτυπήσαν τον Ιουστινιάνη" φώναξε κάποιος καθώς ο αρχηγός της άμυνας, ο μόνος ξένος που φιλοτιμήθηκε να έρθει να βοηθήσει την Πόλη των Χριστιανών, διπλωνόταν στα δύο, κάνοντας μεγάλη προσπάθεια να μη φωνάξει από τον πόνο, να σταθεί όσο μπορούσε, αλλά δεν μπορούσε!
"Βασιλέα, γρήγορα το κλειδί της πόρτας" ψιθύρισε στον Κωνσταντίνο που έτρεξε σιμά του. "Πεθαίνω"
"Όχι, τώρα γενναίε Ιουστινιάνη. Σε παρακαλώ, μείνε εδώ, αν φύγεις"
"Πεθαίνω"
Λιγοψύχησαν οι δικοί του, οι ηρωικοί πολεμιστές του Ιουστινιάνη, βλέποντας τον αρχηγό τους βαριά λαβωμένο και πήγαν να τον ακολουθήσουν ...
Αυτό ήταν. Χαλάρωσε η άμυνα, στην οποία κάθε πέτρα, κάθε κεραμίδι βυζαντινό, κάθε στρατιώτης, έπαιζε σημαντικότατο ρόλο! Και Θεέ μου! Θεέ μου! Από μια πόρτα, από τηνΚερκόπορτα είχαν μπει λίγοι Τούρκοι και σήκωσαν μία και μοναδική σημαία απάνω στα τειχιάμας!
Ουρλιαχτά ακούστηκαν, ενός πανικού, που στην πραγματικότητα δεν υπήρχε, αν έμενε στη θέση του ο Ιουστινιάνη, αν δε λαβωνόταν, αν, αν ...
Με τη δύναμη όλων των γενεών των Ελλήνων ρίχτηκε στη μάχη τώρα ο ίδιος ο τελευταίος βασιλέας μας. Σήκωνε το σπαθί του και όταν το κατέβαζε απλώνονταν σωρός οι Τούρκοι, που βλέποντας πως κάτι συνέβαινε ξανατρέξαν με καινούργια ορμή στην Πύλη του Αγίου Ρωμανού, εκεί που πολεμούσε σαν το λιοντάρι ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος! Στο πιο αδύναμο μέρος της άμυνας!
Ο πανικός απλωνόταν, οι στρατιώτες του Ιουστινιάνη έφευγαν αν και απολύτως ζωτικοί για την άμυνα! "Οι Τούρκοι, οι Τούρκοι" ακούγονταν ακόμα πιο πολλές φωνές πανικού, βλέποντας το λυσσασμένο κύμα των Γενιτσάρων να σπάει τις αφύλακτες πια θέσεις των ανδρών τουΙουστινιάνι και να περικυκλώνει τον Αυτοκράτορα, που πολεμούσε με όλη τη δύναμη της ψυχής του, με όλη την πνοή της ανδρείας του!
"Εάλωωω! Η Πόλις εάλωωωω"!
Δάκρυα σπαραγμού βγήκαν από τα σωθικά του σαν άκουσε εκείνο το "εάλω" ... Η Πόλη του, ό,τι αγάπησε, αυτό για το οποίο τόσο πάλεψε και ξαγρύπνησε, αυτή για την οποία διέπραξε τη μεγάλη ασέβεια, η Πόλη του Θεέ μου "εάλω"!
Γύρισε κατάκοπος το κεφάλι του ο Κωνσταντίνος ... Ήταν πια ολομόναχος! Όλοι σχεδόν γύρω του είχαν πέσει σαν ήρωες! Ως Έλληνες!
"Δεν υπάρχει κανείς Χριστιανός να μου πάρει το κεφάλι;" φώναξε με όλη τη δύναμή του καθώς το σπαθί του κατέβαινε με ορμή σε ένα Γενίτσαρο που ούρλιαξε από το πόνο, φοβούμενος μην πέσει ζωντανός στα χέρια των σκυλιών! Αστραπή πέρασε από το νου του το αίτημα που είχε ζητήσει από το Χριστό, το βράδυ όταν Μεταλάμβανε και γύρεψε συγχώρηση.
Και σαν απάντηση ήρθε τότε ένα δυνατό χτύπημα που του έκοψε την ανάσα! Ένας Γενίτσαρος τον είχε λαβώσει πισώπλατα! "Εάλω η Πόλιςςςς"ακούστηκε μακάβρια η σπαραχτική φωνή. Και όπλισε με τέτοια δύναμη τον βασιλέα, που γύρισε τραυματισμένος και με μια σπαθιά πήρε το κεφάλι του άτιμου που τον χτύπησε!
Καινούριο κύμα Τούρκων χίμηξε από τα χαλάσματα μέσα! Όσοι είχαν απομείνει πάλευαν τώρα1 με 20!
Μακάρι να μπορούσε εκεί να είναι όλη η Ελλάδα, όλες οι γενιές, να δουν τι θα πει πατρίδα, να δουν τι θα πει Πίστη, να δουν τι θα πει ΕΛΛΗΝΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ!!! Μακάρι να ήταν εκεί όλα τα Έθνη, για να ξέρουν, για να τρέμουν από δέος, για να βουρκώνουν τα μάτια τους όταν θα λένε Ελλάδα και Ρωμιοσύνη, όταν θα μιλούν για Κωνσταντινούπολη και για Ιστορία τηςΑνθρωπότητος! Μακάρι να ήταν εκεί όλοι οι Δάσκαλοι, όλοι οι Εκπαιδευτικοί της Ελλάδας και του Κόσμου, για να διδάσκουν στα παιδιά της γης, τον τιτάνιο αγώνα που έδωσε μόνος του ο Ελληνισμός, αιώνες, για να κρατήσει τον Ισλαμισμό και τον Τουρκισμό έξω από την Ευρώπη, μακριά από τη Δύση, για να μπορούν εκείνοι, να είναι σήμερα εφευρέτες και καλλιτέχνες και χορευτές και διανοούμενοι και εύποροι και έμποροι και αφέντες.
Πάλι σήκωσε το σπαθί ο Κωνσταντίνος! Πάλι πολεμούσε για την Πίστη, όπως είχε πει στον τελευταίο λόγο του και για την Πατρίδα! Ζωτικές αξίες που θα επαναλάμβανε 400 χρόνια αργότερα ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης! Γιατί αυτό και το ίδιο είναι τούτο το Γένος στους αιώνες! Μακριά από το Χριστό χάνεται και κοντά Του ξαναγεννιέται!
Γέμισε ο τόπος τούρκικα σαρίκια! Ένα δόρυ σφενδονίστηκε καταπάνω του και τον ήβρε τον ΗΡΩΑ στο στήθος! Χαλάρωσε η λαβή του! Λύγισαν τα γόνατα! Τα μάτια του έγιναν βαριά! Οι φωνές έπαψαν να ακούγονται! Τα ουρλιαχτά πια δεν τον άγγιζαν! Ο Αετός φτερούγιζε για τα ουράνια! Να βάλει μετάνοια πια μπροστά στον ολόλαμπρο θρόνο του Υψίστου Βασιλέως, να σμίξει με τους παλιούς ήρωες, που τον περίμεναν δακρυσμένοι στα ουράνια, κάτω από το Θρόνο του Κυρίου της Ζωής και της Ανάστασης! Είχαν προλάβει με απανωτές τους Πρεσβείες, μεμπροστάρισα την ίδια τη Βασίλισσα των Αγγέλων και είχαν αποσπάσει τη μεγάλη και βεβαία υπόσχεσή Του:
"Πάλι με χρόνια, με καιρούς, πάλε δικά σας θα 'ναι"!!!
Αιωνία η μνήμη, αιωνία η μνήμη, αιωνία αυτών η μνήμη
Η Εκκλησία είναι το σώμα του Χριστού κι απαρτίζεται από όσους ανθρώπους πιστεύουνε σ' Αυτόν ορθά κι αληθινά όπως εδίδαξε Εκείνος.
Η Ορθόδοξος Εκκλησία είναι «η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία»,όπως λέγει το Σύμβολον της Πίστεως. Λέγει «Μία», που θα πη πως δεν υπάρχουν άλλες Εκκλησίες. Κι αυτή η Μία Εκκλησία είναι η Ορθόδοξος. Οι άλλες που παρουσιάζονται σαν Εκκλησίες δεν είναι εκκλησίες, αλλά είναι αιρέσεις. Η Ορθόδοξος Εκκλησία είναι η μόνη που κράτησε έως σήμερα όσα παρέλαβε από τους Αποστόλους κι από τους διαδόχους των, τους αγίους Πατέρας. Η Παπική, η Προτεσταντική κι οι άλλες, μικρότερες, λεγόμενες Εκκλησίες, δεν κρατήσαμε ανάλλαχτα όσα παραλάβανε από καταβολής της Χριστιανικής Εκκλησίας, αλλά τα αλλάξανε, κατά τις γνώμες και κατά τα θελήματα των ανθρώπων, και γι' αυτό σήμερα είναι παραμορφωμένες, σε πολλά μάλιστα σε τέτοιο σημείο που να αναρωτιέται κανείς τι σχέση έχουνε με τη διδασκαλία του Χριστού ορισμένα πράγματα που διδάσκουνε και κάνουνε. Κατεβάσανε τη θεϊκή διδασκαλία στα μέτρα του αμαρτωλού ανθρώπου, με τις μικρότητες του, με τις μωροφιλοδοξίες του, με τα συμφέροντα του, με τους φυλετικούς εγωισμούς του. Μ' αυτό τον τρόπο, αυτές οι λεγόμενες Εκκλησίες καταντήσανε σαν συστήματα εγκόσμια, όπως όλα τ' άλλα που αποβλέπουνε σε εγκόσμιες σκοπιμότητες, πολλές φορές με τον πιο αποκρουστικό και σατανικό τρόπο, τόσο, που αντί να τραβούνε προς τον Χριστό τις ψυχές που διψάνε τη σωτηρία, τα απολωλότα αυτά πρόβατα, τα διώχνουνε και τα ρίχνουνε στην αθεΐα και στην αδιαφορία για την ψυχή τους, όπως κάνανε οι Φαρισαίοι, που γι' αυτούς είπε ο Κύριος, ωργισμένος: «Αλλοίμονο σας, Γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί, γιατί κλείνετε τη Βασιλεία των Ουρανών (τη σωτηρία) μπροστά στους ανθρώπους. Επειδή, μήτε εσείς οι ίδιοι μπαίνετε μέσα, μήτε τους άλλους αφήνετε να μπουν». (Ματθ. κ.γ' 14).
Οι δήθεν αυτές Εκκλησίες είναι κατά βάθος συστηματικά βολικά, καμωμένα σύμφωνα με τις αδυναμίες και με τις αμαρτωλές επιθυμίες του ανθρώπου, γιατί, με το πρακτικό πνεύμα τους, επιχειρήσανε να καθαρίσουνε τη διδασκαλία του Χριστού από τις τάχα υπερβολές, που είναι απαράδεκτες απ' αυτό το πρακτικό πνεύμα, όπως είναι, λ.χ. η ακτημοσύνη, η απάθεια, η τέλεια αφοσίωση στον Θεό εξ όλης της ψυχής και εξ' όλης της διανοίας, δηλ. ο μοναχικός βίος, η αποξένωση από τον κόσμο από τα του κόσμου κι' από την κοινωνική δραστηριότητα κι από την πολιτική, η πνευματική θεωρία, η εγκατάλειψη του σώματος κ.λ.π. Αυτά τα θεωρήσανε σαν πράγματα απάνθρωπα κι ακατόρθωτα από το άνθρωπο, απάνω από τις δυνάμεις του. Και γι' αυτό, συμβιβάσαμε τον Χριστιανισμό με τις αδυναμίες τους, κάνοντας ένα βολικό Χριστιανισμό, δηλαδή μια ψεύτικη διδασκαλία του Χριστού, διορθωμένη κατά τα εγκόσμια συστήματα, που δεν έχει άλλη σχέση με τον Χριστό, παρεκτός από το όνομά του.
Με άλλα λόγια, αυτές οι Εκκλησίες, που τα βολεύουνε όλα για να τραβάνε εύκολα τους ανθρώπους που δεν αντέχουν στις δοκιμασίες και στους πνευματικούς αγώνες, κατά βάθος δεν αποβλέπουνε στην μέλλουσα ζωή, αλλά σε τούτη, την υλική, και δεν λένε τα λόγια του αποστόλου Παύλου«Ούκ έχομεν ώδε μένουσαν πόλιν, αλλά την μέλλουσαν επιζητούμεν»,αλλά λένε τ' ανάποδο:«Ούκ έχομεν μέλλουσαν πόλιν, αλλά την ώδε μένουσαν επιζητούμεν».Γι' αυτό και η λατρεία τους, αντί να έχει το λατρευτικό και λειτουργικό πνεύμα που έχει η Ορθόδοξος Εκκλησία, επήρε κοσμικόν χαρακτήρα, η τελετουργία πήρε θεατρικόν χαρακτήρα, η μουσική κι η ζωγραφική χάσανε το λειτουργικό και πνευματικό ύφος και καταντήσανε τέχνες κοσμικές, που τις υπηρετούνε άνθρωποι κοσμικοί, όπου δεν έχουνε καμία σχέση με τη Θρησκεία και με την Εκκλησία.
Μ' όλα ταύτα, αυτές οι λεγόμενες Εκκλησίες, που είναι, όπως είπαμε, αγνώριστες παραμορφώσεις της αληθινής Εκκλησίας του Χριστού, παρουσιάζονται ως οι γνήσιες Εκκλησίες Του, και με εωσφορική έπαρση θέλουνε να ρυθμίζουμε αυτές τα ζητήματα της Χριστιανικής θρησκείας, στον κόσμο και διεκδικούν τις πρωτοκαθεδρίες στα συνέδρια. Και τούτο γίνεται, επειδή οι χώρες, στις οποίες έχουν στήσει τις έδρες τους αυτές οι ψευτοεκκλησίες, έχουνε σήμερα πολιτική δύναμη και μηχανικόν πολιτισμό και μ' αυτά επιβάλλονται απάνω στην ανθρωπότητα. Ενώ η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία δηλαδή η Ορθόδοξος, η αληθινή κι απαραμόρφωτη Εκκλησία, του Χριστού, που δεν άλλαξε δρόμο, χαρακτήρα και εξωτερική έκφραση μέχρι σήμερα, αυτή η «Μία Εκκλησία», που τη θεωρούνε σαν αίρεση οι αιρετικοί, κάθεται συμμαζεμένη, σαν «πτωχός γείτονας» κι αυτό γίνεται γιατί δεν αντιπροσωπεύει μεγάλα έθνη, που έχουνε πολιτική δύναμη και μηχανικόν πολιτισμό, δηλ. γιατί δεν έχει απάνω της τα οικόσημα του Σατανά. Κι αντί να την αναγνωρίζουνε σαν το ακατάλυτο θεμέλιο του Χριστιανισμού, σαν τη σεβάσμια μητέρα των Χριστιανών, που απ' αυτή διδαχθήκανε τη θρησκεία και πήρανε τα πάντα, πίστη, τελετουργία, εκκλησιαστική τέχνη κ.λ.π. της κάνουνε το δάσκαλο και τον συμβουλάτορα. Κι αντί να γυρίσουμε πίσω στον αληθινό δρόμο αυτοί οι παραστρατημένοι που τον αφήσανε και περιπλανηθήκανε στην έρημο της πλάνης, αυτοί έχουνε την αλαζονεία να την καλούνε επιτακτικά να αφήση το δρόμο που της χάραξε ο Κύριος και να πάη μαζί τους.
Ω, εωσφορική αδιαντροπιά! Οι νόθοι να θεωρούνε για νόθα, τα γνήσια παιδιά της Εκκλησίας, και να κάνουνε κάθε τρόπο να τα ταπεινώσουνε και να τα ποδοπατήσουνε. Αυτά δεν τα λέγει καμία φαντασία, σ' αυτά τα λέγει η Ιστορία, που δεν μπορεί να την αλλάξη κανένας Ποντίφικας.
Αλλά κοντά στα άλλα γνωρίσματα που πιστοποιούν πως η γνήσια Εκκλησία είναι η Ορθόδοξος, είναι και τούτο: Το ότι αυτή η Εκκλησία καταδιώκεται, δεινοπαθεί αγωνίζεται, ταπεινώνεται, υποφέρει μαρτύρια, από τον καιρό που εξουσιάζουνε τον κόσμο τα ρωμαϊκά στίφη έως σήμερα. Αυτή η κακοπάθηση της Ορθοδοξίας είναι περισσότερο ατράνταχτος τίτλος της γνησιότητας της κι από τα πρωτοτόκια της ακόμα, κατά τον λόγο που είπε ο Κύριος: «Ει εμέ εδίωξαν και υμάς διώξουσι», και «Ος εάν θέλη γενέσθαι μέγαν εν υμίν, έσται υμών διάκονος, και ος εάν θέλη υμών γενέσθαι πρώτος, έσται πάντων δούλος» (Μαρ. 10, 43-44). Ο απόστολος Πέτρος λέγει: «Αγαπητοί, καθ' ο κοινωνείτε τοις του Χριστού παθήμασι, χαίρετε» (Α' Πετρ. 4,13). Κι ο απόστολος Παύλος λέγει: «Ειδότες ότι ώσπερ κοινωνοί έστε των παθημάτων, ούτω και της παρακλήσεως» (Β' Κορ.1,7).
Και για να μιλήσουμε με συντομία, ο Κύριος δεν εμακάρισε ποτέ τους καλοπερασμένους και τους εξουσιαστές, αλλά τους καταδιωγμένους, τους φτωχούς και τους κατατρεγμένους. Φτωχή και κατατρεγμένη είναι η Ορθόδοξος Εκκλησία, πλούσιες και εξουσιαστικές είναι κάποιες από τις άλλες λεγόμενες Εκκλησίες. Ποιά, λοιπόν, απ' αυτές είναι η αληθινή, η κατά Χριστόν Εκκλησιά, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο;
Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος γράφει τα εξής λόγια: «Τούτο είναι εκείνο που φανερώνει σε ποιους κατοικεί το Άγιον Πνεύμα, το ότι δεν τους συνηθίζει στη καλοπέραση, στην ανάπαυση και στην αμέριμνη ζωή, αλλά όλο ταλαιπωρίες πειρασμούς και βάσανα παραχωρεί ο Θεός να τους τυρρανούν». Και τότε που παρακάλεσε ο απόστολος Παύλος τον Χριστό να τον γλυτώση από κάποιο βάσανο που είχε και που το λέγει σκόλοπα (αγκάθι), ο Χριστός του είπε: «Σου φθάνει η χάρη μου. Γιατί η δύναμη μου με τη δική σου την αδυναμία φανερώνεται». Δηλ. «Δεν σου παίρνω τη δοκιμασία, αλλά σου δίνω τη δύναμη να την υποφέρεις. Γιατί, αλλιώς, πως θα φανή η δύναμη μου;».
Σύμφωνα μ' αυτά τα λόγια η Ορθοδοξία έχει την ευλογία να καταδιώκεται. Προχθές ακόμα, ο Εγγλέζος αρχιεπίσκοπος που είχε ταξιδέψει στην Μόσχα, δήλωσε πως η Ρωσική Εκκλησία κάνει σκληρό αγώνα καταπάνω στη αθεϊστική προπαγάνδα., όπου υπάρχει αγώνας για την πίστη, εκεί υπάρχει κι ο Χριστός που είπε: «Η Βασιλεία ου Θεού βιάζεται και οι βιασταί αρπάζουσιν αυτήν».
Αλλά η δική μας Ορθόδοξος Εκκλησία, σε τούτη την πονηρή εποχή της υλοφροσύνης και των συμβιβασμών έχασε τον ηρωικό χαρακτήρα της και την ταπεινή επίγνωση της πως είναι η Μία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, και μιλά για Ένωση! Τα πρόβατα δεν ενώνονται με τους λύκους. Η Ένωση, αυτό το αιώνιο τροπάρι, που λένε στην τυραννισμένη την Ορθοδοξία εκείνοι που την μισούν και που κοιτάζουνε πάντα να εκμεταλλευθούν τις αγωνίες της, οι«ψευδαδελφοί της», αυτή την Ένωση είναι η ένωση που λέγει ο λύκος στο πρόβατο. Το κακόμοιρο το πρόβατο ταπεινό και ανύποπτο, κι ο λύκος του λέγει με γλυκειά φωνή: «Αρνάκι μου, πόσο σ' αγαπώ! Να, βλέπεις πως τρέχουνε τα σάλια μου από την αγάπη. Τώρα θα σε φάω, και θα ενωθούμε»! Γι' αυτή την ένωση μιλά ο αγαπητός εν Χριστώ αδελφός μας. 'Ω εσείς, οδηγοί της Ορθοδοξίας, που ερωτοτροπείτε μαζί του και που απογυμνώνετε την Εκκλησία μας από τον σεβάσμιο και ελληνικό χαρακτήρα της, για να διευκολύνετε αυτή την καταραμένη Ένωση. Αδιάφορο αν το Γένος μας θα το καταπιεί ο Λατίνος, και θα χαθή. Αλλοίμονο! Σήμερα λείψανε «οι καλοί ποιμένες οίτινες την ψυχήν αυτών τιθέασιν υπέρ των προβάτων» Θέλουνε να μπάσουνε στο μαντρί τους λύκους μαζί με τα πρόβατα.
Να τι έγραφε για τους Δυτικούς, πριν από 350 χρόνια ένας Πατριάρχης παλληκάρι, που μαρτύρησε για την πίστη: «Εκείνοι οι Ρωμαίοι (Ρωμηοί, Ορθόδοξοι) όπου υπαγαίνουν εις την Ρώμην δια να μάθουν άλλο δεν μαθαίνουσι, παρά να εναντιούνται των Ρωμαίων. Ούτε εκείνοι όπου διδάσκουν, άλλο δεν τους δείχνουν, παρά να μάθουν να χαλούσι τα δόγματα της ανατολικής Εκκλησίας». Ο ίδιος έγραφε στον Πάπα: «Αν δεν έχωμεν σοφίαν εξωτέραν (κοσμικήν), έχομεν, χάριτι Χριστού, σοφίαν εσωτέρα και πνευματικήν, η οποία στολίζει τη ορθόδοξον πίστιν και εις τούτου πάντοτε είμεθα ανώτεροι από τους Λατίνους, εις τους κόπους, εις τας σκληραγωγίας και εις το να σηκώνω μεν τον σταυρόν μας και να χύνωμεν το αίμα μας δια την πίστι και την αγάπην της προς τον Κύριον ημών Ιησού Χριστόν. Αν είχε βασιλεύει ο Τούρκος εις την Φραγκίαν δέκα χρόνους, Χριστιανούς εκεί δεν θα εύρισκες. Και εις την Ελλάδα, τώρα τριακοσίους χρόνους ευρίσκονται, και κακοπαθούσιν οι άνθρωπο και βασανίζονται δια να στεκουν εις την πίστιν τους, λάμπει η πίστης του Χριστού και το μυστήριον της ευσεβείας, και εσείς μου λέγετε ότι δεν έχομεν σοφίαν; Την σοφίαν σου δεν τη θέλω, ομπρός εις το Σταυρόν του Χριστού».
Έτσι μιλούνε τα παλληκάρια της Ορθοδοξίας, οι Ομολογητάι κι οι Μάρτυρες, εκείνοι που την αγαπούν περισσότερο από τη ζωή τους.
(Σωτήρια μηνύματα για την προστασία μας στους εσχάτους καιρούς, Εκδόσεις "Ορθόδοξος Κυψέλη" Θεσσαλονίκη)
Κάποιος ρώτησε έναν Γέροντα:
«Τι να κάνω πού η κενοδοξία μου με θλίβει;»
Και του απαντά ο Γέροντας:
«Καλά κάνεις, μια και συ έκανες τον ουρανό και τη γη».
Και απ΄ αυτό κατανύχθηκε ο αδελφός και έβαλε μετάνοια λέγοντας:
«Συγχώρεσέ με, γιατί τίποτε τέτοιο δεν έκανα».
Και του είπε ο Γέροντας:
«Αν αυτός που τα δημιούργησε αυτά, ήρθε μέσα σε ταπεινοφροσύνη, εσύ
που είσαι πηλός, γιατί κενοδοξείς; Ποιο είναι, λοιπόν, το έργο σου,
δυστυχισμένε;»
pαΜ
Ω
Ο αββάς Αντώνιος βυθίζοντας κάποια φορά βαθιά τη σκέψη του στου Θεού
την κρίση ζήτησε να μάθει:
«Κύριε, είπε, πώς μερικοί
ζουν λίγα χρόνια και
πεθαίνουν, ενώ άλλοι
φτάνουν στα βαθιά
γεράματα;
Γιατί κάποιοι ζουν μέσα στη
φτώχεια και άλλοι
πλουτίζουν;
Και πώς συμβαίνει άδικοι να
πλουτίζουν και δίκαιοι
άνθρωποι να ΄ναι φτωχοί;»
Άκουσε τότε μια φωνή να του
λέει:
«Αντώνιε, τον εαυτό σου
πρόσεχε. Αυτά είναι κρίματα
Θεού και δεν σου συμφέρει
να τα μάθεις».
Διηγήθηκε κάποιος ότι τρεις φιλόπονοι άνθρωποι, φίλοι μεταξύ τους,
έγιναν μοναχοί.
Ο πρώτος διάλεξε σαν έργο του να ειρηνεύει τους ανθρώπους, που είχαν
εχθρικές σχέσεις μεταξύ τους, σύμφωνα με τον Ευαγγελικό λόγο:
";Μακάριοι οι ειρηνοποιοί";.
Ο δεύτερος να επισκέπτεται τους αρρώστους και ο τρίτος έφυγε για να
ησυχάσει στην έρημο.
Ο πρώτος λοιπόν, αν και κόπιασε για να σταματήσει τις διαμάχες των
ανθρώπων, δεν μπόρεσε να τους θεραπεύσει όλους και, επειδή έπεσε σε
ακηδία, πήγε σ΄ αυτόν που υπηρετούσε τους αρρώστους και τον βρήκε κι
αυτόν να παραμελεί το έργο του, καθώς δεν επαρκούσε να εφαρμόσει
πλήρως την εντολή.
Συμφώνησαν λοιπόν και οι δύο και πήγαν να δουν τον ερημίτη.
Του εξέθεσαν τη θλίψη τους και τον παρακάλεσαν να τους πει τι
κατόρθωσε αυτός.
Εκείνος, αφού έμεινε αμίλητος για λίγο, έριξε κατόπιν νερό στη λεκάνη και
τους λέει:
";Προσέξτε το νερό";.
Ήταν βέβαια ταραγμένο.
Μετά από λίγο τους λέει πάλι:
";Προσέξτε και τώρα πώς έγινε το νερό";.
Και μόλις πρόσεξαν το νερό, βλέπουν σαν σε καθρέπτη τα πρόσωπά τους.
Τους λέει λοιπόν τότε:
16
";Έτσι είναι κι αυτός που ζει ανάμεσα σε ανθρώπους.
Εξαιτίας της ταραχής δεν βλέπει τα σφάλματά του.
Όταν όμως ησυχάσει και προπαντός στην έρημο, τότε βλέπει τα
ελαττώματα του εαυτού του";.
Kyriakos Papadopoylos